Iñupiatun
Bahasa Iñupiaq
Eskimo-Aleut (Inuit)
Iñupiaq (ISO 639-1: ik) adalah bahasa Inuit–Yupik–Unangan yang dituturkan di seluruh Alaska utara dan barat laut. Iñupiaq Alaska memiliki dua kelompok dialek utama: Iñupiaq Alaska Utara, yang mencakup North Slope dan Malimiut, serta Iñupiaq Semenanjung Seward, yang mencakup Qawiaraq dan Bering Strait; kedua kelompok sangat berbeda, sedangkan ragam yang berdekatan membentuk suatu kontinum. Perkiraan terkini di Alaska menunjukkan sekitar 500–1.500 penutur yang sangat mahir, di samping para pembelajar bahasa kedua, sementara pewarisan kepada anak-anak telah sangat melemah. Iñupiaq bersifat polisintetik, membentuk kata kompleks dari banyak morfem, dan ditulis dengan ejaan berbasis Latin yang memiliki huruf seperti ġ, ł, ñ, dan ŋ. Bahasa ini merupakan salah satu bahasa resmi Alaska, dan program masyarakat serta kursus Universitas Alaska mendukung dokumentasi dan revitalisasinya.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Iñupiaq
Air
imiq
/imiq/
Api
igniq
/iɡniq/
Matahari
siqiñiq
/siqiɲiq/
Bulan
tatqiq
/tatqiq/
Bintang
uvluġiaq
/uvluʁiaq/
Ibu
aaka
/aːka/
Ayah
aapa
/aːpa/
Saya
uvaŋa
/uvaŋa/
Kamu
ilvich
/iʎvitʃ/
Nama
atiq
/atiq/
Mata
iri
/iri/
Tangan
argak
/arɡak/
Hati
uumman
/uːmːan/
Cinta
piqpaġiyaa
/piqpaʁijaː/
Pohon
napaaqtaq
/napaːqtaq/
Rumah
iglu
/iɡlu/
Anjing
qimmiq
/qimːiq/
Kucing
pussiq
/pusːiq/
Makan
niġiruq
/niʁiruq/
Minum
imiġuq
/imiʁuq/
Satu
atausiq
/atausiq/
Dua
malġuk
/maʎɣuk/
Halo
paglagvik
/paɡlaɡvik/
Terima kasih
quyanaq
/qujanaq/
Baik
nakuuruq
/nakuːruq/
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Eskimo-Aleut (Inuit) terkait
| Arti | Bahasa Iñupiaq | Inuktitut | Bahasa Greenland | Bahasa Yupik Alaska Tengah | Yupik Siberia Tengah | Bahasa Tuvalu | Bahasa Tokelau |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | imiq /imiq/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | imeq /imeq/ | meq /meq/ | мэк /mək/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Api | igniq /iɡniq/ | ᐃᑯᒪ /ikuma/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ | keneq /keneq/ | кэныг /kənəɡ/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Matahari | siqiñiq /siqiɲiq/ | ᓯᕿᓂᖅ /siqiniq/ | seqineq /seqineq/ | akerta /akerta/ | маасьихта /maːsʲixta/ | laa /laː/ | la /la/ |
| Bulan | tatqiq /tatqiq/ | ᑕᖅᑭᖅ /taqːiq/ | qaammat /qaːmːat/ | iraluq /iraluq/ | аасʼта /aːsʼta/ | masina /masina/ | malama /malama/ |
| Bintang | uvluġiaq /uvluʁiaq/ | ᐅᓪᓗᕆᐊᖅ /ulˈluːriaq/ | ulloriaq /uɬːɔʁiaq/ | agyaq /aɣjaq/ | агьяӄ /aɣjaq/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ |
| Ibu | aaka /aːka/ | ᐊᓈᓇ /anaːna/ | anaana /anaːna/ | aana /aːna/ | аакаг /aːkaɡ/ | maatua /maːtua/ | mātua /maːtua/ |
