Cần Tày
Tày
Kra-Dai (Tai, Tengah)
Bahasa Tày adalah bahasa minoritas terbesar di Vietnam, berkerabat dekat dengan bahasa Nùng (sering dianggap sebagai satu rumpun Tày-Nùng) dan dengan bahasa Zhuang di Guangxi yang bersebelahan (Tiongkok). Sebagai bahasa Tai Tengah dengan enam nada, bahasa ini dituturkan di seluruh provinsi Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, dan Bắc Kạn. Bahasa Tày memiliki tradisi sastra historis yang menggunakan Nôm Tày, sebuah aksara yang diadaptasi dari aksara Tionghoa mengikuti model Chữ Nôm Vietnam, yang digunakan untuk teks ritual dan puisi rakyat hingga abad ke-20.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Tày
Air
nặm
/naːm˨˩/
Api
phầy
/fəj˨˩/
Matahari
tha vằn
/tʰaː˧˧vən˨˩/
Bulan
bươn
/bɯən˧˧/
Bintang
đao
/daːw/
Ibu
mẻ
/mɛ˨˩˧/
Ayah
pò
/pɔ˨˩/
Saya
khỏi
/xɔːj/
Kamu
mừng
/mɯŋ/
Nama
chứ
/ɕɯ/
Mata
tha
/tʰaː˧˧/
Tangan
mừ
/mɯ˨˩/
Hati
chầy
/tʃəj˨˩/
Cinta
hắc
/hak˧˥/
Pohon
mạy
/maːj˨˩/
Rumah
rườn
/zɯən˨˩/
Anjing
ma
/maː˧˧/
Kucing
meo
/meo˧˧/
Makan
kin
/kin˧˧/
Minum
uống
/uəŋ˧˥/
Satu
nưng
/nɯŋ˧˧/
Dua
soong
/soːŋ/
Halo
chào
/tʃaːw˨˩/
Terima kasih
cảm ơn
/kaːm˨˩˧ɤn˧˧/
Baik
đây
/ɗəj˧˧/
Burung kangkok
khảm khắc
/kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Kra-Dai (Tai, Central) terkait
| Arti | Tày | Nùng | Bahasa Thai Song | Bahasa Lao | Thai (Utara) | Tai Dam | Thai (Isan) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | nặm /naːm˨˩/ | nặm /naːm˨˩/ | น้ำ /nam˧˩/ | ນ້ຳ /naːm˥˩/ | น้ำ /nam˧˥/ | ꪙꪾꫂ /nam˦/ | น้ำ /nam˧˥/ |
| Api | phầy /fəj˨˩/ | fầy /fəj˨˩/ | ไฟ /faj˧˩/ | ໄຟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ꪼꪡ /fai˨˦/ | ไฟ /faj˥/ |
| Matahari | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | ตะวัน /ta˩˧ wan˧/ | ຕາເວັນ /taː˩˧ ven˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ꪼꪎ /sai˨˦/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ |
| Bulan | bươn /bɯən˧˧/ | boon /boːn˧˧/ | เดือน /dɯːan˧/ | ດວງເດືອນ /duaŋ˩˧ dɯːan˩˧/ | เดือน /dɯːan˥/ | ꪒꪮꪙ /don˨˦/ | เดือน /dɯːan˥/ |
| Bintang | đao /daːw/ | đao /daːw/ | ดาว /daːw˩/ | ດາວ /dàːw/ | ดาว /daːw˧/ | ꪒꪱꪫ /daːw˧/ | ดาว /daːw˧/ |
| Ibu | mẻ /mɛ˨˩˧/ | mé /mɛ˨˩˧/ | แม่ /mɛː˧˩/ | ແມ່ /mɛː˨˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | ꪵꪶꪀ /mɛː˨˦/ | แม่ /mɛː˥˩/ |
| Ayah | pò /pɔ˨˩/ | pò /pɔ˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˧˩/ | ພໍ່ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | ꪶꪜ /pɔ˨˦/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ |
| Saya | khỏi /xɔːj/ | khỏi /xɔːj/ | กู /kuː˧/ | ຂ້ອຍ /kʰɔːj˧˩/ | ตู /tuː˩/ | kau /kaw˥/ | ข้อย /kʰɔːj˧/ |
| Kamu | mừng /mɯŋ/ | mưng /mɯŋ/ | มึง /mɯŋ˧/ | ເຈົ້າ /tɕâːw/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | ꪣꪳꪉ /mɯŋ˧/ | เจ้า /tɕaːw˧/ |
