ខ្មែរបុរាណ
Bahasa Khmer Kuno
Austroasiatik (Khmeric) · varietas historis / tersembunyi
Bahasa Khmer Kuno adalah bentuk bahasa Khmer yang terjaga dalam prasasti abad ke-7–15, terutama dipakai pada masa Kekaisaran Khmer dengan Angkor sebagai pusatnya. Prasasti yang dipahat di candi batu mencatat persembahan raja, urusan lembaga keagamaan, dan administrasi. Aksara Khmer Kuno adalah leluhur langsung aksara Khmer modern dan sangat memengaruhi aksara Thai dan Lao.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Khmer Kuno
Air
ទឹក
/tik/
Api
ភ្លើង
/pʰlɤːŋ/
Matahari
ព្រះអាទិត្យ
/preh ʔaːtit/
Bulan
ខែ
/kʰae/
Bintang
ផ្កាយ
/pkaːj/
Ibu
មាតា
/maːtaː/
Ayah
បិតា
/pitaː/
Saya
អញ
/ʔaɲ/
Kamu
ឯង
/ʔeːŋ/
Nama
ជ្មុះ
/cmuəh/
Mata
ភ្នែក
/pʰnɛːk/
Tangan
ហស្ត
/hast/
Hati
ហ្ឫទ័យ
/hridəj/
Cinta
ស្នេហា
/snehaː/
Pohon
ដើមឈើ
/daəm tʃʰəː/
Rumah
គេហ
/keːh/
Anjing
ឆ្កែ
/tʃʰkae/
Kucing
ឆ្មា
/tʃʰmaː/
Makan
ស៊ី
/siː/
Minum
ផឹក
/pʰək/
Satu
ឯក
/ʔaek/
Dua
វ្យរ
/ʋiər/
Halo
សួស្តី
/suəsdəj/
Terima kasih
អនុមោទនា
/ʔanumoːtəna/
Baik
ល្អ
/lʔɑː/
Susyi
ប្រហុក
/prɑhok/
Sumber
- Jenner (1980) A Chrestomathy of Pre-Angkorian Khmer
- Coedès (1937-66) Inscriptions du Cambodge
- Glottolog: oldk1249
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Austroasiatic (Khmeric) terkait
| Arti | Bahasa Khmer Kuno | Bahasa Khmer Utara | Bahasa Khmer | Bahasa Balochi | Bahasa Pali Pedagogis (Theravada) | Pali | Bahasa Sanskerta Lisan Modern |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | ទឹក /tik/ | ទឹក /tək/ | ទឹក /tɨk/ | آپ /aːp/ | udaka /udaka/ | उदक /udaka/ | जलम् /dʑalam/ |
| Api | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | آس /aːs/ | aggi /aɡːi/ | अग्गि /aɡːi/ | अग्निः /aɡniɦ/ |
| Matahari | ព្រះអាទិត្យ /preh ʔaːtit/ | ថ្ងៃ /tŋai/ | ព្រះអាទិត្យ /prĕəh ʔaːtɨt/ | روچ /roːtʃ/ | suriya /suɾija/ | सुरिय /surija/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ |
| Bulan | ខែ /kʰae/ | ខែ /kʰae/ | ព្រះចន្ទ /prĕəh cɑn/ | ماہ /maːh/ | canda /tɕanda/ | चन्द /tɕanda/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ |
| Bintang | ផ្កាយ /pkaːj/ | ផ្កាយ /pkaːj/ | ផ្កាយ /pkaːj/ | استار /estaːr/ | tārā /ˈt̪aːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /t̪aːraː/ |
| Ibu | មាតា /maːtaː/ | ម៉ែ /maɛ/ | ម៉ែ /mæː/ | ماس /maːs/ | mātā /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | माता /maːtaː/ |
| Ayah | បិតា /pitaː/ | ប៉ា /paː/ | ប៉ា /paː/ | پت /pit/ | pitā /pitaː/ | पिता /pitaː/ | पिता /pitaː/ |
