کھوار
Bahasa Khowar
rumpun Indo-Eropa (Indo-Iran, Dardic)
Khowar (کھوار; ISO 639-3: khw) adalah bahasa Indo-Arya yang secara tradisional dikelompokkan dalam bahasa-bahasa Dardik atau Hindu Kush. Bahasa ini terutama dituturkan oleh suku Kho di Chitral Hulu dan Hilir, Pakistan utara, serta berfungsi sebagai bahasa pergaulan utama kawasan; komunitas penutur juga terdapat di Gilgit-Baltistan dan Swat yang berdekatan serta di kota-kota Pakistan. Perkiraan terkini berkisar 300.000–380.000 penutur, mencerminkan perbedaan tahun dan cakupan geografis data. Khowar mempertahankan tradisi lisan dan sastra yang kaya dan ditulis dengan alfabet Persia-Arab turunan Urdu yang dilengkapi huruf untuk bunyi khusus bahasa ini, sementara karya linguistik juga menggunakan transkripsi Romawi. Walaupun digunakan secara luas di Chitral, bahasa ini tidak berstatus resmi secara nasional dan menghadapi tekanan dari bahasa Urdu dan Inggris.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Khowar
Air
اُوغ
/uɣ/
Api
انگار
/aŋˈɡaːr/
Matahari
یور
/joːr/
Bulan
مَس
/mas/
Bintang
استاری
/isˈtaːɾi/
Ibu
نَن
/nan/
Ayah
تَت
/tat/
Saya
اوا
/awa/
Kamu
تو
/tu/
Nama
نام
/naːm/
Mata
غیچ
/ɣeːtʃ/
Tangan
ہوست
/host/
Hati
ہردی
/ˈhardi/
Cinta
مہر
/ˈmeher/
Pohon
کان
/kaːn/
Rumah
دُر
/dur/
Anjing
رینی
/ˈɾeːni/
Kucing
پُشی
/ˈpuʂi/
Makan
ژبیک
/ʒiˈbik/
Minum
پی
/piː/
Satu
اِی
/i/
Dua
جو
/dʒu/
Halo
السلام علیکم
/asalamualeikum/
Terima kasih
شکریہ
/ʃukria/
Baik
جَم
/dʒam/
Burung kangkok
کاکو
/ˈkaːku/
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Indo-European (Indo-Iranian, Dardic) terkait
| Arti | Bahasa Khowar | Bahasa Pashai | Bahasa Wakhi | Bahasa Tregami | Bahasa Hindko | Bahasa Kangri | Bahasa Parthia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | اُوغ /uɣ/ | واری /waːri/ | юпк /jupk/ | āw /aːw/ | پانی /paːniː/ | पाणी /paːɳiː/ | āb /aːb/ |
| Api | انگار /aŋˈɡaːr/ | انگاری /aŋɡaːri/ | ракс /raks/ | aŋa /aŋa/ | اگ /aɡ/ | अग्ग /aɡː/ | ādar /aːdar/ |
| Matahari | یور /joːr/ | سور /sur/ | йир /jir/ | sa /sa/ | سورج /soːradʒ/ | सूरज /suːraj/ | xwar /xwar/ |
| Bulan | مَس /mas/ | مس /mas/ | зимак /zimak/ | mas /mas/ | چن /tʃan/ | चन्न /tʃanː/ | māh /maːh/ |
| Bintang | استاری /isˈtaːɾi/ | تارا /taːraː/ | стар /star/ | tāra /taːra/ | تارا /t̪aːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ | astārag /asˈtaːraɡ/ |
| Ibu | نَن /nan/ | نا /naː/ | нан /nan/ | žey /ʒej/ | ماں /mãː/ | बेबे /bebe/ | mād /maːd/ |
| Ayah | تَت /tat/ | تاتا /taːtaː/ | тат /tat/ | tata /tata/ | پیو /pju/ | बापू /baːpuː/ | pid /pid/ |
| Saya | اوا /awa/ | آ /aː/ | вуз /wuz/ | e /e/ | میں /mɛ̃ː/ | हाऊं /ɦãũ/ | az /az/ |
| Kamu | تو /tu/ | تو /tu/ | ту /tu/ | tu /tu/ | تُوں /t̪ũː/ | तू /tu/ | tu /tuː/ |
| Nama | نام /naːm/ | نام /naːm/ | нунг /nuŋ/ | nām /naːm/ | ناں /nãː/ | नां /nãː/ | nām /naːm/ |
| Mata | غیچ /ɣeːtʃ/ | اچی /atʃiː/ | чашм /tʃaʃm/ | ac̣ĩ /aʈʂĩ/ | اکھ /akːʰ/ | अक्ख /akːʰ/ | čašm /tʃaʃm/ |
| Tangan | ہوست /host/ | دست /dast/ | дос /dos/ | doš /doʃ/ | ہتھ /hattʰ/ | हत्थ /hattʰ/ | dast /dast/ |
| Hati | ہردی /ˈhardi/ | دل /dil/ | дил /dil/ | źo /zo/ | دل /dil/ | दिल /dil/ | zyrd /zird/ |
| Cinta | مہر /ˈmeher/ | پیار /pjaːr/ | руб /rub/ | — /—/ | پیار /pjaːr/ | प्यार /pjaːr/ | friyādan /frijaːdan/ |
| Pohon | کان /kaːn/ | درغ /darʁ/ | ведж /vedʒ/ | jala /dʒala/ | درخت /daɾaxt/ | रुक्ख /rukːʰ/ | dār /daːr/ |
| Rumah | دُر /dur/ | جوغ /dʒoʁ/ | хун /xun/ | — /—/ | گھر /ɡʱar/ | घर /ɡʱar/ | xānag /xaːnaɡ/ |
| Anjing | رینی /ˈɾeːni/ | کوتا /kotaː/ | шач /ʃatʃ/ | ćū̃ /tsũː/ | کتا /kuttaː/ | कुत्ता /kuttaː/ | spag /spaɡ/ |
| Kucing | پُشی /ˈpuʂi/ | بلور /baloːr/ | пиш /piʃ/ | — /—/ | بلی /billi/ | बिल्ली /bilːiː/ | — /—/ |
| Makan | ژبیک /ʒiˈbik/ | کخن- /kxn/ | йав- /jav/ | — /—/ | کھانا /kʰaːnaː/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | xward- /xward/ |
| Minum | پی /piː/ | پی- /piː/ | пав- /pav/ | — /—/ | پینا /piːnaː/ | पीणा /piːɳaː/ | pī- /piː/ |
| Satu | اِی /i/ | ایک /eːk/ | йиу /jiu/ | yo /jo/ | اک /ik/ | इक /ik/ | ēw /eːw/ |
| Dua | جو /dʒu/ | دو /duː/ | буй /buj/ | du /du/ | دو /d̪oː/ | दो /do/ | dō /doː/ |
| Halo | السلام علیکم /asalamualeikum/ | سلام /salaːm/ | салам /salam/ | salaam /salaːm/ | اسلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | नमस्कार /nəməskaːr/ | drōd /droːd/ |
| Terima kasih | شکریہ /ʃukria/ | شکریه /ʃukrija/ | ишкур /iʃkur/ | shukria /ʃukɾia/ | شکریہ /ʃukrija/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | spās /spaːs/ |
| Baik | جَم /dʒam/ | شو /ʃoː/ | байт /bajt/ | — /—/ | چنگا /tʃəŋɡaː/ | चन्गा /tʃəŋɡaː/ | nēw /neːw/ |
| Burung kangkok | کاکو /ˈkaːku/ | — | — | — | — | — | — |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.