| Nama | chứ /ɕɯ/ | chứ /ɕɯ/ | ชื่อ /tɕɯː˧˩/ | ຊື່ /sɯː˧/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | chư /tɕɯ˧˩/ | ซื่อ /sɨː˧/ |
| Mata | tha /tʰaː˧˧/ | tha /tʰaː˧˧/ | ตา /taː˧/ | ຕາ /taː˩˧/ | ต๋า /taː˩˧/ | ꪁꪎ /taː˨˦/ | ตา /taː˥/ |
| Tangan | mừ /mɯ˨˩/ | mừ /mɯ˨˩/ | มือ /mɯː˧/ | ມື /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | ꪐꪮ /mɯ˨˦/ | มือ /mɯː˥/ |
| Hati | chầy /tʃəj˨˩/ | cấy /kəj˨˩˧/ | ใจ /tɕaj˧/ | ໃຈ /tɕaj˩˧/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ꪈꪲꪒ /tɕai˧/ | ใจ /tɕaj˥/ |
| Cinta | hắc /hak˧˥/ | rắc /rak˧˥/ | ฮัก /hak˥/ | ຮັກ /hak˥/ | ฮัก /hak˧˥/ | ꪥꪮꪀ /hak˧˩/ | ฮัก /hak˧˥/ |
| Pohon | mạy /maːj˨˩/ | mạy /maːj˨˩/ | ต้นไม้ /ton˧˩ maj˧˩/ | ຕົ້ນໄມ້ /ton˥˩ maj˥˩/ | ต้นไม้ /ton˧˥maj˧˥/ | ꪶꪕꪙ ꪼꪮꪉ /ton mai˨˦/ | ต้นไม้ /ton˧˥maj˧˥/ |
| Rumah | rườn /zɯən˨˩/ | rườn /zɯən˨˩/ | เรือน /rɯːan˧/ | ເຮືອນ /hɯːan˥/ | เฮือน /hɯːan˥/ | ꪙꪮꪙ /hɯan˧˨/ | เฮือน /hɯːan˥/ |
| Anjing | ma /maː˧˧/ | ma /maː˧˧/ | หมา /maː˩˧/ | ໝາ /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | ꪢꪱ /maː˨˦/ | หมา /maː˩˧/ |
| Kucing | meo /meo˧˧/ | meo /meo˧˧/ | แมว /mɛːw˩˧/ | ແມວ /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | ꪵꪙꪺ /mɛːu˨˦/ | แมว /mɛːw˥/ |
| Makan | kin /kin˧˧/ | kin /kin˧˧/ | กิน /kin˧/ | ກິນ /kin˩˧/ | กิ๋น /kin˩˧/ | ꪀꪲꪙ /kin˨˦/ | กิน /kin˥/ |
| Minum | uống /uəŋ˧˥/ | kin nặm /kin˧˧naːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˧˩/ | ດື່ມ /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˥˩/ | ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ /kin˨˦ nam˦/ | ดื่ม /dɯːm˥˩/ |
| Satu | nưng /nɯŋ˧˧/ | nưng /nɯŋ˧˧/ | หนึ่ง /nɯŋ˩/ | ໜຶ່ງ /nɯŋ˩˧/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | ꪙꪲꪮꪉ /nɯŋ˨˦/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ |
| Dua | soong /soːŋ/ | soong /soːŋ/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | ສອງ /sɔ̌ːŋ/ | สอง /sɔːŋ˩/ | ꪎꪮꪉ /sɔːŋ˧˩/ | สอง /sɔːŋ˩/ |
| Halo | chào /tʃaːw˨˩/ | choà /tʃɔaː˨˩/ | สบายดี /sa˩˧ baːj˩˧ diː˩˧/ | ສະບາຍດີ /sa˨ baːj˩˧ diː˩˧/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | ꪎꪺꪎꪒꪲ /sa wad dii/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ |
| Terima kasih | cảm ơn /kaːm˨˩˧ɤn˧˧/ | ơn rể /ɤn˧˧zɛ˨˩˧/ | ขอบใจ /kʰɔːp˩˧ tɕaj˩˧/ | ຂອບໃຈ /kʰɔːp˥ tɕaj˩˧/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ꪒꪲ ꪎꪶꪙ /tɕɔp tɕai/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩tɕaj˥/ |
| Baik | đây /ɗəj˧˧/ | đây /ɗəj˧˧/ | ดี /diː˩˧/ | ດີ /diː˩˧/ | ดี /diː˥/ | ꪒꪲ /diː˨˦/ | ดี /diː˥/ |
| Burung kangkok | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/ | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/ | — | ນົກກັກກູ /nok˧ kak˧˥ kuː˩˧/ | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ | — | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.