Cần Nùng
Nùng
Kra-Dai (Tai, Tengah)
Nùng adalah bahasa minoritas Tai-Kadai terbesar kedua di Vietnam setelah Tày (~1 juta penutur di provinsi-provinsi perbatasan timur laut), yang berkerabat sangat dekat dengannya — sering dianalisis bersama sebagai satu klaster dialek Tày-Nùng dalam rumpun Tai Tengah. Beberapa subvarietas berbeda (Nùng Phàn Slình, Nùng Cháo, Nùng Inh, Nùng An, Nùng Lòi dll.) membentuk kontinuum baik dengan Tày di barat maupun dengan Zhuang di seberang perbatasan Tiongkok. Bernada (6 nada), SVO, dengan lapisan kosakata Sino-Vietnam dan korpus sastra Nôm Tày yang kecil.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Nùng
Air
nặm
/naːm˨˩/
Api
fầy
/fəj˨˩/
Matahari
tha vằn
/tʰaː˧˧vən˨˩/
Bulan
boon
/boːn˧˧/
Bintang
đao
/daːw/
Ibu
mé
/mɛ˨˩˧/
Ayah
pò
/pɔ˨˩/
Saya
khỏi
/xɔːj/
Kamu
mưng
/mɯŋ/
Nama
chứ
/ɕɯ/
Mata
tha
/tʰaː˧˧/
Tangan
mừ
/mɯ˨˩/
Hati
cấy
/kəj˨˩˧/
Cinta
rắc
/rak˧˥/
Pohon
mạy
/maːj˨˩/
Rumah
rườn
/zɯən˨˩/
Anjing
ma
/maː˧˧/
Kucing
meo
/meo˧˧/
Makan
kin
/kin˧˧/
Minum
kin nặm
/kin˧˧naːm˨˩/
Satu
nưng
/nɯŋ˧˧/
Dua
soong
/soːŋ/
Halo
choà
/tʃɔaː˨˩/
Terima kasih
ơn rể
/ɤn˧˧zɛ˨˩˧/
Baik
đây
/ɗəj˧˧/
Burung kangkok
khảm khắc
/kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/
Sumber
- Edmondson & Gregerson (2007) Tai-Kadai
- Ethnologue: nut
- Glottolog: nung1290
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Kra-Dai (Tai, Central) terkait
| Arti | Nùng | Tày | Bahasa Lao | Bahasa Thai Song | Tai Dam | Thai (Utara) | Bahasa Thai |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | nặm /naːm˨˩/ | nặm /naːm˨˩/ | ນ້ຳ /naːm˥˩/ | น้ำ /nam˧˩/ | ꪙꪾꫂ /nam˦/ | น้ำ /nam˧˥/ | น้ำ /nam˧˥/ |
| Api | fầy /fəj˨˩/ | phầy /fəj˨˩/ | ໄຟ /faj˥/ | ไฟ /faj˧˩/ | ꪼꪡ /fai˨˦/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˧/ |
| Matahari | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | ຕາເວັນ /taː˩˧ ven˥/ | ตะวัน /ta˩˧ wan˧/ | ꪼꪎ /sai˨˦/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ดวงอาทิตย์ /duaŋ˧ʔaː˧tʰit˧˥/ |
| Bulan | boon /boːn˧˧/ | bươn /bɯən˧˧/ | ດວງເດືອນ /duaŋ˩˧ dɯːan˩˧/ | เดือน /dɯːan˧/ | ꪒꪮꪙ /don˨˦/ | เดือน /dɯːan˥/ | ดวงจันทร์ /duaŋ˧tɕan˧/ |
| Bintang | đao /daːw/ | đao /daːw/ | ດາວ /dàːw/ | ดาว /daːw˩/ | ꪒꪱꪫ /daːw˧/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˧/ |
| Ibu | mé /mɛ˨˩˧/ | mẻ /mɛ˨˩˧/ | ແມ່ /mɛː˨˩/ | แม่ /mɛː˧˩/ | ꪵꪶꪀ /mɛː˨˦/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ |
| Ayah | pò /pɔ˨˩/ | pò /pɔ˨˩/ | ພໍ່ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˧˩/ | ꪶꪜ /pɔ˨˦/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ |
| Saya | khỏi /xɔːj/ | khỏi /xɔːj/ | ຂ້ອຍ /kʰɔːj˧˩/ | กู /kuː˧/ | kau /kaw˥/ | ตู /tuː˩/ | ผม /pʰom˩˩˦/ |
| Kamu | mưng /mɯŋ/ | mừng /mɯŋ/ | ເຈົ້າ /tɕâːw/ | มึง /mɯŋ˧/ | ꪣꪳꪉ /mɯŋ˧/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | คุณ /kʰun˧/ |