| Saya | អញ /ʔaɲ/ | អញ /ʔaɲ/ | ខ្ញុំ /kʰɲom/ | من /man/ | ahaṃ /ɐˈhɐŋ/ | अहं /ahaŋ/ | अहम् /ɐɦɐm/ |
| Kamu | ឯង /ʔeːŋ/ | ឯង /ʔaeŋ/ | ឯង /ʔaeŋ/ | تؤ /taw/ | tvaṃ /t̪ʋɐŋ/ | त्वं /tvaŋ/ | त्वम् /t̪ʋɐm/ |
| Nama | ជ្មុះ /cmuəh/ | ឈ្មោះ /cmɔh/ | ឈ្មោះ /cmʊəh/ | نام /naːm/ | nāma /ˈnaːma/ | नाम /naːma/ | नाम /naːmɐ/ |
| Mata | ភ្នែក /pʰnɛːk/ | ភ្នែក /pʰnɛːk/ | ភ្នែក /pʰnɛːk/ | چم /tʃam/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | चक्खु /tɕakːʰu/ | अक्षि /akʂi/ |
| Tangan | ហស្ត /hast/ | ដៃ /daj/ | ដៃ /daj/ | دست /dast/ | hattha /hatːʰa/ | हत्थ /hatːʰa/ | हस्तः /hastaɦ/ |
| Hati | ហ្ឫទ័យ /hridəj/ | ចិត្ត /tɕit/ | បេះដូង /bɛh doːŋ/ | دل /dɪl/ | hadaya /hadaja/ | हदय /hadaja/ | हृदयम् /hr̩dajam/ |
| Cinta | ស្នេហា /snehaː/ | ស្រឡាញ់ /sralaɲ/ | ស្នេហា /sneːhaː/ | مہر /mehr/ | mettā /metːaː/ | पेम /pema/ | स्नेहः /sneːhaɦ/ |
| Pohon | ដើមឈើ /daəm tʃʰəː/ | ដើមឈើ /daəm tʃʰəː/ | ដើមឈើ /daəm cʰɤː/ | درچک /daraːtʃk/ | rukkha /rukːʰa/ | रुक्ख /rukːʰa/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ |
| Rumah | គេហ /keːh/ | ផ្ទះ /ptʰeah/ | ផ្ទះ /pʰtĕəh/ | لۆگ /loːɡ/ | gehā /ɡehaː/ | घर /ɡʱara/ | गृहम् /ɡr̩ham/ |
| Anjing | ឆ្កែ /tʃʰkae/ | ឆ្កែ /tʃʰkae/ | ឆ្កែ /cʰkae/ | کچک /kutʃək/ | sunakha /sunakʰa/ | सुनख /sunakʰa/ | कुक्कुरः /kukːuɾaɦ/ |
| Kucing | ឆ្មា /tʃʰmaː/ | ឆ្មា /tʃʰmaː/ | ឆ្មា /cʰmaː/ | پشی /piʃiː/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | बिळाल /biɭaːla/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ |
| Makan | ស៊ី /siː/ | ស៊ី /siː/ | ញ៉ាំ /ɲam/ | وارگ /waːraɡ/ | bhuñjati /bʱuɲdʒati/ | खादति /kʰaːdati/ | खादति /kʰaːdati/ |
| Minum | ផឹក /pʰək/ | ផឹក /pʰək/ | ផឹក /pʰək/ | نوشاگ /noʃaːɡ/ | pivati /pivati/ | पिवति /pivati/ | पिबति /pibati/ |
| Satu | ឯក /ʔaek/ | មួយ /muːj/ | មួយ /muəj/ | یک /jak/ | eka /eka/ | एक /eka/ | एकः /eːkaɦ/ |
| Dua | វ្យរ /ʋiər/ | ពីរ /piː/ | ពីរ /piː/ | دو /do/ | dve /d̪ʋe/ | द्वे /dve/ | द्वे /d̪ʋeː/ |
| Halo | សួស្តី /suəsdəj/ | សួស្តី /suːəsdəj/ | សួស្តី /suəsdəj/ | وش آتکی /waʃ ɑːtkaj/ | namo /namo/ | नमो /namo/ | नमस्कारः /namaskaːɾaɦ/ |
| Terima kasih | អនុមោទនា /ʔanumoːtəna/ | អរគុណ /ʔɔːkun/ | អរគុណ /ʔɑːkun/ | مہربانی /mehrabaːniː/ | anumodanā /anumodanaː/ | अनुमोदामि /anumodaːmi/ | धन्यवादाः /dʱanjaʋaːdaːɦ/ |
| Baik | ល្អ /lʔɑː/ | ល្អ /lʔɑː/ | ល្អ /lʔɑː/ | شر /ʃər/ | kusala /kusala/ | साधु /saːdʱu/ | साधु /saːdʱu/ |
| Susyi | ប្រហុក /prɑhok/ | — | ស៊ូស៊ី /suː siː/ | — | — | — | शुष्कमत्स्य /ɕuʂkɐ ˈmɐtsjɐ/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.