| Ayah | aapa /aːpa/ | ᐊᑖᑕ /ataːta/ | ataata /ataːta/ | ata /ata/ | аатаг /aːtaɡ/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ |
| Saya | uvaŋa /uvaŋa/ | ᐅᕙᖓ /uˈvaŋa/ | uanga /uaŋa/ | wiinga /wiːŋa/ | хванга /xʷaŋa/ | au /au/ | au /au/ |
| Kamu | ilvich /iʎvitʃ/ | ᐃᕝᕕᑦ /ivːit/ | illit /iɬːit/ | elpet /əɬpət/ | элпэк /əɬpək/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| Nama | atiq /atiq/ | ᐊᑎᖅ /aˈtiq/ | ateq /atəq/ | ateq /atəq/ | атэӄ /atəq/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ |
| Mata | iri /iri/ | ᐃᔨ /iji/ | isi /isi/ | ii /iː/ | ии /iː/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Tangan | argak /arɡak/ | ᐊᒡᒑᖅ /aɡːaːq/ | assak /asːak/ | unirak /unirak/ | унаак /unaːk/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Hati | uumman /uːmːan/ | ᐆᒻᒪᑦ /uːmːat/ | uummat /uːmːat/ | irua /irua/ | эунгэк /əuŋək/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ |
| Cinta | piqpaġiyaa /piqpaʁijaː/ | ᓇᒡᓕᒍᓱᒃ- /naɡliɡusuk/ | asaaq /asaːq/ | kenka /kenka/ | сахвэк /saxvək/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ |
| Pohon | napaaqtaq /napaːqtaq/ | ᓇᐹᖅᑐᖅ /napaːqtuq/ | orpik /oɾpik/ | napa /napa/ | эивкʼак /əivkʼak/ | laakau /laːkau/ | lakau /lakau/ |
| Rumah | iglu /iɡlu/ | ᐃᒡᓗ /iɡlu/ | illu /iɬːu/ | ena /ena/ | нэӈэн /nəŋən/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Anjing | qimmiq /qimːiq/ | ᕿᒻᒥᖅ /qimːiq/ | qimmeq /qimːeq/ | qimugta /qimuɣta/ | кагилхак /kaɡilxak/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ |
| Kucing | pussiq /pusːiq/ | ᐱᓯᒃᑎ /pisikti/ | qitsuk /qitsuk/ | qassraaraq /qassraːraq/ | пусʼик /pusʼik/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Makan | niġiruq /niʁiruq/ | ᓂᕆ- /niʁi/ | nerivoq /neɾivoq/ | ner'uq /nerʔuq/ | нэвлэк /nəvlək/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Minum | imiġuq /imiʁuq/ | ᐃᒥᖅ- /imiq/ | imerpoq /imeɾpoq/ | mertuq /mertuq/ | эвлэк /əvlək/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Satu | atausiq /atausiq/ | ᐊᑕᐅᓯᖅ /atausiq/ | ataaseq /ataːseq/ | ataucik /atautʃik/ | атасʼек /atasʼek/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ |
| Dua | malġuk /maʎɣuk/ | ᒪᕐᕈᒃ /mɑˈruːk/ | marluk /maɬːuk/ | malruk /maɬʁuk/ | малгʼук /maɬʁuk/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ |
| Halo | paglagvik /paɡlaɡvik/ | ᐊᐃ /aj/ | aluu /aluː/ | waqaa /waqaː/ | аипак /aipak/ | taalofa /taːlofa/ | malo ni /malo ni/ |
| Terima kasih | quyanaq /qujanaq/ | ᓇᑯᕐᒦᒃ /nakuʁmiːk/ | qujanaq /qujanaq/ | quyana /qujana/ | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ |
| Baik | nakuuruq /nakuːruq/ | ᐱᐅᔪᖅ /piujuq/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | assirtuq /asːirtuq/ | асʼилкʼа /asʼilkʼa/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.