원시 한국어 / 朝鮮祖語
protocoreânico
Koreanic (proto)
O protocoreânico (Proto-Koreanic) é o ancestral comum reconstruído da família linguística coreana, incluindo o coreano moderno e o jeju. Estima-se que tenha sido falado na península coreana de cerca de 500 a.C. até os primeiros séculos d.C., antes dos empréstimos massivos do chinês. Estes dados usam, quando possível, formas reconstruídas de palavras coreanas nativas (山 *moy, 水 *mɨr, 火 *pɨr). A reconstrução segue Vovin (2010), Whitman (2012), Ko (2018) e a linguística comparada, o coreano médio, o jeju e fontes de transcrição antigas.
Onde é falada
Leituras de caracteres han em protocoreânico
| Caractere | Significado | Leitura | Forma | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | *hʌtan | /*hʌtan/ | |
| 二 | two | *tupɨr | /*tupɨɾ/ | |
| 三 | three | *seki | /*seki/ | |
| 四 | four | *neki | /*neki/ | |
| 五 | five | *tasəs | /*tasəs/ | |
| 六 | six | *jəsəs | /*jəsəs/ | |
| 七 | seven | *nirkup | /*niɾkup/ | |
| 八 | eight | *jətərp | /*jətəɾp/ | |
| 九 | nine | *ahop | /*ahop/ | |
| 十 | ten | *jer | /*jeɾ/ | |
| 日 | sun | *hʌy | /*hʌj/ | |
| 月 | moon | *tʌr | /*tʌɾ/ | |
| 山 | mountain | *moy | /*moj/ | |
| 水 | water | *mɨr | /*mɨɾ/ | |
| 火 | fire | *pɨr | /*pɨɾ/ | |
| 木 | tree | *namk | /*namk/ | |
| 土 | soil | *hʌrk | /*hʌɾk/ | |
| 天 | sky | *hanʌr | /*hanʌɾ/ | |
| 地 | ground | *tʌh | /*tʌh/ | |
| 海 | sea | *parʌr | /*paɾʌɾ/ | |
| 龍 | dragon | *mir | /*miɾ/ | |
| 虎 | tiger | *pəm | /*pəm/ | |
| 犬 | dog | *kahi | /*kahi/ | |
| 鳥 | bird | *say | /*saj/ | |
| 魚 | fish | *koki | /*koki/ | |
| 牛 | ox | *sjo | /*sjo/ | |
| 人 | person | *salʌm | /*salʌm/ | |
| 手 | hand | *son | /*son/ | |
| 足 | foot | *par | /*paɾ/ | |
| 目 | eye | *nun | /*nun/ | |
| 耳 | ear | *kuy | /*kuj/ | |
| 口 | mouth | *ip | /*ip/ | |
| 頭 | head | *məri | /*məɾi/ | |
| 心 | heart | *mʌzʌm | /*mʌzʌm/ | |
| 血 | blood | *pih | /*pih/ | |
| 肉 | meat | *salh | /*salh/ | |
| 上 | up | *uh | /*uh/ | |
| 下 | down | *arʌy | /*aɾʌj/ | |
| 中 | middle | *kawɨn | /*kawɨn/ | |
| 中 | hit | *mac- | /*mat͡s-/ | |
| 左 | left | *oyn | /*ojn/ | |
| 右 | right | *parʌn | /*paɾʌn/ | |
| 行 | go | *ka- | /*ka-/ | |
