Dōmʋārī
ドマリ語
Indo-European > Indo-Aryan(中央)
ドマリ語はドム(Dom)のインド・アーリア系言語である。ドムはトルコとコーカサスからレヴァントを経てエジプト、イランにまで散在する移動民のコミュニティで、ドマリ語はロマ語の祖先ではなくその遠縁の親戚にあたり、両集団は別々にインドを離れた。詳細に記述されている唯一の変種は、1990年代にヤロン・マトラスが記録したエルサレム方言である。そこでは継承されたインド語系の中核(pani「水」、xast「手」、kuri「家」)が、パレスチナ・アラビア語に浸された文法の内側で生き残っている。接続詞、前置詞、5より上の数詞、そしてほとんどの法助動詞は丸ごと借用されている。名詞はインド語系の格語尾を保つ一方、動詞はアラビア語由来のアスペクトとモダリティの標識を自由に取り、その結果ドマリ語は記録に残るインド・アーリア語のなかで最も強く接触によって再編された体系のひとつとなっている。標準正書法はなく、書かれる場合でもラテン文字転写、まれにアラビア文字またはヘブライ文字が用いられる。ここでの動詞は、マトラスの語彙集で用いられている形である裸の語根として引用している。ユネスコはドマリ語を重大な危機(severely endangered)に分類しており、エルサレムで今も話す人は200人未満、およそ1,200人のコミュニティ構成員の大半は現在アラビア語を話して育っている。
話される地域
ドマリ語の基本31語
水
pani
/pani/
火
ag
/aɡ/
太陽
ṭaṭ
/tˤatˤ/
月
qamar
/qamar/
星
—
/—/
母
day
/daj/
父
bɔy
/bɔj/
私
ama
/ama/
あなた
atu
/atu/
名前
nām
/naːm/
目
iki
/iki/
手
xast
/xast/
心
xur
/xur/
愛
ḥubb
/ħubb/
木
sadžar
/sadʒar/
家
kuri
/kuri/
犬
ṣnoṭa
/sˤnotˤa/
猫
brari
/brari/
食べる
q-
/q/
飲む
py-
/pj/
一
ikak
/ikak/
二
diyyes
/dijjes/
こんにちは
—
/—/
ありがとう
—
/—/
良い
ghāy
/ɡhaːj/
単語の比較
Indo-European > Indo-Aryan (Central)の関連言語と比較
| 意味 | ドマリ語 | ハジョン語 | シレッティ語 | 古ペルシア語 | ヴラフ・ロマ語 | ルウィ語 | スキタイ語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | pani /pani/ | pani /pa.ni/ | পানি /pani/ | 𐎠𐎱 /aːpi/ | pani /pani/ | wār /waːr/ | ap /ap/ |
| 火 | ag /aɡ/ | ag /aɡ/ | আগুন /aɡun/ | 𐎠𐎫𐎼 /aːtar/ | jag /jaɡ/ | — /—/ | ātar /aːtar/ |
| 太陽 | ṭaṭ /tˤatˤ/ | bela /be.la/ | সুরুজ /suruz/ | 𐏃𐎢𐎺𐎼 /huwar/ | kham /kʰam/ | 𔖖𔓚 /ˈtiwad/ | hvar /xʷar/ |
| 月 | qamar /qamar/ | jon /dʒon/ | চান /tʃan/ | 𐎶𐎠𐏃 /maːha/ | čhonut /tʃʰonut/ | 𔓜𔒄𔗦 /ˈarmas/ | māh /maːh/ |
| 星 | — /—/ | tara /taɾa/ | তারা /tara/ | 𐎿𐎫𐎠𐎼 /staːra/ | čerhaj /tʃerˈhaj/ | — /—/ | star /staːr/ |
| 母 | day /daj/ | ma /ma/ | মা /ma/ | 𐎶𐎠𐎫𐎼 /maːtar/ | dej /dej/ | anni- /ˈanni/ | mātar /maːtar/ |
| 父 | bɔy /bɔj/ | baba /baba/ | বাফ /baf/ | 𐎱𐎡𐎫𐎠 /pitaː/ | dad /dad/ | 𔐞𔑣𔓯𔗔 /ˈtadis/ | pitar /pitar/ |
