Kalam
קלאם
טרנס-ניו גינאה (מאדאנג, קאלאם-קובון)
קַלַם (שם עצמי "Kalam") היא שפה טרנס-ניו-גינאית של רכס שרֵדֶר בהרי מחוז מָדַנְג שבפפואה גינאה החדשה. היא מפורסמת בלשנית משתי סיבות: (1) "שפת הפנדנוס" — לקסיקון פולחני מקביל המשמש בעת קציר אגוזי הפנדנוס, המחליף באופן שיטתי שורשים חלופיים במילים יומיומיות; ו-(2) הרכבה פעלית קיצונית (מבני פעלים טוריים שבהם נשוא דקדוקי יחיד עשוי לשלב עד 6 ויותר שורשי פועל), המתועדת באופן ממצה ב-Dictionary of Kalam (2011) של פולי ובולמר בן יותר מ-1500 העמודים, המשלב ניתוח בלשני עם תיעוד אתנו-ביולוגי נרחב של צמחים, בעלי חיים וידע מסורתי. הקלאם בולטים בלשנית גם במערכות אֶבִידֶנציאליות ובמינוח קרבה משפחתית מורכב.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בקלאם
מים
ñeb
/ɲeb/
אש
nged
/ŋɡed/
שמש
nb
/nəb/
ירח
ñag
/ɲaɡ/
כוכב
gaŋ
/ɡaŋ/
אמא
ag
/aɡ/
אבא
mam
/mam/
אני
yad
/jad/
אתה
nad
/nad/
שם
yb
/jɨb/
עין
ck
/tʃək/
יד
tn
/tən/
לב
mngm
/məŋɡəm/
אהבה
kn-
/kən/
עץ
mon
/mon/
בית
kab
/kab/
כלב
kayn
/kajn/
חתול
pus
/pus/
לאכול
ñb
/ɲəb/
לשתות
ñ-
/ɲə/
אחד
mdmagn
/mədmaɡən/
שתיים
erakt
/erakt/
שלום
ñn
/ɲən/
תודה
ñib
/ɲib/
טוב
kayb
/kajb/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Trans-New Guinea (Madang, Kalam-Kobon) קשורות
| משמעות | קלאם | סרר | שפת דרונג | פידג'ין ניגרי | הותה | מלאיאלאם | סורבית תחתית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ñeb /ɲeb/ | mbox /mbɔx/ | ʃə /ʃə/ | wọtá /wɔta/ | lua /lua/ | വെള്ളം /ʋeɭːəm/ | woda /ˈvɔda/ |
| אש | nged /ŋɡed/ | ngir /ŋɡiɾ/ | məə /məː/ | faya /faja/ | eve /eve/ | തീ /tiː/ | wogeń /ˈvɔɡɛɲ/ |
| שמש | nb /nəb/ | naangu /naːŋɡu/ | nɯ /nɯ/ | sọn /sɔn/ | ari /aɾi/ | സൂര്യൻ /suːɾjən/ | słyńco /ˈswɨntsɔ/ |
| ירח | ñag /ɲaɡ/ | weer /weːɾ/ | məŋ /məŋ/ | mun /mun/ | kalam /kalam/ | ചന്ദ്രൻ /tʃəndɾən/ | mjasec /ˈmʲasɛts/ |
| כוכב | gaŋ /ɡaŋ/ | xôr /xɔːr/ | əkɯr /əkɯr/ | star /staː/ | puling /puliŋ/ | നക്ഷത്രം /nakʂat̪ram/ | gwězda /ɡvʲɛzda/ |
| אמא | ag /aɡ/ | yaay /jaːj/ | ma /ma/ | mama /mama/ | ne /ne/ | അമ്മ /əmːə/ | maś /maɕ/ |
