x̌ikwor zik
Bahasa Wakhi
Rumpun Indo-Eropa (cabang Iran, Iran Timur, Tenggara → Pamir)
Bahasa Wakhi adalah bahasa Iran Timur dari kelompok Pamir dalam rumpun Indo-Eropa, dituturkan oleh sekitar 40.000–60.000 orang. Penuturnya tinggal di kawasan pegunungan tinggi tempat Afghanistan, Tajikistan, Pakistan, dan Tiongkok bertemu, terutama Koridor Wakhan. Bahasa ini sebagian besar lisan tanpa aksara baku tunggal, dan mempertahankan sejumlah ciri kuno yang telah hilang pada kebanyakan bahasa Iran lainnya.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Wakhi
Air
юпк
/jupk/
Api
ракс
/raks/
Matahari
йир
/jir/
Bulan
зимак
/zimak/
Bintang
стар
/star/
Ibu
нан
/nan/
Ayah
тат
/tat/
Saya
вуз
/wuz/
Kamu
ту
/tu/
Nama
нунг
/nuŋ/
Mata
чашм
/tʃaʃm/
Tangan
дос
/dos/
Hati
дил
/dil/
Cinta
руб
/rub/
Pohon
ведж
/vedʒ/
Rumah
хун
/xun/
Anjing
шач
/ʃatʃ/
Kucing
пиш
/piʃ/
Makan
йав-
/jav/
Minum
пав-
/pav/
Satu
йиу
/jiu/
Dua
буй
/buj/
Halo
салам
/salam/
Terima kasih
ишкур
/iʃkur/
Baik
байт
/bajt/
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Indo-European (Iranian, Eastern Iranian, Southeastern → Pamir) terkait
| Arti | Bahasa Wakhi | Tajik | Bahasa Khowar | Bahasa Hazaragi | Bahasa Pashai | Bahasa Dari | Bahasa Yaghnobi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | юпк /jupk/ | об /ob/ | اُوغ /uɣ/ | آو /ɑːw/ | واری /waːri/ | آب /ɑːb/ | op /op/ |
| Api | ракс /raks/ | оташ /otaʃ/ | انگار /aŋˈɡaːr/ | آتش /ɑːtaʃ/ | انگاری /aŋɡaːri/ | آتش /ɑːtaʃ/ | olov /oˈlov/ |
| Matahari | йир /jir/ | офтоб /oftob/ | یور /joːr/ | آفتو /ɑːftow/ | سور /sur/ | خورشید /xoɾʃed/ | xur /xur/ |
| Bulan | зимак /zimak/ | моҳ /moh/ | مَس /mas/ | مه /maː/ | مس /mas/ | ماه /mɑːh/ | mahtob /mahˈtob/ |
| Bintang | стар /star/ | ситора /sitoːra/ | استاری /isˈtaːɾi/ | ستاره /sitɑra/ | تارا /taːraː/ | ستاره /setaːˈɾa/ | sitora /siˈtora/ |
| Ibu | нан /nan/ | модар /modar/ | نَن /nan/ | آبه /ɑːba/ | نا /naː/ | مادر /mɑːdaɾ/ | ocha /oˈtʃa/ |
| Ayah | тат /tat/ | падар /padar/ | تَت /tat/ | آته /ɑːta/ | تاتا /taːtaː/ | پدر /padaɾ/ | dodo /ˈdodo/ |
| Saya | вуз /wuz/ | ман /man/ | اوا /awa/ | مه /ma/ | آ /aː/ | من /man/ | man /man/ |
| Kamu | ту /tu/ | ту /tu/ | تو /tu/ | تو /tu/ | تو /tu/ | تو /to/ | tu /tu/ |
| Nama | нунг /nuŋ/ | ном /nom/ | نام /naːm/ | نام /nɑm/ | نام /naːm/ | نام /naːm/ | nom /nom/ |
| Mata | чашм /tʃaʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | غیچ /ɣeːtʃ/ | چم /tʃam/ | اچی /atʃiː/ | چشم /tʃaʃm/ | ɣurda /ˈʁurda/ |
| Tangan | дос /dos/ | даст /dast/ | ہوست /host/ | دست /dast/ | دست /dast/ | دست /dast/ | dast /dast/ |
| Hati | дил /dil/ | дил /dil/ | ہردی /ˈhardi/ | دل /dil/ | دل /dil/ | دل /dil/ | dil /dil/ |
| Cinta | руб /rub/ | ишқ /iʃq/ | مہر /ˈmeher/ | عشق /eʃq/ | پیار /pjaːr/ | عشق /eʃq/ | — /—/ |
| Pohon | ведж /vedʒ/ | дарахт /daraxt/ | کان /kaːn/ | درخت /daɾaxt/ | درغ /darʁ/ | درخت /daɾaxt/ | diraxt /diˈraxt/ |
| Rumah | хун /xun/ | хона /xona/ | دُر /dur/ | خانه /xɑːna/ | جوغ /dʒoʁ/ | خانه /xɑːna/ | kat /kat/ |
| Anjing | шач /ʃatʃ/ | саг /saɡ/ | رینی /ˈɾeːni/ | سگ /seɡ/ | کوتا /kotaː/ | سگ /saɡ/ | kut /kut/ |
| Kucing | пиш /piʃ/ | гурба /ɡurba/ | پُشی /ˈpuʂi/ | پشک /poʃak/ | بلور /baloːr/ | پشک /puʃak/ | pišak /piˈʃak/ |
| Makan | йав- /jav/ | хӯрдан /xʉːrdan/ | ژبیک /ʒiˈbik/ | خوردو /xoɾdoː/ | کخن- /kxn/ | خوردن /xoɾdan/ | xwar /xʷar/ |
| Minum | пав- /pav/ | нӯшидан /nʉːʃidan/ | پی /piː/ | نوشیدو /noʃidoː/ | پی- /piː/ | نوشیدن /noʃidan/ | žav /ʒav/ |
| Satu | йиу /jiu/ | як /jak/ | اِی /i/ | یک /jak/ | ایک /eːk/ | یک /jak/ | i /iː/ |
| Dua | буй /buj/ | ду /du/ | جو /dʒu/ | دو /du/ | دو /duː/ | دو /du/ | du /du/ |
| Halo | салам /salam/ | салом /salom/ | السلام علیکم /asalamualeikum/ | سلام /salom/ | سلام /salaːm/ | سلام /salɑːm/ | salom /salom/ |
| Terima kasih | ишкур /iʃkur/ | раҳмат /rahmat/ | شکریہ /ʃukria/ | تشکر /taʃakkur/ | شکریه /ʃukrija/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | rahmat /rahmat/ |
| Baik | байт /bajt/ | хуб /xub/ | جَم /dʒam/ | خو /xoː/ | شو /ʃoː/ | خوب /xob/ | naɣz /naʁz/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.