Chitonga
טונגה (זמביה)
אטלנטי-קונגו (בנטו, טונגה-לנג'ה)
הטונגה הזמביאנית (צ׳יטונגה) היא שפה שונה מהטונגה של האוקיינוס השקט (שם זהה). מדוברת במחוזות הדרומי והמערבי של זמביה, במיוחד סביב אגם קריבה, והיא אחת השפות האזוריות העיקריות.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בטונגה (זמביה)
מים
meenda
/meːnda/
אש
mulilo
/mulilo/
שמש
zuba
/zuba/
ירח
mwezi
/mwezi/
כוכב
nyenyezi
/ɲeˈɲezi/
אמא
bama
/bama/
אבא
bataata
/bataːta/
אני
ime
/ime/
אתה
iwe
/iwe/
שם
izina
/iˈziːna/
עין
liso
/liso/
יד
kuboko
/kuboko/
לב
moyo
/mojo/
אהבה
luyando
/lujando/
עץ
cisamu
/tʃisamu/
בית
ng'anda
/ŋanda/
כלב
muvwa
/muvwa/
חתול
kaaze
/kaːze/
לאכול
kulya
/kulja/
לשתות
kunywa
/kuɲwa/
אחד
-mwi
/mwi/
שתיים
-bili
/bili/
שלום
mwabuka buti
/mwabuka buti/
תודה
twalumba
/twalumba/
טוב
kabotu
/kabotu/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Atlantic-Congo (Bantu, Tonga-Lenje) קשורות
| משמעות | טונגה (זמביה) | במבה | שמבלה | מאניקה | שונה | נדאו | סנה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | meenda /meːnda/ | amenshi /amenʃi/ | mazi /mazi/ | mvura /mvuɾa/ | mvura /mvuɾa/ | mvura /mvuɾa/ | madzi /madzi/ |
| אש | mulilo /mulilo/ | umulilo /umulilo/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | muriro /muɾiɾo/ | moto /moto/ |
| שמש | zuba /zuba/ | akasuba /akasuba/ | zuwa /zuwa/ | zuva /zuva/ | zuva /zuva/ | zuva /zuva/ | dzuwa /dzuwa/ |
| ירח | mwezi /mwezi/ | umweshi /umweʃi/ | mwezi /mwezi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ |
| כוכב | nyenyezi /ɲeˈɲezi/ | intanda /intanda/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyeredzi /ɲeredzi/ | nyeredzi /ɲeredzi/ | nyenyedzi /ɲeɲedzi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ |
| אמא | bama /bama/ | bamayo /bamajo/ | mama /mama/ | amai /amai/ | amai /amai/ | amai /amai/ | mai /mai/ |
| אבא | bataata /bataːta/ | bataata /bataːta/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| אני | ime /ime/ | ine /ine/ | niye /nije/ | ini /ini/ | ini /ini/ | ini /ini/ | ine /ine/ |
| אתה | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | weye /weje/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| שם | izina /iˈziːna/ | ishina /iʃina/ | izina /izina/ | zita /zita/ | zita /zita/ | zina /zina/ | dzina /dzina/ |
| עין | liso /liso/ | ilinso /ilinso/ | izo /izo/ | ziso /ziso/ | ziso /ziso/ | ziso /ziso/ | diso /diso/ |
| יד | kuboko /kuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | ukono /ukono/ | ruoko /ɾwoko/ | ruoko /ɾwoko/ | chanza /tʃanza/ | nkono /nkono/ |
| לב | moyo /mojo/ | umutima /umutima/ | mwoyo /mwojo/ | mwoyo /mwojo/ | mwoyo /mwojo/ | mwoyo /mwojo/ | mtima /mtima/ |
| אהבה | luyando /lujando/ | ukutemwa /ukutemwa/ | kwenda /kwenda/ | rudo /ɾudo/ | rudo /ɾudo/ | rudo /ɾudo/ | kufuna /kufuna/ |
| עץ | cisamu /tʃisamu/ | icimuti /itʃimuti/ | mti /mti/ | muti /muti/ | muti /muti/ | muti /muti/ | mtengo /mteŋɡo/ |
| בית | ng'anda /ŋanda/ | ing'anda /iŋːanda/ | nyumba /ɲumba/ | mhatso /mhatso/ | imba /imba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| כלב | muvwa /muvwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | imbga /imbɡa/ | mbwa /mbwa/ |
| חתול | kaaze /kaːze/ | pushi /puʃi/ | paka /paka/ | katsi /katsi/ | katsi /katsi/ | kiti /kiti/ | paka /paka/ |
| לאכול | kulya /kulja/ | ukulya /ukulja/ | kuya /kuja/ | kudya /kudʒa/ | kudya /kudja/ | kudya /kudʒa/ | kudya /kudja/ |
| לשתות | kunywa /kuɲwa/ | ukunwa /ukunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kumwa /kumwa/ |
| אחד | -mwi /mwi/ | cimo /tʃimo/ | imo /imo/ | rimwe /ɾimwe/ | potsi /potsi/ | chimwe /tʃimwe/ | posi /posi/ |
| שתיים | -bili /bili/ | fibili /fibili/ | mbili /mbili/ | piri /piri/ | piri /piri/ | piri /piɾi/ | piŵiri /piwiri/ |
| שלום | mwabuka buti /mwabuka buti/ | muli shani /muli ʃani/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | makadii /makadiː/ | mhoro /mhoɾo/ | mhoroi /mhoɾoji/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ |
| תודה | twalumba /twalumba/ | natotela /natotela/ | asante /asante/ | mazviita /mazviita/ | maita /maita/ | ndatenda /ndatenda/ | ndatenda /ndatenda/ |
| טוב | kabotu /kabotu/ | chisuma /tʃisuma/ | hedi /hedi/ | kunaka /kunaka/ | chakanaka /tʃakanaka/ | kanaka /kanaka/ | nadidi /nadidi/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.