دری
Bahasa Dari
rumpun Indo-Eropa (Iran, Barat, Persia)
Bahasa Dari (دری, «istana») adalah varietas Persia Timur yang dituturkan di seluruh Afganistan sebagai lingua franca negeri itu dan salah satu dari dua bahasa resmi bersama bahasa Pashto, dengan ~15 juta penutur L1 dan tambahan ~50% penduduk Afganistan yang menggunakannya sebagai L2. Bahasa Dari mempertahankan pembedaan vokal Persia klasik ē/ī (مير mēr «kepala desa» vs. مير mīr) dan ō/ū (شور šōr «asin» vs. شور šūr «kekacauan») yang melebur dalam Persia Iran (fa). Kosakatanya berbeda melalui istilah-istilah lama yang dilestarikan (پشک untuk «kucing», sementara Persia Iran memakai گربه) dan serapan Pashto/Turkik. Saling dimengerti dengan Persia Iran dan bahasa Tajik (tg) pada ragam tinggi, tetapi tuturan sehari-hari menunjukkan identitas kedaerahan yang jelas. Ditulis dengan gaya Nastaliq Perso-Arab (abjad yang sama dengan Persia Iran, preferensi kaligrafi berbeda). Ragam formalnya, berbeda dengan varietas Tajik era Soviet yang ditulis dengan Sirilik, mempertahankan tradisi sastra Persia klasik.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Dari
Air
آب
/ɑːb/
Api
آتش
/ɑːtaʃ/
Matahari
خورشید
/xoɾʃed/
Bulan
ماه
/mɑːh/
Bintang
ستاره
/setaːˈɾa/
Ibu
مادر
/mɑːdaɾ/
Ayah
پدر
/padaɾ/
Saya
من
/man/
Kamu
تو
/to/
Nama
نام
/naːm/
Mata
چشم
/tʃaʃm/
Tangan
دست
/dast/
Hati
دل
/dil/
Cinta
عشق
/eʃq/
Pohon
درخت
/daɾaxt/
Rumah
خانه
/xɑːna/
Anjing
سگ
/saɡ/
Kucing
پشک
/puʃak/
Makan
خوردن
/xoɾdan/
Minum
نوشیدن
/noʃidan/
Satu
یک
/jak/
Dua
دو
/du/
Halo
سلام
/salɑːm/
Terima kasih
تشکر
/taʃakkoɾ/
Baik
خوب
/xob/
Burung kangkok
کوکو
/kuːˈkuː/
Komputer
کمپیوتر
/kampjuːtar/
Susyi
سوشی
/suːʃi/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Indo-European (Iranian, Western, Persian) terkait
| Arti | Bahasa Dari | Bahasa Hazaragi | Bahasa Persia | Tajik | Bahasa Persia (Klasik) | Yahudi-Persia | Bahasa Persia Pertengahan (Pahlavi) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | آب /ɒːb/ | об /ob/ | آب /aːb/ | אב /ɒːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ |
| Api | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ | оташ /otaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ |
| Matahari | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | خورشید /xorʃiːd/ | офтоб /oftob/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | חורשיד /xorʃiːd/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ |
| Bulan | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | ماه /mɒːh/ | моҳ /moh/ | ماه /maːh/ | מאה /mɒːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ |
| Bintang | ستاره /setaːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ستاره /setɒːˈɾe/ | ситора /sitoːra/ | ستاره /sitaːra/ | סתארה /setɒre/ | 𐭮𐭲𐭠𐭫𐭪 /staːrag/ |
| Ibu | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | مادر /mɒːdær/ | модар /modar/ | مادر /maːdar/ | מאדר /mɒːdær/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ |
| Ayah | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | پدر /pedær/ | падар /padar/ | پدر /pidar/ | פדר /pedær/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ |
| Saya | من /man/ | مه /ma/ | من /man/ | ман /man/ | من /man/ | מן /man/ | 𐭠𐭭 /an/ |
| Kamu | تو /to/ | تو /tu/ | تو /to/ | ту /tu/ | تو /toː/ | תו /to/ | 𐭲𐭥 /toː/ |
| Nama | نام /naːm/ | نام /nɑm/ | نام /nɒːm/ | ном /nom/ | نام /naːm/ | נאם /nɒm/ | 𐭭𐭠𐭬 /naːm/ |
| Mata | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | چشم /tʃeʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ |
| Tangan | دست /dast/ | دست /dast/ | دست /dæst/ | даст /dast/ | دست /dast/ | דסת /dæst/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ |
| Hati | دل /dil/ | دل /dil/ | دل /del/ | дил /dil/ | دل /dil/ | דל /del/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ |
| Cinta | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | עשק /eʃq/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ |
| Pohon | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /deræxt/ | дарахт /daraxt/ | درخت /diraxt/ | דרכת /deræxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ |
| Rumah | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xɒːne/ | хона /xona/ | خانه /xaːna/ | כאנה /xɒːne/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ |
| Anjing | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | سگ /sæɡ/ | саг /saɡ/ | سگ /saɡ/ | סג /sæɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ |
| Kucing | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | گربه /ɡorbe/ | гурба /ɡurba/ | گربه /ɡurba/ | גורבה /ɡorbe/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ |
| Makan | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xordæn/ | хӯрдан /xʉːrdan/ | خوردن /xʷurdan/ | חורדן /xordæn/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ |
| Minum | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | нӯшидан /nʉːʃidan/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ |
| Satu | یک /jak/ | یک /jak/ | یک /jek/ | як /jak/ | یک /jak/ | יך /jek/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ |
| Dua | دو /du/ | دو /du/ | دو /do/ | ду /du/ | دو /doː/ | דו /do/ | 𐭣𐭥 /doː/ |
| Halo | سلام /salɑːm/ | سلام /salom/ | سلام /sælɒːm/ | салом /salom/ | درود /duruːd/ | שלום /ʃɒːlom/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ |
| Terima kasih | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | سپاس /sepɒːs/ | раҳмат /rahmat/ | سپاس /sipaːs/ | ספאס /sepɒːs/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ |
| Baik | خوب /xob/ | خو /xoː/ | خوب /xuːb/ | хуб /xub/ | نیک /neːk/ | חוב /xuːb/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ |
| Burung kangkok | کوکو /kuːˈkuː/ | — | کوکو /kuːˈkuː/ | куку /kuˈku/ | — | — | — |
| Komputer | کمپیوتر /kampjuːtar/ | — | کامپیوتر /kɒːm.pi.juː.teɾ/ | компютер /kɔmpjutɛr/ | — | — | — |
| Susyi | سوشی /suːʃi/ | — | سوشی /suː.ʃiː/ | суши /suʃi/ | شورماهی /ʃuːr maːˈhiː/ | — | — |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.