Dakelh
Carrier
na-dené (Athabaskan, settentrionale)
Il carrier (dakelh) è una lingua na-dené (athapaska) dell’entroterra della Columbia Britannica. Il nome "Carrier" (portatore) deriva dalla tradizione secondo cui la vedova trasportava le ceneri del marito defunto. Possiede un complesso sistema tonale e consonanti eiettive.
Dove si parla
31 parole essenziali in Carrier
Acqua
tu
/tu/
Fuoco
kwen
/kʷen/
Sole
sa
/sa/
Luna
sa-tlhaeh
/sa tɬaeh/
Stella
sun
/sən/
Madre
oo
/oː/
Padre
abe
/abe/
Io
si
/si/
Tu
nen
/nen/
Nome
uzi
/uzi/
Occhio
ʼunaq
/ʔunaq/
Mano
la
/la/
Cuore
ʼunjid
/ʔundʒid/
Amore
sjut
/sdʒut/
Albero
dechen
/detʃen/
Casa
yoh
/joh/
Cane
łi
/ɬi/
Gatto
gus
/ɡus/
Mangiare
ʼoonjuh
/ʔoːndʒuh/
Bere
dunjuh
/dundʒuh/
Uno
ʼulhah
/ʔuɬah/
Due
nanki
/nanki/
Ciao
ʼahdoozaee
/ʔahdoːzaː/
Grazie
snachailya
/snatʃailja/
Buono
nezuʼ
/nezuʔ/
Fonti
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Na-Dené (Athabaskan, Northern) correlate
| Significato | Carrier | Chipewyan | Koyukon | Apache occidentale | Bislama | Pijin | Wolaytta |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | tu /tu/ | tu /tu/ | too /toː/ | tu /tu/ | wota /wota/ | wata /wata/ | haatta /haːtːa/ |
| Fuoco | kwen /kʷen/ | kʼón /kʼón/ | konh /konh/ | kǫʼ /kṍʔ/ | faea /faea/ | faea /faja/ | tama /tama/ |
| Sole | sa /sa/ | sa /sa/ | so /so/ | shándaʼá /ʃándaːʔá/ | san /san/ | san /san/ | awa /awa/ |
| Luna | sa-tlhaeh /sa tɬaeh/ | hadelyi /haðeli/ | oolts'enh /ooltsʼenh/ | tłʼéʼsanaaʼái /tɬʔeʔsanaːʔai/ | mun /mun/ | mun /mun/ | aginaa /aɡinaː/ |
| Stella | sun /sən/ | thën /θən/ | so /sɔ/ | sǫʼs /sṍːs/ | sta /sta/ | sta /sta/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ |
| Madre | oo /oː/ | ená /ena/ | enaa /enaː/ | shimá /ʃima/ | mama /mama/ | mami /mami/ | aaya /aːja/ |
| Padre | abe /abe/ | etá /eta/ | etaa /etaː/ | shitaa /ʃitaː/ | papa /papa/ | dadi /dadi/ | aawa /aːwa/ |
| Io | si /si/ | si /si/ | see /siː/ | shí /ʃí/ | mi /mi/ | mi /mi/ | taani /taːni/ |
| Tu | nen /nen/ | nen /nɛn/ | nee /niː/ | ni /ní/ | yu /ju/ | iu /iu/ | neeni /neːni/ |
| Nome | uzi /uzi/ | -zí /zí/ | -zaakkʼeʼ /zàːkʼeʔ/ | -zhiʼ /ʒìʔ/ | nem /nem/ | nem /nem/ | sunttaa /suntːaː/ |
| Occhio | ʼunaq /ʔunaq/ | índa /inda/ | nełtonh /neɬtonh/ | nadáá /nadaː/ | ae /ae/ | ae /ae/ | ayfee /ajfeː/ |
| Mano | la /la/ | ela /ela/ | ela /ela/ | shílaʼ /ʃilaʔ/ | han /han/ | han /han/ | kushiyaa /kuʃijaː/ |
| Cuore | ʼunjid /ʔundʒid/ | eθey /eθej/ | -dzaaya' /tsæːjəʔ/ | bíjéí /bidʒeː/ | bel /bel/ | hat /hat/ | wozanaa /wozanaː/ |
| Amore | sjut /sdʒut/ | hı́́la /hila/ | k'oonejee /kʼooneʒeː/ | ayóigóʼíí /ʔajoiɣoʔiː/ | laekem /laekem/ | lavem /lavem/ | siiqaa /siːqaː/ |
| Albero | dechen /detʃen/ | tθʼen /tθʼen/ | k'eyh /kʼejh/ | tsin /tsin/ | tri /tri/ | tri /tri/ | mittaa /mitːaː/ |
| Casa | yoh /joh/ | kǫ́é /kɔ̃e/ | kkun /kːun/ | kį /kĩ/ | haos /haos/ | haos /haos/ | keettaa /keːtːaː/ |
| Cane | łi /ɬi/ | łı́ /ɬi/ | łeek /ɬeːk/ | łį́į́ʼ /ɬĩːʔ/ | dog /doɡ/ | dogi /doɡi/ | kanaa /kanaː/ |
| Gatto | gus /ɡus/ | nábaye /nabaje/ | dotonh /dotonh/ | mósí /mosi/ | pusi /pusi/ | puskat /puskat/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ |
| Mangiare | ʼoonjuh /ʔoːndʒuh/ | ɂıłtsu /ʔiɬtsu/ | ghen /ɣen/ | yiyąʼ /jijãʔ/ | kakae /kakae/ | kaikai /kajkaj/ | miya /miːja/ |
| Bere | dunjuh /dundʒuh/ | ɂıdla /ʔidla/ | don /don/ | yidlą /jidlãˀ/ | dring /driŋ/ | dring /driŋ/ | ushiya /uʃija/ |
| Uno | ʼulhah /ʔuɬah/ | ɂıłąɣe /ʔiɬɔ̃ɣe/ | łeek'eyh /ɬeːkʼejh/ | dááłeʼ /daːɬeʔ/ | wan /wan/ | wanfala /wanfala/ | issino /isːino/ |
| Due | nanki /nanki/ | nàke /naɡe/ | netaakkʼa /netàːkʼʌ/ | naaki /naːki/ | tu /tu/ | tu /tu/ | naaʼʼa /naːʔːa/ |
| Ciao | ʼahdoozaee /ʔahdoːzaː/ | edlanetʼè /eðlanetʼe/ | enaa basee' /enaː baseːʔ/ | dahgotʼe /dahɡotʔe/ | halo /halo/ | halo /halo/ | saro /saro/ |
| Grazie | snachailya /snatʃailja/ | mahsi cho /mahsi tʃo/ | baasee' /baːseːʔ/ | ahéheʼe /ʔaheːheʔe/ | tangkyu /taŋkju/ | tagio /taɡio/ | galatay /ɡalataj/ |
| Buono | nezuʼ /nezuʔ/ | nezų /nezũ/ | nezoonh /nezoːnh/ | nzhǫǫ /nʒõː/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | lo'o /loʔo/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.