| אבא | mam /mam/ | baay /baːj/ | pa /pa/ | papa /papa/ | ma /ma/ | അച്ഛൻ /ətʃːʰən/ | nan /nan/ |
| אני | yad /jad/ | mi /mi/ | nga /ŋa/ | A /a/ | yah /jah/ | ഞാൻ /ɲaːn/ | ja /ja/ |
| אתה | nad /nad/ | wo /wo/ | nə /nə/ | you /ju/ | oh /ʔoh/ | നീ /niː/ | ty /tɨ/ |
| שם | yb /jɨb/ | sant /sant/ | bɯng /bɯŋ/ | nem /nɛm/ | aling /aliŋ/ | പേര് /peːrɨ/ | mě /mʲɛ/ |
| עין | ck /tʃək/ | kën /kən/ | mik /mik/ | ai /aɪ/ | mata /mata/ | കണ്ണ് /kəɳːə/ | woko /ˈwɔkɔ/ |
| יד | tn /tən/ | ɓod /ɓɔd/ | kə /kə/ | hand /hand/ | mok /mok/ | കൈ /kəi/ | ruka /ˈruka/ |
| לב | mngm /məŋɡəm/ | xol /xɔl/ | ʃəŋ /ʃəŋ/ | hat /hat/ | mun /mun/ | ഹൃദയം /ɦɾudəjəm/ | wutšoba /ˈvutʃɔba/ |
| אהבה | kn- /kən/ | mbutu /mbutu/ | ʃit /ʃit/ | lọv /lɔv/ | voŋ /voŋ/ | സ്നേഹം /sneːɦəm/ | lubosć /ˈlubɔɕtɕ/ |
| עץ | mon /mon/ | garab /ɡaɾab/ | sim /sim/ | tri /tɾi/ | len /len/ | മരം /məɾəm/ | bom /bɔm/ |
| בית | kab /kab/ | kër /kəɾ/ | im /im/ | haus /haʊs/ | ya /ja/ | വീട് /ʋiːʈə/ | dom /dɔm/ |
| כלב | kayn /kajn/ | xaj /xaj/ | kʰja /kʰja/ | dọg /dɔɡ/ | nyam /ɲam/ | നായ /naːjə/ | pjas /pʲas/ |
| חתול | pus /pus/ | mboor /mboːɾ/ | tsa /tsʰa/ | pus /pus/ | pus /pus/ | പൂച്ച /puːtʃːə/ | kócka /ˈkɛtska/ |
| לאכול | ñb /ɲəb/ | niam /ɲam/ | ʃə /ʃə/ | chọp /tʃɔp/ | gen /ɡen/ | കഴിക്കുക /kəɻɪkːukə/ | jěsć /jɛɕtɕ/ |
| לשתות | ñ- /ɲə/ | ñam /ɲam/ | pə /pə/ | drink /dɾiŋk/ | nun /nun/ | കുടിക്കുക /kuɖɪkːukə/ | piś /piɕ/ |
| אחד | mdmagn /mədmaɡən/ | leeng /leːŋɡ/ | tik /tik/ | wan /wan/ | lon /lon/ | ഒന്ന് /onːə/ | jaden /ˈjadɛn/ |
| שתיים | erakt /erakt/ | ɗak /ɗak/ | əni /əni/ | tu /tu/ | yu /ju/ | രണ്ട് /raɳɖɯ/ | dwa /dva/ |
| שלום | ñn /ɲən/ | nam fiyo /nam fijo/ | ŋeŋ /ŋeŋ/ | how far /haʊ faː/ | kaye /kaje/ | നമസ്കാരം /nəməskaːɾəm/ | witaj /ˈvitaj/ |
| תודה | ñib /ɲib/ | jaaraama /dʒaːɾaːma/ | tʃʰɔ /tʃʰɔ/ | tenki /tɛnki/ | fau /fau/ | നന്ദി /nəndi/ | źěkujom se /ˈdʑɛkujɔm sɛ/ |
| טוב | kayb /kajb/ | xaal /xaːl/ | la /la/ | fain /faɪn/ | vovo /vovo/ | നല്ല /nəlːə/ | dobry /ˈdɔbrɨ/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.