𒄩𒌨𒊑𒇷
हुर्रियन
हुर्रो-उरार्तियन भाषा-परिवार (भारोपीय/सेमेटिक से अलग) · ऐतिहासिक / छिपी किस्म
हुर्रियन प्राचीन निकट पूर्व की एक प्रमुख भाषा है, जो ईपू तीसरे–दूसरे सहस्राब्दी में मितान्नी राज्य की संपर्क भाषा के रूप में प्रयुक्त हुई और नुज़ी, बोआज़कोई आदि से प्राप्त क्यूनिफॉर्म मिट्टी के पट्टिकाओं में संरक्षित है। उरार्तु (बहन भाषा) के साथ यह हुर्रो-उरार्तु भाषा परिवार बनाती है; अन्य भाषाओं के साथ इसके सम्बन्ध सिद्ध नहीं हुए हैं (कॉकेशियन से सम्बन्ध का प्रस्ताव दिया गया है)।
कहाँ बोली जाती है
हुर्रियन में 31 मूल शब्द
पानी
𒅆𒂊
/ʃie/
आग
𒋫𒌅
/tatu/
सूरज
𒅆𒈨𒄀
/ʃimeɡi/
चाँद
𒆪𒋢𒄴
/kuʃuh/
तारा
𒀯𒄭
/mulhi/
माता
𒂊𒈾
/ena/
पिता
𒀜𒋫𒀀𒄿
/attai/
मैं
𒅖𒋼
/iʃte/
तुम
𒉿
/we/
नाम
𒋾𒊺
/tiʒe/
आँख
𒁍𒊑
/furi/
हाथ
𒋗𒉌
/ʃuni/
दिल
𒋾𒊭
/tiʃa/
प्रेम
𒋫𒁺
/tadu/
पेड़
𒋫𒁉
/tappi/
घर
𒅁𒊑
/ipri/
कुत्ता
𒅕𒈠
/irma/
बिल्ली
𒊭𒉿𒍣
/ʃawazi/
खाना
𒄠
/am/
पीना
𒈾𒄴𒉿
/nahw/
एक
𒊭
/ʃa/
दो
𒅆𒉌
/ʃini/
नमस्ते
𒄭𒇻
/hilːu/
धन्यवाद
𒀀𒅆
/aʃi/
अच्छा
𒀀𒍣
/aʦi/
स्रोत
- Wegner (2007) — Hurritisch: Eine Einführung
- Glottolog: hurr1240
शब्दों की तुलना
Hurro-Urartian (separate from IE/Semitic) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | हुर्रियन | सुमेरियन | तंगखुल नागा | बेम्बा | किम्बुन्डू | बात्स भाषा | दर्ग्वा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | 𒅆𒂊 /ʃie/ | 𒀀 /a/ | ze /ze/ | amenshi /amenʃi/ | menha /meɲa/ | ხი /xi/ | шин /ʃin/ |
| आग | 𒋫𒌅 /tatu/ | 𒉈 /izi/ | mei /mei/ | umulilo /umulilo/ | tubia /tubja/ | ცʼე /tsʼe/ | цӏа /tsʼa/ |
| सूरज | 𒅆𒈨𒄀 /ʃimeɡi/ | 𒌓 /utu/ | nyithui /ɲitʰui/ | akasuba /akasuba/ | muanya /mwaɲa/ | მაცხ /matsx/ | берхӏи /beɾħi/ |
| चाँद | 𒆪𒋢𒄴 /kuʃuh/ | 𒌗 /itud/ | lai /lai/ | umweshi /umweʃi/ | ngonde /ŋɡonde/ | ბუცʼ /butsʼ/ | баз /baz/ |
| तारा | 𒀯𒄭 /mulhi/ | 𒀯 /mul/ | sira /siraː/ | intanda /intanda/ | tetembwa /teˈtembwa/ | სედა /seda/ | зубари /zubari/ |
| माता | 𒂊𒈾 /ena/ | 𒂼 /ama/ | ina /ina/ | bamayo /bamajo/ | mama /mama/ | ნანა /nana/ | неш /neʃ/ |
| पिता | 𒀜𒋫𒀀𒄿 /attai/ | 𒀊𒁀 /abːa/ | apa /apa/ | bataata /bataːta/ | tata /tata/ | დადა /dada/ | атта /atːa/ |
