Sängö
Bahasa Sango
Rumpun Atlantik-Kongo (Ubangi, terkreolisasi)
Bahasa Sango (yângâ tî sängö) adalah bahasa nasional Republik Afrika Tengah dan salah satu bahasa kreol nasional yang paling mapan di Afrika, dengan sekitar 5 juta penutur (sebagian besar sebagai bahasa kedua), meskipun statusnya sebagai kreol (dibandingkan pijin atau koine) masih diperdebatkan. Bahasa ini muncul pada akhir abad ke-19 di sepanjang Sungai Ubangi sebagai pijin dagang yang berbasis pada bahasa Ngbandi Utara (sebuah bahasa Ubangi), lalu meluas pada masa kolonial Prancis. Berstatus resmi bersama bahasa Prancis sejak konstitusi Afrika Tengah 1963 dan digunakan dalam radio, televisi, pendidikan dasar, serta liturgi Katolik dan Protestan. Memiliki tiga nada leksikal (rendah, tengah, tinggi) yang ditandai dengan diakritik; urutan kata subjek-verba-objek, dengan morfologi nomina yang lebih sederhana dibandingkan sumber Ubangi-nya.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Sango
Air
ngu
/ŋɡu/
Api
wa
/wa/
Matahari
lâ
/la/
Bulan
nzë
/nzɛ/
Bintang
tongoro
/toŋɡoro/
Ibu
mama
/mama/
Ayah
babâ
/baba/
Saya
mbi
/mbi/
Kamu
mo
/mo/
Nama
iri
/iri/
Mata
lê
/lɛ/
Tangan
maboko
/maboko/
Hati
bê
/bɛ/
Cinta
ndoyê
/ndojɛ/
Pohon
kêkê
/kɛkɛ/
Rumah
dâ
/da/
Anjing
mbo
/mbo/
Kucing
nyao
/ɲao/
Makan
te
/te/
Minum
nyon
/ɲon/
Satu
oko
/oko/
Dua
ûse
/use/
Halo
bara mo
/bara mo/
Terima kasih
singila
/siŋɡila/
Baik
nzöni
/nzəni/
Sumber
- Ethnologue: sag
- Pasch (1997) Sango: An African Lingua Franca
- Samarin (1967) A Grammar of Sango
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Atlantic-Congo (Ubangian, creolized) terkait
| Arti | Bahasa Sango | Bahasa Rwa | Bahasa Bari | Bahasa Zande | Machame | Bahasa Lingala | Bahasa Meta' |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | ngu /ŋɡu/ | mende /mende/ | piong /piɔŋ/ | ime /ime/ | mringa /mɾiŋɡa/ | máí /mai/ | mə /mə/ |
| Api | wa /wa/ | msika /msika/ | kima /kima/ | we /we/ | mòò /moːʔ/ | mɔ́tɔ /mɔtɔ/ | mɔŋ /mɔŋ/ |
| Matahari | lâ /la/ | mlao /mlao/ | kolong /koloŋ/ | uru /uɾu/ | ìsùwà /isuwa/ | mói /moi/ | nyam /ɲam/ |
| Bulan | nzë /nzɛ/ | mwere /mwere/ | nyepo /ɲepo/ | diwi /diwi/ | mwezi /mwezi/ | sánzá /sanza/ | nuŋ /nuŋ/ |
| Bintang | tongoro /toŋɡoro/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | toŋ /toŋ/ | kerekuru /kɛɾɛkuɾu/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | monzoto /monzɔtɔ/ | ntsə́ /ntsə́/ |
| Ibu | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | na /na/ | mama /mama/ | mamá /mama/ | ma /ma/ |
| Ayah | babâ /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | ba /ba/ | baba /baba/ | tatá /tata/ | ta /ta/ |
| Saya | mbi /mbi/ | inyi /iɲi/ | nan /nan/ | mi /mi/ | inyi /iɲi/ | ngai /ⁿɡai/ | mə̀ /mə̀/ |
| Kamu | mo /mo/ | uwe /uwe/ | do /do/ | mo /mo/ | uwe /uwe/ | yo /jo/ | ò /ò/ |
| Nama | iri /iri/ | irina /irina/ | karin /karin/ | rimo /ɾimo/ | irina /irina/ | nkombo /ⁿkombo/ | ə́ɲə́ /ə́ɲə́/ |
| Mata | lê /lɛ/ | liso /liso/ | kongi /koŋɡi/ | bangiri /baŋɡiɾi/ | rítiò /ɾitio/ | líso /liso/ | dzi /dzi/ |
| Tangan | maboko /maboko/ | mkono /mkono/ | kindiyo /kindijo/ | be /be/ | kùoòko /kuoːko/ | lobɔ́kɔ /lobɔkɔ/ | boa /boa/ |
| Hati | bê /bɛ/ | ngiti /ŋɡiti/ | lo /lo/ | ngbaduse /ŋɡbaduse/ | mòyò /mojo/ | motéma /motema/ | mu /mu/ |
| Cinta | ndoyê /ndojɛ/ | lumbo /lumbo/ | ondu /ondu/ | kpinyemu /kpiɲemu/ | ìkwenda /ikwenda/ | bolíngo /boliŋɡo/ | kɔŋ /kɔŋ/ |
| Pohon | kêkê /kɛkɛ/ | mte /mte/ | kute /kute/ | ngua /ŋɡua/ | mtí /mti/ | nzété /nzete/ | ti /ti/ |
| Rumah | dâ /da/ | nyumba /ɲumba/ | kadi /kadi/ | bambu /bambu/ | nyumba /ɲumba/ | ndáko /ndako/ | nda /nda/ |
| Anjing | mbo /mbo/ | mboha /mboha/ | ngoʼlo /ŋoʔlo/ | ango /aŋɡo/ | mbwa /mbwa/ | mbwá /mbwa/ | mbu /mbu/ |
| Kucing | nyao /ɲao/ | paka /paka/ | lupa /lupa/ | gbabo /ɡbabo/ | paka /paka/ | nyáu /ɲau/ | guŋ /ɡuŋ/ |
| Makan | te /te/ | kuria /kuria/ | nyo /ɲo/ | ri /ɾi/ | ìlya /iʎa/ | kolía /kolia/ | mé /me/ |
| Minum | nyon /ɲon/ | kunyua /kuɲua/ | mwoi /mwoi/ | mbira /mbiɾa/ | ìnyo /iɲo/ | komɛ́la /komɛla/ | nyo /ɲo/ |
| Satu | oko /oko/ | mongo /moŋɡo/ | kelo /kelo/ | sa /sa/ | ìmwí /imwi/ | mɔ̌kɔ́ /mɔkɔ/ | mɔ /mɔ/ |
| Dua | ûse /use/ | iwi /iwi/ | ŋaba /ŋaba/ | ue /uwe/ | iwi /iwi/ | mibale /mibale/ | bɛ́ /bɛ́/ |
| Halo | bara mo /bara mo/ | kira /kiɾa/ | gwon /ɡwon/ | mo ima ya /mo ima ja/ | máshàlòmà /maʃaloma/ | mbóte /mbote/ | mɔlɔŋ /mɔlɔŋ/ |
| Terima kasih | singila /siŋɡila/ | asante /asante/ | mungari /muŋɡari/ | oni-tambua /oni-tambua/ | ahsànte /ahsante/ | matɔ́ndɔ /matɔndɔ/ | nfɔn /nfɔn/ |
| Baik | nzöni /nzəni/ | kya /kja/ | ru /ru/ | wene /wene/ | ìchá /itʃa/ | malámu /malamu/ | mwa /mwa/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.