Bidayuh Bukar-Sadong
बुकर-सादोंग बिदायुह
ऑस्ट्रोनेशियाई (लैंड दायक समूह, बिदायुहिक शाखा)
बुकर-सादोंग सबसे बड़ी बिदायुह (थलीय दायक) किस्म है, जो सारावाक के सेरियन डिवीज़न में कुचिंग से भीतरी इलाक़ों में बोली जाती है। अन्य बिदायुह भाषाओं की तरह इसमें छोटा स्वनिम-भंडार है किंतु अंत्य कंठ्य अवरोधी ध्वनियों और नासिक्य कोडा का प्रसिद्ध रूप से समृद्ध समुच्चय है; Bidayuh Language Development Project द्वारा विकसित बुकर-सादोंग वर्तनी एकीकृत विद्यालयी बिदायुह का आधार है।
कहाँ बोली जाती है
बुकर-सादोंग बिदायुह में 31 मूल शब्द
पानी
piin
/piːn/
आग
apui
/aˈpui/
सूरज
biduh
/biˈduh/
चाँद
bulan
/buˈlan/
तारा
bitun
/bitun/
माता
sindo
/sinˈdoʔ/
पिता
samah
/saˈmah/
मैं
aku
/aku/
तुम
muh
/muh/
नाम
ngaran
/ŋaran/
आँख
bateh
/baˈteh/
हाथ
təŋən
/tə̆ˈŋən/
दिल
—
/—/
प्रेम
—
/—/
पेड़
kayuh
/kaˈjuh/
घर
ramin
/raˈmin/
कुत्ता
kaso
/kaˈsoʔ/
बिल्ली
—
/—/
खाना
kuman
/kuˈman/
पीना
ŋinum
/ŋiˈnum/
एक
isaʔ
/iˈsaʔ/
दो
duɔh
/duɔh/
नमस्ते
—
/—/
धन्यवाद
—
/—/
अच्छा
biis
/biːs/
स्रोत
- Topping, Donald M. (1970) A Linguistic Analysis of Bukar Sadong. Sarawak Museum Journal.
- Rensch, Calvin R. et al. (2012) The Bidayuh Language: Yesterday, Today and Tomorrow. SIL.
- Glottolog: Bukar-Sadung Bidayuh
शब्दों की तुलना
Austronesian (Land Dayak, Bidayuhic) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | बुकर-सादोंग बिदायुह | कवालन | प्रोटो-ऑस्ट्रोनेशियन | पुरानी मलय | बाबूज़ा भाषा | मकासाई | पाज़ेह |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | piin /piːn/ | zanum /zaˈnum/ | *daNum /daNum/ | ayar /ajar/ | zalum /zalum/ | ira /ˈira/ | dalum /da.lum/ |
| आग | apui /aˈpui/ | ramaz /raˈmaz/ | *Sapuy /Sapuy/ | api /api/ | apoi /apoi/ | ata /ˈata/ | hapuy /ha.puj/ |
| सूरज | biduh /biˈduh/ | siban /siˈban/ | *waRi /waRi/ | matari /matari/ | — /—/ | watu /ˈwatu/ | rizax /ɾi.zax/ |
| चाँद | bulan /buˈlan/ | buran /buˈran/ | *bulaN /bulaN/ | bulan /bulan/ | zilias /siliəs/ | uru /ˈuru/ | ilas /i.las/ |
| तारा | bitun /bitun/ | bituqan /bituqan/ | *bituqen /bituqen/ | bintang /bintaŋ/ | botto /botːo/ | ipi /ipi/ | mintol /mintol/ |
| माता | sindo /sinˈdoʔ/ | tina /ˈtina/ | *ina /ina/ | ibu /ibu/ | tina /tina/ | ina /ˈina/ | ina /i.na/ |
| पिता | samah /saˈmah/ | tama /ˈtama/ | *ama /ama/ | bapa /bapa/ | tama /tama/ | baba /ˈbaba/ | aba /a.ba/ |
| मैं | aku /aku/ | aiku /aiku/ | *aku /aku/ | aku /aku/ | ka-ina /kaina/ | ani /ani/ | yaku /jaku/ |
| तुम | muh /muh/ | aisu /aisu/ | *iSu /iSu/ | kamu /kamu/ | ijo /ijo/ | ai /ai/ | isiu /isiu/ |
| नाम | ngaran /ŋaran/ | nangan /naŋan/ | *ŋajan /ŋajan/ | ngaran /ŋaran/ | naan /naːn/ | naran /naran/ | ngadan /ŋadan/ |
| आँख | bateh /baˈteh/ | mata /maˈta/ | *maCa /maCa/ | mata /mata/ | macha /matʃa/ | nana /ˈnana/ | daurik /da.u.ɾik/ |
| हाथ | təŋən /tə̆ˈŋən/ | rima /riˈma/ | *lima /lima/ | tangan /taŋan/ | rima /rima/ | tana /ˈtana/ | rima /ɾi.ma/ |
| दिल | — /—/ | — /—/ | *pusuq /pusuq/ | hati /hati/ | — /—/ | — /—/ | baga /ba.ɡa/ |
| प्रेम | — /—/ | — /—/ | — /—/ | sayang /sajaŋ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| पेड़ | kayuh /kaˈjuh/ | kasuy /kaˈsuj/ | *kaSiw /kaSiw/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | ate /ˈate/ | kahuy /ka.huj/ |
| घर | ramin /raˈmin/ | lepaw /ləˈpaw/ | *Rumaq /Rumaq/ | rumah /rumah/ | ruma /ruma/ | oma /ˈoma/ | xuma /xu.ma/ |
| कुत्ता | kaso /kaˈsoʔ/ | wasu /waˈsu/ | *asu /asu/ | anjing /andʒiŋ/ | asu /asu/ | defa /ˈdɛfa/ | wazu /wa.zu/ |
| बिल्ली | — /—/ | ngiyaw /ŋiˈjaw/ | — /—/ | kucing /kutʃiŋ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| खाना | kuman /kuˈman/ | quman /quˈman/ | *kaen /kaen/ | makan /makan/ | maan /maːn/ | nawa /ˈnawa/ | mekan /mə.kan/ |
| पीना | ŋinum /ŋiˈnum/ | mimum /miˈmum/ | *inum /inum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | mimaazip /mi.maː.zip/ |
| एक | isaʔ /iˈsaʔ/ | issa /ˈissa/ | *isa /isa/ | sa /sa/ | nata /nata/ | u /ʔu/ | adang /a.daŋ/ |
| दो | duɔh /duɔh/ | zusa /zusa/ | *duSa /duSa/ | dua /dua/ | naroa /naroa/ | lolae /loˈlae/ | dusa /dusa/ |
| नमस्ते | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| धन्यवाद | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| अच्छा | biis /biːs/ | — /—/ | — /—/ | baik /baik/ | — /—/ | rau /rau/ | — /—/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।