Chimakonde
माकोंडे
अटलांटिक-कांगो परिवार (बंटू, याओ-माकोंडे)
मकोंडे (चिमकोंडे, शिमकोंडे भी) एक बंटू भाषा है जो मकोंडे पठार पर तंज़ानिया-मोज़ाम्बिक सीमा के दोनों ओर फैली हुई है। मकोंडे लोग अपनी आबनूस की मूर्तिकला परंपरा (मापिको मुखौटे, लिपिको अनुष्ठानिक वस्तुएँ) के लिए विश्वप्रसिद्ध हैं — यूनेस्को ने 2008 में मकोंडे मापिको मुखौटा-नृत्य को अमूर्त विरासत के रूप में मान्यता दी। मोज़ाम्बिक के मकोंडे लोगों ने स्वतंत्रता के लिए FRELIMO के सशस्त्र संघर्ष (1964-74) का नेतृत्व किया, जिससे इस भाषा को सीमा के दक्षिण में मज़बूत राजनीतिक पहचान मिली। उत्तरी (तंज़ानिया) और दक्षिणी (मोज़ाम्बिक) रूपों में उल्लेखनीय अंतर है; इनकी सीमा आंशिक रूप से रुवुमा नदी है।
कहाँ बोली जाती है
माकोंडे में 31 मूल शब्द
पानी
mashi
/maʃi/
आग
moto
/moto/
सूरज
lyuva
/ʎuβa/
चाँद
mwedi
/mwedi/
तारा
ntondwa
/ntondwa/
माता
mama
/mama/
पिता
baba
/baba/
मैं
une
/une/
तुम
uve
/uve/
नाम
lina
/lina/
आँख
liso
/liso/
हाथ
nkono
/nkono/
दिल
mtima
/mtima/
प्रेम
kupenda
/kupenda/
पेड़
mti
/mti/
घर
nyumba
/ɲumba/
कुत्ता
nshenye
/nʃeɲe/
बिल्ली
paka
/paka/
खाना
kulya
/kuʎa/
पीना
kukumbila
/kukumbila/
एक
nimo
/nimo/
दो
vavili
/vaʋili/
नमस्ते
nakushukuru
/nakuʃukuɾu/
धन्यवाद
nashukuru
/naʃukuɾu/
अच्छा
shibwana
/ʃibwana/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Atlantic-Congo (Bantu, Yao-Makonde) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | माकोंडे | सांगू | याओ | शम्बला | सेना | न्यामवेज़ी | न्यातुरु |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | mashi /maʃi/ | ameenzi /ameːnzi/ | mesi /mesi/ | mazi /mazi/ | madzi /madzi/ | minzi /minzi/ | maazi /maːzi/ |
| आग | moto /moto/ | umoto /umoto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| सूरज | lyuva /ʎuβa/ | liluga /liluɡa/ | lyuwa /ʎuwa/ | zuwa /zuwa/ | dzuwa /dzuwa/ | izuba /izuβa/ | nzua /nzua/ |
| चाँद | mwedi /mwedi/ | umwesi /umwesi/ | mwesi /mwesi/ | mwezi /mwezi/ | mwedzi /mwedzi/ | ng'wezi /ŋweːzi/ | umweri /umweɾi/ |
| तारा | ntondwa /ntondwa/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | ndondwa /ndondwa/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyeezi /ɲeˈɲeːzi/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ |
| माता | mama /mama/ | mama /mama/ | amao /amaː/ | mama /mama/ | mai /mai/ | mayu /majʊ/ | mama /mama/ |
| पिता | baba /baba/ | baba /baba/ | atati /atati/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ |
| मैं | une /une/ | une /une/ | une /une/ | niye /nije/ | ine /ine/ | nene /ˈnene/ | une /une/ |
| तुम | uve /uve/ | uwe /uwe/ | mmwe /mːwe/ | weye /weje/ | iwe /iwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | uwe /uwe/ |
| नाम | lina /lina/ | litawa /litawa/ | lina /lina/ | izina /izina/ | dzina /dzina/ | lina /ˈlina/ | izina /izina/ |
| आँख | liso /liso/ | iliho /iliho/ | liso /liso/ | izo /izo/ | diso /diso/ | liso /liso/ | iriiso /iɾiːso/ |
| हाथ | nkono /nkono/ | ukuboko /ukuboko/ | ngaila /ŋɡaila/ | ukono /ukono/ | nkono /nkono/ | ikobo /ikoβo/ | ukuboko /ukuboko/ |
| दिल | mtima /mtima/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | umutima /umutima/ |
| प्रेम | kupenda /kupenda/ | ulungu /uluŋɡu/ | chikondi /tʃikondi/ | kwenda /kwenda/ | kufuna /kufuna/ | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ |
| पेड़ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mtela /mtela/ | mti /mti/ | mtengo /mteŋɡo/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ |
| घर | nyumba /ɲumba/ | inyumba /iɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | kaya /kaja/ | nyumba /ɲumba/ |
| कुत्ता | nshenye /nʃeɲe/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| बिल्ली | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| खाना | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kuya /kuja/ | kudya /kudja/ | kulya /kuʎa/ | kuria /kuɾia/ |
| पीना | kukumbila /kukumbila/ | kunwa /kunwa/ | kumwa /kumwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| एक | nimo /nimo/ | imo /imo/ | mo /mo/ | imo /imo/ | posi /posi/ | imo /imo/ | umwe /umwe/ |
| दो | vavili /vaʋili/ | avili /aβili/ | iŵili /iβili/ | mbili /mbili/ | piŵiri /piwiri/ | ibili /iβili/ | aviri /aβiri/ |
| नमस्ते | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | mbasala /mbasala/ | salama /salama/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | mwadita /mwadita/ | mbukire /mbukiɾe/ |
| धन्यवाद | nashukuru /naʃukuɾu/ | nashukulu /naʃukulu/ | nakwete /nakwete/ | asante /asante/ | ndatenda /ndatenda/ | twabakaba /twaβakaβa/ | asante /aˈsante/ |
| अच्छा | shibwana /ʃibwana/ | kwifwa /kwifwa/ | chechete /tʃetʃete/ | hedi /hedi/ | nadidi /nadidi/ | lihi /lihi/ | kihi /kihi/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।