| 私 | ama /ama/ | moi /muɪ/ | আমি /ami/ | 𐎠𐎭𐎶 /adam/ | me /me/ | 𔐀 /ˈamu/ | azu /azu/ |
| あなた | atu /atu/ | tui /tuɪ/ | তুই /tui/ | 𐎬𐎢𐎺𐎶 /tuvam/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tuː/ |
| 名前 | nām /naːm/ | nam /nam/ | নাম /nam/ | 𐎴𐎠𐎶 /naːma/ | anav /aˈnav/ | 𔐓𔓇𔒄𔖪 /ˈalamantsa/ | nama /naːma/ |
| 目 | iki /iki/ | soku /sɔku/ | ছকু /ʃoku/ | 𐏂𐏁𐎶𐎴 /tʃaʃman/ | jakh /jakʰ/ | tawi- /ˈtawi/ | čašm /tʃaʃm/ |
| 手 | xast /xast/ | hat /hat/ | হাত /hat/ | 𐎭𐎿𐎫 /dasta/ | vast /vast/ | 𔑁𔓯𔑶𔖸 /ˈistri/ | zasta /zasta/ |
| 心 | xur /xur/ | mon /mon/ | দিল /dil/ | 𐏀𐎼𐎭 /zard/ | ilo /ilo/ | — /—/ | zard- /zard/ |
| 愛 | ḥubb /ħubb/ | — /—/ | মহব্বত /mohobbot/ | 𐎳𐎼𐎡𐎹 /frija/ | kamlipe /kamˈlipe/ | — /—/ | — /—/ |
| 木 | sadžar /sadʒar/ | gas /ɡas/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | — /—/ | kašt /kaʃt/ | — /—/ | — /—/ |
| 家 | kuri /kuri/ | ghor /ɡʱoɾ/ | ঘর /ɡʱor/ | 𐎶𐎠𐎴𐎡𐎹 /maːnija/ | kher /kʰer/ | 𔔙𔐤𔖪 /ˈparnantsa/ | — /—/ |
| 犬 | ṣnoṭa /sˤnotˤa/ | kuthura /kutʰuɾa/ | কুত্তা /kuttʰa/ | 𐎿𐎱𐎣 /spaka/ | žukel /ʒukel/ | zuwana- /tsuˈwana/ | spaka /spaka/ |
| 猫 | brari /brari/ | — /—/ | বিলাই /bilai/ | — /—/ | mačka /matʃka/ | — /—/ | — /—/ |
| 食べる | q- /q/ | kha /kʰa/ | খাইন /xaɪn/ | 𐎧𐎼 /xar/ | xav /xav/ | ad- /ad/ | xwartan /xʷartan/ |
| 飲む | py- /pj/ | pi /pi/ | ফিন /fin/ | 𐎱𐎠 /paː/ | pijav /pijav/ | — /—/ | — /—/ |
| 一 | ikak /ikak/ | ek /ek/ | এক /ek/ | 𐎠𐎡𐎺 /aiwa/ | jek /jek/ | — /—/ | aiwa /aiwa/ |
| 二 | diyyes /dijjes/ | dui /duɪ/ | দুই /dui/ | 𐎯𐎢𐎺 /duva/ | duj /duj/ | — /—/ | duva /duva/ |
| こんにちは | — /—/ | — /—/ | আদাব /adab/ | — /—/ | t’aves baxtalo /tʼaves baxtalo/ | — /—/ | — /—/ |
| ありがとう | — /—/ | — /—/ | শুকরিয়া /ʃukria/ | — /—/ | najis tuke /najis tuke/ | — /—/ | — /—/ |
| 良い | ghāy /ɡhaːj/ | bhalo /bʱalo/ | ভালা /bʱala/ | 𐎴𐎡𐎲 /naiba/ | mišto /miʃto/ | wasu- /ˈwaːsu/ | vohu /wohu/ |
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。