| मैं | 𒅖𒋼 /iʃte/ | 𒂷 /ŋe/ | i /i/ | ine /ine/ | eme /eme/ | სო /so/ | ду /du/ |
| तुम | 𒉿 /we/ | 𒍝𒂊 /zae/ | na /na/ | iwe /iwe/ | eie /eje/ | ჰო /ħo/ | хӀу /ħu/ |
| नाम | 𒋾𒊺 /tiʒe/ | 𒈬 /mu/ | amin /amin/ | ishina /iʃina/ | dijina /diˈʒina/ | ცʼე /tsʼe/ | у /u/ |
| आँख | 𒁍𒊑 /furi/ | 𒅊 /iɡi/ | mi /mi/ | ilinso /ilinso/ | dixi /diʃi/ | ბარკʼ /barkʼ/ | хӏули /ħuli/ |
| हाथ | 𒋗𒉌 /ʃuni/ | 𒋗 /ʃu/ | phei /pʰei/ | ukuboko /ukuboko/ | lukwaku /lukwaku/ | კʼუჲ /kʼuj/ | някӏ /ɲakʼ/ |
| दिल | 𒋾𒊭 /tiʃa/ | 𒊮 /ʃa/ | mokyaba /mokjaba/ | umutima /umutima/ | muxima /muʃima/ | დოკ /dokʼ/ | уркӏи /urkʼi/ |
| प्रेम | 𒋫𒁺 /tadu/ | 𒆠𒀀𒄀 /ki.aŋ/ | cha /tʃa/ | ukutemwa /ukutemwa/ | henda /henda/ | დაკარ /dakar/ | дигай /diɡaj/ |
| पेड़ | 𒋫𒁉 /tappi/ | 𒄑 /ŋeʃ/ | leiyik /leijik/ | icimuti /itʃimuti/ | mukune /mukune/ | დაჴ /daq/ | галга /ɡalɡa/ |
| घर | 𒅁𒊑 /ipri/ | 𒂍 /e/ | shim /ʃim/ | ing'anda /iŋːanda/ | inzo /inzo/ | ცʼა /tsʼa/ | хъали /qali/ |
| कुत्ता | 𒅕𒈠 /irma/ | 𒌨 /ur/ | ui /ui/ | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | ფჰუ /pʰu/ | хя /xja/ |
| बिल्ली | 𒊭𒉿𒍣 /ʃawazi/ | 𒌓𒊬 /ʃa.tur/ | mibu /mibu/ | pushi /puʃi/ | kasalu /kasalu/ | ციცა /tsitsa/ | гата /ɡata/ |
| खाना | 𒄠 /am/ | 𒅥 /ɡu/ | ngui /ŋui/ | ukulya /ukulja/ | kudya /kudja/ | ჲაა /jaː/ | букӏан /bukʼan/ |
| पीना | 𒈾𒄴𒉿 /nahw/ | 𒅘 /naŋ/ | rai /rai/ | ukunwa /ukunwa/ | kunwa /kunwa/ | მალარ /malar/ | даркьес /daɾqʼes/ |
| एक | 𒊭 /ʃa/ | 𒀸 /diʃ/ | kha /kʰa/ | cimo /tʃimo/ | -moxi /moʃi/ | ცхʼა /tsʰa/ | ца /tsa/ |
| दो | 𒅆𒉌 /ʃini/ | 𒈫 /min/ | khani /kʰani/ | fibili /fibili/ | -iadi /jaːdi/ | შინ /ʃin/ | кӀел /kʼel/ |
| नमस्ते | 𒄭𒇻 /hilːu/ | 𒁲 /silim/ | hayau /hajau/ | muli shani /muli ʃani/ | kiebi /kiebi/ | ვუჲ /vuj/ | салам /salam/ |
| धन्यवाद | 𒀀𒅆 /aʃi/ | — /—/ | ase /ase/ | natotela /natotela/ | kishukutu /kiʃukutu/ | მადლობელ ვალ /madlobel val/ | баркалла /baɾkalːa/ |
| अच्छा | 𒀀𒍣 /aʦi/ | 𒊩𒌆 /sig/ | kahei /kahei/ | chisuma /tʃisuma/ | kiá /kja/ | დიკʼა /dikʼa/ | гӏяхӏил /ʕaħil/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।