Pinayuanan
Paiwan
Austronesia (Paiwanic)
Bahasa Paiwan adalah bahasa Formosa (pribumi Taiwan) terbesar kedua, dituturkan di Taiwan selatan (Pingtung, Taitung) oleh sekitar 96.000 orang, dengan sekitar 10.000 penutur yang menggunakannya sehari-hari sebagai bahasa pertama. Ciri khasnya adalah pembedaan ragam kosakata antara bangsawan dan rakyat jelata — para kepala suku dan bangsawan memakai lapisan leksikal tersendiri. Orang Paiwan terkenal dengan ikonografi ular viper "seratus langkah" dalam tradisi mereka. Bahasa ini diakui resmi sebagai salah satu dari 16 bahasa Austronesia pribumi Taiwan, dan diajarkan di sekolah dasar sejak 2001 dengan ortografi Latin yang dibakukan.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Paiwan
Air
zaljum
/zaɭum/
Api
sapuy
/sapui/
Matahari
qadaw
/qadaw/
Bulan
qiljas
/qiɭas/
Bintang
vituqan
/vituqan/
Ibu
kina
/kina/
Ayah
kama
/kama/
Saya
tiaken
/tiakən/
Kamu
sun
/sun/
Nama
ngadan
/ŋadan/
Mata
maca
/matsa/
Tangan
lima
/lima/
Hati
varung
/vaɾuŋ/
Cinta
nasaqaqa
/nasaqaqa/
Pohon
kasiw
/kasiw/
Rumah
umaq
/umaq/
Anjing
vatu
/vatu/
Kucing
ngiaw
/ŋiaw/
Makan
keman
/kəman/
Minum
temekel
/təməkəl/
Satu
ita
/ita/
Dua
drusa
/ɖusa/
Halo
masalu
/masalu/
Terima kasih
masalu
/masalu/
Baik
nguanguaq
/ŋuaŋuaq/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Austronesian (Paiwanic) terkait
| Arti | Paiwan | Bahasa Puyuma | Bunun | Proto-Austronesia | Tao/Yami | Bahasa Thao | Bahasa Maranao |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | zaljum /zaɭum/ | enay /enai/ | danum /danum/ | *daNum /daNum/ | ranom /ranom/ | nanum /nanum/ | ig /iɡ/ |
| Api | sapuy /sapui/ | apuy /apui/ | sapuz /sapuz/ | *Sapuy /Sapuy/ | apuy /apuj/ | apuy /apuj/ | apoy /apoj/ |
| Matahari | qadaw /qadaw/ | kadaw /kadaw/ | vali /vali/ | *waRi /waRi/ | araw /araw/ | fitulha /fituʎa/ | alongan /aloŋan/ |
| Bulan | qiljas /qiɭas/ | bulan /buɭan/ | buan /buan/ | *bulaN /bulaN/ | vehan /vehan/ | furaz /fuɾað/ | bolan /bolan/ |
| Bintang | vituqan /vituqan/ | vituwan /vituwan/ | bintuhan /bintuhan/ | *bituqen /bituqen/ | vituen /vituən/ | fitu'ish /fituʔiʃ/ | bito-on /bitoʔon/ |
| Ibu | kina /kina/ | ina /ina/ | tina /tina/ | *ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ |
| Ayah | kama /kama/ | ama /ama/ | tama /tama/ | *ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ |
| Saya | tiaken /tiakən/ | kuiku /kuiku/ | saikin /saikin/ | *aku /aku/ | yaken /jakən/ | yaku /jaku/ | ako /ako/ |
| Kamu | sun /sun/ | yu /ju/ | suu /suʔu/ | *iSu /iSu/ | imo /ʔimo/ | ihu /ʔihu/ | seka /sɵka/ |
| Nama | ngadan /ŋadan/ | ngadan /ŋadan/ | ngaan /ŋaan/ | *ŋajan /ŋajan/ | ngaran /ŋaran/ | tanan /tanan/ | ngaran /ŋaran/ |
| Mata | maca /matsa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | *maCa /maCa/ | mata /mata/ | maca /maθa/ | mata /mata/ |
| Tangan | lima /lima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | *lima /lima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Hati | varung /vaɾuŋ/ | kalumetan /kalumetan/ | is-ang /isaŋ/ | *pusuq /pusuq/ | paso /paso/ | putul /putul/ | pusoʔ /pusoʔ/ |
| Cinta | nasaqaqa /nasaqaqa/ | ulaw /ulaw/ | madaidaz /madaidaz/ | — /—/ | makakdeng /makakdəŋ/ | suka /suka/ | kalimo /kalimo/ |
| Pohon | kasiw /kasiw/ | kawi /kawi/ | kahu /kahu/ | *kaSiw /kaSiw/ | kayo /kajo/ | lhalum /ʎalum/ | kayo /kajo/ |
| Rumah | umaq /umaq/ | ruma /ɾuma/ | lumaq /lumaq/ | *Rumaq /Rumaq/ | vahay /vahaj/ | kayan /kajan/ | walay /walaj/ |
| Anjing | vatu /vatu/ | suwan /suwan/ | asu /asu/ | *asu /asu/ | ino /ino/ | atu /atu/ | aso /aso/ |
| Kucing | ngiaw /ŋiaw/ | kating /katiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | — /—/ | koving /koviŋ/ | posi /posi/ | pusa /pusa/ |
| Makan | keman /kəman/ | kuman /kuman/ | maun /maun/ | *kaen /kaen/ | kuman /kuman/ | kuman /kuman/ | mangan /maŋan/ |
| Minum | temekel /təməkəl/ | enpa /enpa/ | muqun /muqun/ | *inum /inum/ | minum /minum/ | naqayan /naqajan/ | minom /minom/ |
| Satu | ita /ita/ | sa /sa/ | tasa /tasa/ | *isa /isa/ | asa /asa/ | tata /tata/ | isa /isa/ |
| Dua | drusa /ɖusa/ | zua /ʐua/ | dusa /dusa/ | *duSa /duSa/ | doa /doa/ | tusha /tuʃa/ | dowa /dowa/ |
| Halo | masalu /masalu/ | marayas /maɾajas/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ | akokay /akokaj/ | ya /ja/ | kapian /kapijan/ |
| Terima kasih | masalu /masalu/ | kasapakan /kasapakan/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ | ayoy /ajoj/ | mihu /mihu/ | salamat /salamat/ |
| Baik | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | mauruway /mauɾuwai/ | masial /masial/ | — /—/ | mapia /mapia/ | kapah /kapah/ | mapia /mapija/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.