| 行 | row | *hʌ- | /*hʌ-/ | |
| 来 | come | *o- | /*o-/ | |
| 去 | leave | *ka- | /*ka-/ | |
| 見 | see | *po- | /*po-/ | |
| 聞 | hear | *tɨr- | /*tɨɾ-/ | |
| 食 | eat | *mək- | /*mək-/ | |
| 飲 | drink | *mas- | /*mas-/ | |
| 走 | run | *tʌt- | /*tʌt-/ | |
| 坐 | sit | *anc- | /*ant͡s-/ | |
| 立 | stand | *se- | /*se-/ |
Fontes
- Vovin 2010
- Whitman 2012
- Ko 2018
Leituras han comparadas
Comparado com línguas Koreanic (proto) relacionadas
| Caractere | protocoreânico | hanja-hun (leitura nativa coreana) | protojapônico | prototungue | protomongólico | protohmong-mien | protoaustroasiático |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | *hʌtan /*hʌtan/ | han /han/ | *pitə-tu /*pitə-tu/ | *əmun /*əmun/ | *nigen /*niɡen/ | *ʔɨ /*ʔɨ/ | *muəjʔ /*muəjʔ/ |
| 二 | *tupɨr /*tupɨɾ/ | du /tu/ | *puta /*puta/ | *dʒuər /*d͡ʒuər/ | *qoyar /*qojar/ | *ʔu̯i /*ʔu̯i/ | *ɓaːr /*ɓaːr/ |
| 三 | *seki /*seki/ | se /se/ | *mi /*mi/ | *ilan /*ilan/ | *gurba(n) /*gurban/ | *pjɔu /*pjɔu/ | *peːʔ /*peːʔ/ |
| 四 | *neki /*neki/ | ne /nɛ/ | *jə /*jə/ | *dügin /*dyɡin/ | *dörbe(n) /*dœrben/ | *plei /*plei/ | *puənʔ /*puənʔ/ |
| 五 | *tasəs /*tasəs/ | daseot /tasʌt̚/ | *itu /*itu/ | *tuɲga /*tuɲɡa/ | *tabu(n) /*tabun/ | *prja /*prja/ | — |
| 六 | *jəsəs /*jəsəs/ | yeoseot /jʌsʌt̚/ | *mu /*mu/ | *ɲuŋun /*ɲuŋun/ | *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ | *kruk /*kruk/ | *pruʔ /*pruʔ/ |
| 七 | *nirkup /*niɾkup/ | ilgop /ilɡop̚/ | *nana /*nana/ | *nadan /*nadan/ | *doluɣa(n) /*doluɣan/ | — | *pɔh /*pɔh/ |
| 八 | *jətərp /*jətəɾp/ | yeodeol /jʌdʌl/ | *ja /*ja/ | *dʒapkun /*d͡ʒapkun/ | *nayima(n) /*najiman/ | — | *tNɕaːm /*tɲcaːm/ |
| 九 | *ahop /*ahop/ | ahop /ahop̚/ | *kəkənə /*kəkənə/ | *xəgün /*xəɡyn/ | *yersü(n) /*jersyn/ | *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/ | — |
| 十 | *jer /*jeɾ/ | yeol /jʌl/ | *təwə /*təwə/ | *dʒuwan /*d͡ʒuwan/ | *harba(n) /*harban/ | *gju̯əpD /*gju̯əpD/ | — |
| 日 | *hʌy /*hʌj/ | nal /nal/ | *pi /*pi/ | *siun /*siun/ | *naran /*naran/ | *hnu̯ɔiA /*hnu̯ɔiA/ | *tŋiːʔ /*tŋiːʔ/ |
| 月 | *tʌr /*tʌɾ/ | dal /tal/ | *tukuy /*tukui/ | *bēga /*beːɡa/ | *sara(n) /*saran/ | *hlaH /*hlaH/ | *kVcaːj /*kəcaːj/ |
