ខ្មែរបុរាណ
bahasa Khmer Kuno
Austroasiatic (Khmeric) · varietas historis / tersembunyi
Bahasa Khmer Kuno adalah bentuk bahasa Khmer yang terjaga dalam prasasti abad ke-7–15, terutama dipakai pada masa Kekaisaran Khmer dengan Angkor sebagai pusatnya. Prasasti yang dipahat di candi batu mencatat persembahan raja, urusan lembaga keagamaan, dan administrasi. Aksara Khmer Kuno adalah leluhur langsung aksara Khmer modern dan sangat memengaruhi aksara Thai dan Lao.
Tempat dituturkan
20 kata inti dalam bahasa Khmer Kuno
Air
ទឹក
/tik/
Api
ភ្លើង
/pʰlɤːŋ/
Matahari
ព្រះអាទិត្យ
/preh ʔaːtit/
Bulan
ខែ
/kʰae/
Ibu
មាតា
/maːtaː/
Ayah
បិតា
/pitaː/
Makan
ស៊ី
/siː/
Minum
ផឹក
/pʰək/
Cinta
ស្នេហា
/snehaː/
Hati
ហ្ឫទ័យ
/hridəj/
Pohon
ដើមឈើ
/daəm tʃʰəː/
Rumah
គេហ
/keːh/
Anjing
ឆ្កែ
/tʃʰkae/
Kucing
ឆ្មា
/tʃʰmaː/
Tangan
ហស្ត
/hast/
Mata
ភ្នែក
/pʰnɛːk/
Halo
សួស្តី
/suəsdəj/
Terima kasih
អនុមោទនា
/ʔanumoːtəna/
Satu
ឯក
/ʔaek/
Baik
ល្អ
/lʔɑː/
Sumber
- Jenner (1980) A Chrestomathy of Pre-Angkorian Khmer
- Coedès (1937-66) Inscriptions du Cambodge
- Glottolog: oldk1249
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Austroasiatic (Khmeric) terkait
| Arti | bahasa Khmer Kuno | bahasa Khmer Utara | Bahasa Khmer | bahasa Balochi | Bahasa Sanskerta Lisan Modern | Bahasa Pali Pedagogis (Theravada) | Pali |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | ទឹក /tik/ | ទឹក /tək/ | ទឹក /tɨk/ | آپ /aːp/ | जलम् /dʑalam/ | udaka /udaka/ | उदक /udaka/ |
| Api | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | آس /aːs/ | अग्निः /aɡniɦ/ | aggi /aɡːi/ | अग्गि /aɡːi/ |
| Matahari | ព្រះអាទិត្យ /preh ʔaːtit/ | ថ្ងៃ /tŋai/ | ព្រះអាទិត្យ /prĕəh ʔaːtɨt/ | روچ /roːtʃ/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | suriya /suɾija/ | सुरिय /surija/ |
| Bulan | ខែ /kʰae/ | ខែ /kʰae/ | ព្រះចន្ទ /prĕəh cɑn/ | ماہ /maːh/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | canda /tɕanda/ | चन्द /tɕanda/ |
| Ibu | មាតា /maːtaː/ | ម៉ែ /maɛ/ | ម៉ែ /mæː/ | ماس /maːs/ | माता /maːtaː/ | mātā /maːtaː/ | माता /maːtaː/ |
| Ayah | បិតា /pitaː/ | ប៉ា /paː/ | ប៉ា /paː/ | پت /pit/ | पिता /pitaː/ | pitā /pitaː/ | पिता /pitaː/ |
| Makan | ស៊ី /siː/ | ស៊ី /siː/ | ញ៉ាំ /ɲam/ | وارگ /waːraɡ/ | खादति /kʰaːdati/ | bhuñjati /bʱuɲd͡ʒati/ | खादति /kʰaːdati/ |
| Minum | ផឹក /pʰək/ | ផឹក /pʰək/ | ផឹក /pʰək/ | نوشاگ /noʃaːɡ/ | पिबति /pibati/ | pivati /pivati/ | पिवति /pivati/ |
| Cinta | ស្នេហា /snehaː/ | ស្រឡាញ់ /sralaɲ/ | ស្នេហា /sneːhaː/ | مہر /mehr/ | स्नेहः /sneːhaɦ/ | mettā /metːaː/ | पेम /pema/ |
| Hati | ហ្ឫទ័យ /hridəj/ | ចិត្ត /tɕit/ | បេះដូង /bɛh doːŋ/ | دل /dɪl/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | hadaya /hadaja/ | हदय /hadaja/ |
| Pohon | ដើមឈើ /daəm tʃʰəː/ | ដើមឈើ /daəm tʃʰəː/ | ដើមឈើ /daəm cʰɤː/ | درچک /daraːtʃk/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | rukkha /rukːʰa/ | रुक्ख /rukːʰa/ |
| Rumah | គេហ /keːh/ | ផ្ទះ /ptʰeah/ | ផ្ទះ /pʰtĕəh/ | لۆگ /loːɡ/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | gehā /ɡehaː/ | घर /ɡʱara/ |
| Anjing | ឆ្កែ /tʃʰkae/ | ឆ្កែ /tʃʰkae/ | ឆ្កែ /cʰkae/ | کچک /kut͡ʃək/ | कुक्कुरः /kukːuɾaɦ/ | sunakha /sunakʰa/ | सुनख /sunakʰa/ |
| Kucing | ឆ្មា /tʃʰmaː/ | ឆ្មា /tʃʰmaː/ | ឆ្មា /cʰmaː/ | پشی /piʃiː/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | बिळाल /biɭaːla/ |
| Tangan | ហស្ត /hast/ | ដៃ /daj/ | ដៃ /daj/ | دست /dast/ | हस्तः /hastaɦ/ | hattha /hatːʰa/ | हत्थ /hatːʰa/ |
| Mata | ភ្នែក /pʰnɛːk/ | ភ្នែក /pʰnɛːk/ | ភ្នែក /pʰnɛːk/ | چم /tʃam/ | अक्षि /akʂi/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | चक्खु /tɕakːʰu/ |
| Halo | សួស្តី /suəsdəj/ | សួស្តី /suːəsdəj/ | សួស្តី /suəsdəj/ | وش آتکی /waʃ ɑːtkaj/ | नमस्कारः /namaskaːɾaɦ/ | namo /namo/ | नमो /namo/ |
| Terima kasih | អនុមោទនា /ʔanumoːtəna/ | អរគុណ /ʔɔːkun/ | អរគុណ /ʔɑːkun/ | مہربانی /mehrabaːniː/ | धन्यवादाः /dʱanjaʋaːdaːɦ/ | anumodanā /anumodanaː/ | अनुमोदामि /anumodaːmi/ |
| Satu | ឯក /ʔaek/ | មួយ /muːj/ | មួយ /muəj/ | یک /jak/ | एकः /eːkaɦ/ | eka /eka/ | एक /eka/ |
| Baik | ល្អ /lʔɑː/ | ល្អ /lʔɑː/ | ល្អ /lʔɑː/ | شر /ʃər/ | साधु /saːdʱu/ | kusala /kusala/ | सुन्दर /sundara/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.