Karifuna
Bahasa Garifuna
Rumpun Arawak (kelompok Karibia)
Bahasa Garifuna adalah bahasa orang Garifuna, keturunan penduduk asli Karib dan budak Afrika Barat yang melarikan diri ke Pulau Saint Vincent pada abad ke-17. Secara linguistis termasuk rumpun Arawak, tetapi secara historis bahasa lelaki memiliki lapisan kosakata Karib yang besar (saat ini perbedaan menurut gender hampir menghilang). Pada 2001 ditetapkan sebagai warisan budaya takbenda UNESCO.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Garifuna
Air
huya
/huja/
Api
watu
/watu/
Matahari
weyu
/weju/
Bulan
hati
/hati/
Bintang
waruguma
/waɾuɡuma/
Ibu
úguchu
/uɡutʃu/
Ayah
úguchili
/uɡutʃili/
Saya
au
/au/
Kamu
amürü
/amɨɾɨ/
Nama
iri
/iɾi/
Mata
úgubu
/uɡubu/
Tangan
úhabu
/uhabu/
Hati
anigi
/aniɡi/
Cinta
hínsiñe
/hinsiɲe/
Pohon
wewe
/wewe/
Rumah
muna
/muna/
Anjing
aulamu
/aulamu/
Kucing
meu
/meu/
Makan
éiga
/eiɡa/
Minum
ata
/ata/
Satu
aban
/aban/
Dua
biama
/biama/
Halo
mabuiga
/mabuiɡa/
Terima kasih
seremein
/seremein/
Baik
buidu
/bwidu/
Sumber
- Ethnologue: cab
- Suazo (1994) Conversemos en Garífuna
- UNESCO Representative List of Intangible Heritage
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Arawakan (Caribbean) terkait
| Arti | Bahasa Garifuna | Bahasa Karib | Bahasa Warlpiri | Bahasa Emberá Utara | Bahasa Aymara | Bahasa Jaqaru | Bahasa Wayuu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | huya /huja/ | tuna /tuna/ | ngapa /ŋapa/ | do /do/ | uma /uma/ | uma /uma/ | wuin /wuin/ |
| Api | watu /watu/ | wàto /wahto/ | warlu /waɭu/ | tu /tu/ | nina /nina/ | nina /nina/ | siki /siki/ |
| Matahari | weyu /weju/ | weju /weju/ | wanta /wanta/ | hewa /hewa/ | inti /inti/ | inti /inti/ | kaʼi /kaʔi/ |
| Bulan | hati /hati/ | nuno /nuno/ | pira /piɻa/ | ahuru /ahuɾu/ | phaxsi /pʰaχsi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | kashi /kaʃi/ |
| Bintang | waruguma /waɾuɡuma/ | siriko /siɾiko/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | chidua /tʃidua/ | warawara /waɾawaɾa/ | wara /waɾa/ | jolotsü /holotsɨ/ |
| Ibu | úguchu /uɡutʃu/ | sano /sano/ | ngati /ŋati/ | papa /papa/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ei /ei/ |
| Ayah | úguchili /uɡutʃili/ | papa /papa/ | kirda /kiɖa/ | apa /apa/ | tata /tata/ | awki /awki/ | ashi /aʃi/ |
| Saya | au /au/ | au /au/ | ngaju /ŋaɟu/ | mʉ /mɨ/ | naya /naja/ | naya /naja/ | taya /taja/ |
| Kamu | amürü /amɨɾɨ/ | amoro /amoɾo/ | nyuntu /ɲuntu/ | bʉ /bɨ/ | juma /huma/ | juma /huma/ | pia /pia/ |
| Nama | iri /iɾi/ | eeti /eːti/ | yirdi /jiɖi/ | trʉ̃ /tɾɨ̃/ | suti /suti/ | suti /suti/ | anülia /anɨlia/ |
| Mata | úgubu /uɡubu/ | enu /enu/ | milpa /milpa/ | tau /tau/ | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | oʼu /oʔu/ |
| Tangan | úhabu /uhabu/ | aina /aina/ | rdaka /ɖaka/ | jua /xua/ | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | ajapü /axapɨ/ |
| Hati | anigi /aniɡi/ | emanga /emaŋɡa/ | wankaru /waŋkaɻu/ | ƀakhuru /ɓakuɾu/ | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | aaʼin /aːʔin/ |
| Cinta | hínsiñe /hinsiɲe/ | kataneko /kataneko/ | nyangu /ɲaŋu/ | ãỹba /ãɨba/ | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | alasüin /alasɨin/ |
| Pohon | wewe /wewe/ | wewe /wewe/ | watiya /watija/ | bakuru /bakuɾu/ | quqa /quqa/ | qhura /qʰuɾa/ | wunuʼu /wunuʔu/ |
| Rumah | muna /muna/ | paty /pati/ | ngurra /ŋura/ | te /te/ | uta /uta/ | uta /uta/ | miichi /miːtʃi/ |
| Anjing | aulamu /aulamu/ | pero /peɾo/ | jarntu /caɳʈu/ | usa /usa/ | anu /anu/ | anu /anu/ | erü /eɾɨː/ |
| Kucing | meu /meu/ | meu /meu/ | mungalpa /muŋalpa/ | misu /misu/ | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | misho /miʃo/ |
| Makan | éiga /eiɡa/ | onökö /onøkø/ | ngarni /ŋaɳi/ | ko /ko/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mankaña /mankaɲa/ | ekaa /ekaː/ |
| Minum | ata /ata/ | ëne /ɘne/ | purrami /purami/ | dorrare /doraɾe/ | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | asaa /asaː/ |
| Satu | aban /aban/ | o:wi /oːwi/ | jinta /cinta/ | aba /aba/ | maya /maja/ | maya /maja/ | wanee /waneː/ |
| Dua | biama /biama/ | oko /oko/ | jirrama /ɟiɾama/ | umé /ume/ | paya /paja/ | paya /paja/ | piama /piama/ |
| Halo | mabuiga /mabuiɡa/ | mary /maɾi/ | — /—/ | sake bia /sake bia/ | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | jamaya /xamaja/ |
| Terima kasih | seremein /seremein/ | irombo /iɾombo/ | — /—/ | bia bara /bia baɾa/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | talé /tale/ |
| Baik | buidu /bwidu/ | epoja /epoja/ | ngurrju /ŋurcu/ | bia /bia/ | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | anasü /anasɨ/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.