| 山 | *moy /*moj/ | me /me/ | *jama /*jama/ | *xada /*xada/ | *agula /*aɣula/ | — | — |
| 水 | *mɨr /*mɨɾ/ | mul /mul/ | *mintu /*mintu/ | *mū /*muː/ | *usu(n) /*usun/ | *ʔu̯əm /*ʔu̯əm/ | *ɗaːk /*ɗaːk/ |
| 火 | *pɨr /*pɨɾ/ | bul /pul/ | *poy /*poi/ | *tōga /*toːɡa/ | *gal /*ɡal/ | — | *ʔuːs /*ʔuːs/ |
| 木 | *namk /*namk/ | namu /namu/ | *kəy /*kəi/ | *mō /*moː/ | *modu(n) /*modun/ | *ntju̯əŋH /*ntju̯əŋH/ | *ɟɕɨːʔ /*ɟcɨːʔ/ |
| 土 | *hʌrk /*hʌɾk/ | heuk /hɯk̚/ | *tuti /*tuti/ | *na /*na/ | *sirui /*siruj/ | — | *teːʔ /*teːʔ/ |
| 天 | *hanʌr /*hanʌɾ/ | haneul /hanɯl/ | *ama /*ama/ | *abka /*abka/ | *teŋri /*teŋri/ | — | — |
| 地 | *tʌh /*tʌh/ | ttang /t͈aŋ/ | — | *na /*na/ | *gajar /*ɡadʒar/ | — | *teːʔ /*teːʔ/ |
| 海 | *parʌr /*paɾʌɾ/ | bada /pada/ | *umi /*umi/ | *lāmu /*laːmu/ | *dalai /*dalaj/ | — | — |
| 龍 | *mir /*miɾ/ | mireu /miɾɯ/ | — | — | — | — | — |
| 虎 | *pəm /*pəm/ | beom /pʌm/ | — | — | — | *tsjɔB /*tsjɔB/ | *klaːʔ /*klaːʔ/ |
| 犬 | *kahi /*kahi/ | gae /kɛ/ | *enu /*enu/ | *ŋinda /*ŋinda/ | *noxai /*noxaj/ | *qluwX /*qluwX/ | *cɔʔ /*cɔʔ/ |
| 鳥 | *say /*saj/ | sae /sɛ/ | *təri /*təri/ | *gasa /*ɡasa/ | *sibawun /*sibaʊn/ | *m-nɔk /*m-nɔk/ | *ciːm /*ciːm/ |
| 魚 | *koki /*koki/ | mulgogi /mulɡoɡi/ | *iwo /*iwo/ | *nimaka /*nimaka/ | *jigasu(n) /*dʒiɣasun/ | *mbrəuX /*mbrəuX/ | *kaʔ /*kaʔ/ |
| 牛 | *sjo /*sjo/ | so /so/ | *usi /*usi/ | *xuker /*xuker/ | *hüker /*hyker/ | — | — |
| 人 | *salʌm /*salʌm/ | saram /saɾam/ | *pitə /*pitə/ | *niama /*niama/ | *kümün /*kymyn/ | *lan /*ʔja/ | *kmiː /*kmiː/ |
| 手 | *son /*son/ | son /son/ | *ta /*ta/ | *ŋāla /*ŋaːla/ | *gar /*ɡar/ | — | *tiːʔ /*tiːʔ/ |
| 足 | *par /*paɾ/ | bal /pal/ | *asi /*asi/ | *bəgdi /*bəɡdi/ | *köl /*kœl/ | — | *ɟəːŋ /*ɟəːŋ/ |
| 目 | *nun /*nun/ | nun /nun/ | *ma /*ma/ | *jāsa /*jaːsa/ | *nidün /*nidyn/ | — | *mat /*mat/ |
| 耳 | *kuy /*kuj/ | gwi /kwi/ | *mimi /*mimi/ | *sēn /*seːn/ | *cikin /*tʃikin/ | — | *ktɔːr /*ktɔːr/ |
| 口 | *ip /*ip/ | ip /ip̚/ | *kutuy /*kutui/ | *amŋa /*amŋa/ | *aman /*aman/ | — | — |
| 頭 | *məri /*məɾi/ | meori /mʌɾi/ | *kasira /*kasira/ | *dil /*dil/ | *terixün /*terixyn/ | *S-phreiX /*S-phreiX/ | *kduəl /*kduəl/ |
