Chanka Runasimi
아야쿠초 케추아어
케추아(남부, 찬카)
아야쿠초 케추아어(찬카 케추아어)는 페루 중부 아야쿠초·우앙카벨리카·아푸리막 주를 중심으로 하는 남부 케추아의 주요 변종이며, 잉카 제국에 맞섰던 찬카 연합의 언어이기도 했다. 쿠스코-코야오 케추아어와 달리 유기음과 방출음이 없어 더 '정갈한' 보수적 음운 체계를 보존한다. 남부 케추아의 문학 표준으로 널리 받아들여져 안데스 문학 출판과 성경 번역의 주요 매체로 사용된다.페루에서는 2017년 이후 텔레비전 방송과 정부 공보에서도 아야쿠초 케추아어의 사용이 확대되고 있다.아야쿠초 대학을 거점으로 연구와 문학 창작이 활발하며, 출판과 사전 편찬 작업이 꾸준히 진행되고 있다.
사용 지역
아야쿠초 케추아어의 핵심 단어 31개
물
yaku
/jaku/
불
nina
/nina/
해
inti
/inti/
달
killa
/kiʎa/
별
quyllur
/ˈqojʎur/
어머니
mama
/mama/
아버지
tayta
/tajta/
나
ñuqa
/ˈɲoqa/
너
qam
/qam/
이름
suti
/ˈsuti/
눈
ñawi
/ɲawi/
손
maki
/maki/
마음
sunqu
/suŋqu/
사랑
kuyay
/kujaj/
나무
sacha
/satʃa/
집
wasi
/wasi/
개
allqu
/aʎqu/
고양이
michi
/mitʃi/
먹다
mikuy
/mikuj/
마시다
upyay
/upjaj/
하나
huk
/huk/
둘
iskay
/ˈiskaj/
안녕하세요
napaykullayki
/napajkuʎajki/
감사합니다
añay
/aɲaj/
좋은
allin
/aʎin/
단어 비교
Quechuan (Southern, Chanka) 계열 관련 언어와 비교
| 뜻 | 아야쿠초 케추아어 | 쿠스코 케추아어 | 고전 케추아어 | 케추아어 | 아이마라어 | 하카루어 | 미삭어 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 물 | yaku /jaku/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | uma /uma/ | uma /uma/ | unø /unø/ |
| 불 | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ |
| 해 | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ |
| 달 | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | phaxsi /pʰaχsi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | atru /atɾu/ |
| 별 | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /qojʎur/ | quyllur /ˈqojʎʊr/ | warawara /waɾawaɾa/ | wara /waɾa/ | kualøm /kwalʌm/ |
| 어머니 | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| 아버지 | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | awki /awki/ | tata /tata/ |
| 나 | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ɲoqa/ | ñuqa /ˈɲʊqa/ | naya /naja/ | naya /naja/ | na /na/ |
| 너 | qam /qam/ | qan /qan/ | qam /qam/ | qam /qam/ | juma /huma/ | juma /huma/ | ñui /ɲui/ |
| 이름 | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | suti /suti/ | suti /ˈsuti/ | suti /suti/ | suti /suti/ | wetø /wetʌ/ |
| 눈 | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | kab /kab/ |
| 손 | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | mar /maɾ/ |
| 마음 | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | mun /mun/ |
| 사랑 | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | kausrap /kawsɾap/ |
| 나무 | sacha /satʃa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sach'a /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | quqa /quqa/ | qhura /qʰuɾa/ | yu /ju/ |
| 집 | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | uta /uta/ | uta /uta/ | ya /ja/ |
| 개 | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | anu /anu/ | anu /anu/ | kuchi /kutʃi/ |
| 고양이 | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | mishi /miʃi/ |
| 먹다 | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mankaña /mankaɲa/ | mɵ /mɵ/ |
| 마시다 | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | ushi /uʃi/ |
| 하나 | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | maya /maja/ | maya /maja/ | kan /kan/ |
| 둘 | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /iskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | paya /paja/ | paya /paja/ | pa /pa/ |
| 안녕하세요 | napaykullayki /napajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | ma'rik /maʔɾik/ |
| 감사합니다 | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | payn /pajn/ |
| 좋은 | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | kausrik /kawsɾik/ |
LangMap — 언어 시각화 프로젝트의 일부입니다. 정적이고 크롤링 가능한 요약이며, 인터랙티브 지도에서는 발음 음성, 필터, 지구본 보기를 제공합니다.