Chiyao
याओ
अटलांटिक-कांगो परिवार (बंटू, याओ-माकोंडे)
याओ (chiyao, जिसे ciyawo भी लिखा जाता है) एक बंटू P21 भाषा है जो मलावी झील के दक्षिणी छोर पर मोज़ाम्बिक-मलावी-तंज़ानिया त्रि-सीमा क्षेत्र में फैली हुई है। याओ लोग 19वीं शताब्दी में कारवां-व्यापार के प्रमुख नेता थे, जो ज़ांज़ीबार तट से मलावी झील तक के मार्ग को नियंत्रित करते थे — यही एक कारण है कि याओ एक क्षेत्रीय संपर्क भाषा (lingua franca) के रूप में फैली। वे मुख्यतः मुसलमान हैं (आसपास की मुख्यतः ईसाई या जीववादी बंटू आबादी के बीच एक उल्लेखनीय अपवाद)। unyago स्त्री दीक्षा-संस्कार एक परिभाषक सांस्कृतिक संस्था है। यह भाषा तानिक (tonal) है, जिसमें पाँच विरोधी स्वर-ऊँचाइयाँ हैं।
कहाँ बोली जाती है
याओ में 31 मूल शब्द
पानी
mesi
/mesi/
आग
moto
/moto/
सूरज
lyuwa
/ʎuwa/
चाँद
mwesi
/mwesi/
तारा
ndondwa
/ndondwa/
माता
amao
/amaː/
पिता
atati
/atati/
मैं
une
/une/
तुम
mmwe
/mːwe/
नाम
lina
/lina/
आँख
liso
/liso/
हाथ
ngaila
/ŋɡaila/
दिल
mtima
/mtima/
प्रेम
chikondi
/tʃikondi/
पेड़
mtela
/mtela/
घर
nyumba
/ɲumba/
कुत्ता
mbwa
/mbwa/
बिल्ली
paka
/paka/
खाना
kulya
/kuʎa/
पीना
kumwa
/kumwa/
एक
mo
/mo/
दो
iŵili
/iβili/
नमस्ते
salama
/salama/
धन्यवाद
nakwete
/nakwete/
अच्छा
chechete
/tʃetʃete/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Atlantic-Congo (Bantu, Yao-Makonde) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | याओ | माकोंडे | चेवा | सेना | सांगू | न्यामवेज़ी | शम्बला |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | mesi /mesi/ | mashi /maʃi/ | madzi /madzi/ | madzi /madzi/ | ameenzi /ameːnzi/ | minzi /minzi/ | mazi /mazi/ |
| आग | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | umoto /umoto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| सूरज | lyuwa /ʎuwa/ | lyuva /ʎuβa/ | dzuwa /dzuwa/ | dzuwa /dzuwa/ | liluga /liluɡa/ | izuba /izuβa/ | zuwa /zuwa/ |
| चाँद | mwesi /mwesi/ | mwedi /mwedi/ | mwezi /mwezi/ | mwedzi /mwedzi/ | umwesi /umwesi/ | ng'wezi /ŋweːzi/ | mwezi /mwezi/ |
| तारा | ndondwa /ndondwa/ | ntondwa /ntondwa/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyeezi /ɲeˈɲeːzi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ |
| माता | amao /amaː/ | mama /mama/ | amayi /amaji/ | mai /mai/ | mama /mama/ | mayu /majʊ/ | mama /mama/ |
| पिता | atati /atati/ | baba /baba/ | abambo /abambo/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| मैं | une /une/ | une /une/ | ine /ine/ | ine /ine/ | une /une/ | nene /ˈnene/ | niye /nije/ |
| तुम | mmwe /mːwe/ | uve /uve/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | uwe /uwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | weye /weje/ |
| नाम | lina /lina/ | lina /lina/ | dzina /dzina/ | dzina /dzina/ | litawa /litawa/ | lina /ˈlina/ | izina /izina/ |
| आँख | liso /liso/ | liso /liso/ | diso /diso/ | diso /diso/ | iliho /iliho/ | liso /liso/ | izo /izo/ |
| हाथ | ngaila /ŋɡaila/ | nkono /nkono/ | dzanja /dzandʒa/ | nkono /nkono/ | ukuboko /ukuboko/ | ikobo /ikoβo/ | ukono /ukono/ |
| दिल | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ |
| प्रेम | chikondi /tʃikondi/ | kupenda /kupenda/ | chikondi /tʃikondi/ | kufuna /kufuna/ | ulungu /uluŋɡu/ | butogwa /butoɡwa/ | kwenda /kwenda/ |
| पेड़ | mtela /mtela/ | mti /mti/ | mtengo /mteŋɡo/ | mtengo /mteŋɡo/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | mti /mti/ |
| घर | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | inyumba /iɲumba/ | kaya /kaja/ | nyumba /ɲumba/ |
| कुत्ता | mbwa /mbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | galu /ɡalu/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| बिल्ली | paka /paka/ | paka /paka/ | mphaka /mpʰaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| खाना | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ | kudya /kudja/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kuya /kuja/ |
| पीना | kumwa /kumwa/ | kukumbila /kukumbila/ | kumwa /kumwa/ | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| एक | mo /mo/ | nimo /nimo/ | chimodzi /tʃimodzi/ | posi /posi/ | imo /imo/ | imo /imo/ | imo /imo/ |
| दो | iŵili /iβili/ | vavili /vaʋili/ | awiri /awiri/ | piŵiri /piwiri/ | avili /aβili/ | ibili /iβili/ | mbili /mbili/ |
| नमस्ते | salama /salama/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | moni /moni/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | mbasala /mbasala/ | mwadita /mwadita/ | nashukuru /naʃukuɾu/ |
| धन्यवाद | nakwete /nakwete/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | zikomo /zikomo/ | ndatenda /ndatenda/ | nashukulu /naʃukulu/ | twabakaba /twaβakaβa/ | asante /asante/ |
| अच्छा | chechete /tʃetʃete/ | shibwana /ʃibwana/ | chabwino /tʃabwino/ | nadidi /nadidi/ | kwifwa /kwifwa/ | lihi /lihi/ | hedi /hedi/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।