| Nama | chứ /ɕɯ/ | chứ /ɕɯ/ | ຊື່ /sɯː˧/ | ชื่อ /tɕɯː˧˩/ | chư /tɕɯ˧˩/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ |
| Mata | tha /tʰaː˧˧/ | tha /tʰaː˧˧/ | ຕາ /taː˩˧/ | ตา /taː˧/ | ꪁꪎ /taː˨˦/ | ต๋า /taː˩˧/ | ตา /taː˧/ |
| Tangan | mừ /mɯ˨˩/ | mừ /mɯ˨˩/ | ມື /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧/ | ꪐꪮ /mɯ˨˦/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧/ |
| Hati | cấy /kəj˨˩˧/ | chầy /tʃəj˨˩/ | ໃຈ /tɕaj˩˧/ | ใจ /tɕaj˧/ | ꪈꪲꪒ /tɕai˧/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ใจ /tɕaj˧/ |
| Cinta | rắc /rak˧˥/ | hắc /hak˧˥/ | ຮັກ /hak˥/ | ฮัก /hak˥/ | ꪥꪮꪀ /hak˧˩/ | ฮัก /hak˧˥/ | รัก /rak˧˥/ |
| Pohon | mạy /maːj˨˩/ | mạy /maːj˨˩/ | ຕົ້ນໄມ້ /ton˥˩ maj˥˩/ | ต้นไม้ /ton˧˩ maj˧˩/ | ꪶꪕꪙ ꪼꪮꪉ /ton mai˨˦/ | ต้นไม้ /ton˧˥maj˧˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˧˥/ |
| Rumah | rườn /zɯən˨˩/ | rườn /zɯən˨˩/ | ເຮືອນ /hɯːan˥/ | เรือน /rɯːan˧/ | ꪙꪮꪙ /hɯan˧˨/ | เฮือน /hɯːan˥/ | บ้าน /baːn˥˩/ |
| Anjing | ma /maː˧˧/ | ma /maː˧˧/ | ໝາ /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | ꪢꪱ /maː˨˦/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ |
| Kucing | meo /meo˧˧/ | meo /meo˧˧/ | ແມວ /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˩˧/ | ꪵꪙꪺ /mɛːu˨˦/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˧/ |
| Makan | kin /kin˧˧/ | kin /kin˧˧/ | ກິນ /kin˩˧/ | กิน /kin˧/ | ꪀꪲꪙ /kin˨˦/ | กิ๋น /kin˩˧/ | กิน /kin˧/ |
| Minum | kin nặm /kin˧˧naːm˨˩/ | uống /uəŋ˧˥/ | ດື່ມ /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˧˩/ | ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ /kin˨˦ nam˦/ | ดื่ม /dɯːm˥˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ |
| Satu | nưng /nɯŋ˧˧/ | nưng /nɯŋ˧˧/ | ໜຶ່ງ /nɯŋ˩˧/ | หนึ่ง /nɯŋ˩/ | ꪙꪲꪮꪉ /nɯŋ˨˦/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ |
| Dua | soong /soːŋ/ | soong /soːŋ/ | ສອງ /sɔ̌ːŋ/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | ꪎꪮꪉ /sɔːŋ˧˩/ | สอง /sɔːŋ˩/ | สอง /sɔːŋ˩˩˦/ |
| Halo | choà /tʃɔaː˨˩/ | chào /tʃaːw˨˩/ | ສະບາຍດີ /sa˨ baːj˩˧ diː˩˧/ | สบายดี /sa˩˧ baːj˩˧ diː˩˧/ | ꪎꪺꪎꪒꪲ /sa wad dii/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˧/ |
| Terima kasih | ơn rể /ɤn˧˧zɛ˨˩˧/ | cảm ơn /kaːm˨˩˧ɤn˧˧/ | ຂອບໃຈ /kʰɔːp˥ tɕaj˩˧/ | ขอบใจ /kʰɔːp˩˧ tɕaj˩˧/ | ꪒꪲ ꪎꪶꪙ /tɕɔp tɕai/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˧/ |
| Baik | đây /ɗəj˧˧/ | đây /ɗəj˧˧/ | ດີ /diː˩˧/ | ดี /diː˩˧/ | ꪒꪲ /diː˨˦/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˧/ |
| Burung kangkok | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/ | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/ | ນົກກັກກູ /nok˧ kak˧˥ kuː˩˧/ | — | — | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.