| 心 | *mʌzʌm /*mʌzʌm/ | maeum /maɯm/ | *kəkərə /*kəkərə/ | *mēwan /*meːwan/ | *jirüken /*dʒiryken/ | — | — |
| 血 | *pih /*pih/ | pi /pʰi/ | *ti /*ti/ | *sēksə /*seːksə/ | *cisu(n) /*tʃisun/ | *ntshjamX /*ntshjamX/ | *mhaːm /*mhaːm/ |
| 肉 | *salh /*salh/ | sal /sal/ | *sisi /*sisi/ | *uldʒə /*uld͡ʒə/ | *mika(n) /*mikan/ | — | *sɔc /*sɔc/ |
| 上 | *uh /*uh/ | wi /wi/ | *upəy /*upəi/ | *ugi /*uɡi/ | *degere /*deɡere/ | — | — |
| 下 | *arʌy /*aɾʌj/ | arae /aɾɛ/ | *sita /*sita/ | *xərgi /*xərɡi/ | *doxora /*doxora/ | — | — |
| 中 | *kawɨn /*kawɨn/ | gaunde /kaundɛ/ | *naka /*naka/ | *dulin /*dulin/ | *dumda /*dumda/ | — | — |
| 中 | *mac- /*mat͡s-/ | majeul /madʑɯl/ | *atar- /*atar-/ | *dulin /*dulin/ | *dumda /*dumda/ | — | — |
| 左 | *oyn /*ojn/ | oen /wen/ | *pintari /*pintari/ | *dʒəgün /*d͡ʒəɡyn/ | *jegün /*dʒeɡyn/ | — | — |
| 右 | *parʌn /*paɾʌn/ | oreun /oɾɯn/ | *minkiri /*minkiri/ | *aŋān /*aŋaːn/ | *baragun /*baraɣun/ | — | — |
| 行 | *ka- /*ka-/ | danil /tanil/ | *ik- /*ik-/ | *jabu- /*jabu-/ | *yabu- /*jabu-/ | — | *cuːr /*cuːr/ |
| 行 | *hʌ- /*hʌ-/ | haenghal /hɛŋhal/ | *okonap- /*okonap-/ | *ŋənə- /*ŋənə-/ | *yabu- /*jabu-/ | — | *cuːr /*cuːr/ |
| 来 | *o- /*o-/ | ol /ol/ | *kə- /*kə-/ | *əmə- /*əmə-/ | *ire- /*ire-/ | — | — |
| 去 | *ka- /*ka-/ | gal /kal/ | — | *ŋənə- /*ŋənə-/ | *od- /*od-/ | — | — |
| 見 | *po- /*po-/ | bol /pol/ | *mi- /*mi-/ | *ičə- /*it͡ʃə-/ | *üje- /*ydʒe-/ | — | — |
| 聞 | *tɨr- /*tɨɾ-/ | deureul /tɯɾɯl/ | *kik- /*kik-/ | *dōldi- /*doːldi-/ | *sonos- /*sonos-/ | — | — |
| 食 | *mək- /*mək-/ | meogeul /mʌɡɯl/ | *kup- /*kup-/ | *dʒəp- /*d͡ʒəp-/ | *ide- /*ide-/ | — | *ca(ː)ʔ /*caːʔ/ |
| 飲 | *mas- /*mas-/ | masil /maɕil/ | *nəm- /*nəm-/ | *umī- /*umiː-/ | *uxu- /*uxu-/ | — | *ʔɔːk /*ʔɔːk/ |
| 走 | *tʌt- /*tʌt-/ | dallil /tallil/ | *pasir- /*pasir-/ | *tuksa- /*tuksa-/ | *güyü- /*ɡyjy-/ | — | — |
| 坐 | *anc- /*ant͡s-/ | anjeul /andʑɯl/ | — | *təgə- /*təɡə-/ | *saxu- /*saxu-/ | — | *ŋkuːʔ /*ŋkuːʔ/ |
| 立 | *se- /*se-/ | seol /sʌl/ | *tat- /*tat-/ | *ili- /*ili-/ | *bos- /*bos-/ | — | *cɔŋ /*cɔŋ/ |
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.