Taa
טאא
משפחת טוּ (לשעבר ח'ויסאן דרומית)
טאא (!Xóõ) מפורסמת בהיותה בעלת מצאי הפונמות הגדול ביותר המתועד מבין השפות החיות: אנתוני טריל (1985, 1994) תיאר כ-159 פונמות, ובהן חמישה סוגים מפותחים של עיצורי קליק — שיני ǀ, מכתשי ǃ, צידי ǁ, חכי ǂ, והקליק הדו־שפתי הנדיר ʘ. כל קליק עשוי להצטרף לעיצורי לוואי רבים. כ-2,500 דוברים בגבול בוטסואנה–נמיביה, שפת משפחת טוּ.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בטאא
מים
ǃqhàa
/ǃqʰaː/
אש
ǀʼàã
/ǀʼãː/
שמש
ǁʼân
/ǁʼã/
ירח
ǃqhàn
/ǃqʰã/
כוכב
ǃqʰái
/ǃqʰái/
אמא
qáe
/qae/
אבא
a̰a
/a̰a/
אני
ń
/ŋ̩/
אתה
a
/aː/
שם
ǀqʼûle
/ǀʛûle/
עין
ǃʼûĩ
/ǃʼũĩ/
יד
ǀkxʼàa
/ǀkxʼaː/
לב
ǀqʼàn
/ǀqʼã/
אהבה
—
/—/
עץ
ʼʘnàje
/ʔʘnaje/
בית
—
/—/
כלב
ǂqhài
/ǂqʰai/
חתול
—
/—/
לאכול
ʼâã
/ʔãː/
לשתות
kxʼāhã
/kxʼaːhã/
אחד
ǂʼûã
/ǂʼũã/
שתיים
ǂnûm
/ǂûm/
שלום
—
/—/
תודה
—
/—/
טוב
—
/—/
מקורות
- Traill (1985) Phonetic and Phonological Studies of !XÓÕ Bushman. Helmut Buske Verlag.
- Traill (1994) A !Xóõ Dictionary. Rüdiger Köppe Verlag.
- Glottolog: Taa (taaa1242)
- Ethnologue: nmn
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Tuu (formerly Southern Khoisan) קשורות
| משמעות | טאא | פרוטו סינו-טיבטי | לרדיל | פרוטו אוסטרואסיאתית | נוקסלק | פריגית | יאנגקאל |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ǃqhàa /ǃqʰaː/ | — /—/ | kantha /kanθa/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | qla /qla/ | — /—/ | ngogo /ŋoɡo/ |
| אש | ǀʼàã /ǀʼãː/ | *mey /mey/ | jalul /dʒalul/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | — /—/ | — /—/ | ngida /ŋida/ |
| שמש | ǁʼân /ǁʼã/ | *nəy /nəy/ | thurara /θuɾaɾa/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | snx /snx/ | — /—/ | wargu /waɾɡu/ |
| ירח | ǃqhàn /ǃqʰã/ | *s-la /s-la/ | kirdikir /kiɖikir/ | — /—/ | tlʼuk /tɬʼuk/ | masê /maˈseː/ | waldar /waldaɾ/ |
| כוכב | ǃqʰái /ǃqʰái/ | *s-kar /s-kar/ | kambin /kambin/ | — /—/ | snx /snəx/ | — /—/ | thurara /t̪uɾaɾa/ |
| אמא | qáe /qae/ | *ma /ma/ | ngama /ŋama/ | *maʔ /maʔ/ | — /—/ | mater /ˈmater/ | ngama /ŋama/ |
| אבא | a̰a /a̰a/ | *pa /pa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | atas /aˈtas/ | kanda /kanda/ |
| אני | ń /ŋ̩/ | *ŋa /ŋa/ | ngada /ŋada/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | ʔinu /ʔinu/ | az /az/ | ngada /ŋada/ |
| אתה | a /aː/ | *naŋ /naŋ/ | nyingki /ɲiŋki/ | — /—/ | ʔanu /ʔanu/ | — /—/ | nyingka /ɲiŋka/ |
| שם | ǀqʼûle /ǀʛûle/ | *r-miŋ /r-miŋ/ | wangalk /waŋalk/ | — /—/ | sunix /sunixʷ/ | — /—/ | warra /wara/ |
| עין | ǃʼûĩ /ǃʼũĩ/ | *s-mik /s-mik/ | mela /mela/ | *mat /mat/ | — /—/ | — /—/ | miibul /miːbul/ |
| יד | ǀkxʼàa /ǀkxʼaː/ | *lak /lak/ | marra /maɾa/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| לב | ǀqʼàn /ǀqʼã/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| אהבה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| עץ | ʼʘnàje /ʔʘnaje/ | *siŋ /siŋ/ | tungal /tuŋal/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| בית | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| כלב | ǂqhài /ǂqʰai/ | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | ngawu /ŋawu/ | *cɔː /cɔː/ | ƛ̓ikm /tɬʼikm/ | kan /kan/ | — /—/ |
| חתול | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| לאכול | ʼâã /ʔãː/ | *dzya /dzya/ | jitha /dʒiθa/ | *ɟaː /ɟaː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| לשתות | kxʼāhã /kxʼaːhã/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | qāχla /qaːχla/ | — /—/ | — /—/ |
| אחד | ǂʼûã /ǂʼũã/ | *tik /tik/ | kunngirr /kuŋŋir/ | *muːj /muːj/ | maw /maw/ | — /—/ | — /—/ |
| שתיים | ǂnûm /ǂûm/ | *g-nis /g-nis/ | kiyarrng /kijaraŋ/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | lhnús /ɬnus/ | — /—/ | kiyarrngka /kijaraŋka/ |
| שלום | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| תודה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| טוב | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.