沖縄方言の漢字音(ウチナーヤマトゥグチ)
סינו-יפנית (אוקינאווה)
Japonic > Japanese (Okinawan-substrate variety)
זוהי אינה האוקינאווית במובנה הצר (אוצ'ינאגוצ'י 沖縄口, שפה ריוקיואית נפרדת בעלת קריאות סינו-ריוקיואיות משלה); אלא הווריאנט של היפנית המודרנית המדוברת באוקינאווה עם השפעת מצע (substrate) מן הפונולוגיה האוקינאווית — המכונה לעיתים אוצ'ינא-יאמאטוגוצ'י (ウチナーヤマトゥグチ, 'יפנית בנופך אוקינאווי'). אפקט המצע הנפוץ ביותר על צורות הציטוט הסינו-יפניות הוא הרמת שלוש התנועות הריוקיואית הקנונית: /e/ קצרה ← /i/, /o/ קצרה ← /u/, /eː/ ארוכה ← /iː/, /oː/ ארוכה ← /uː/. כך 月 getsu ← gitsu, 東 tō ← tū, 西 sei ← sii, 見 ken ← kin, 木 boku ← buku, 五 go ← gu. הדיפתונגים /ai au/ נשמרים בדרך כלל (海 kai, 来 rai). הרמה זו משפיעה על כל תנועה במלאי ועל כן מעצבת מחדש חלק גדול מן האון-יומי השכיחים, מה שהופך אותה להבדל הקריאה הסינו-יפני השיטתי ביותר מבין כל הניבים היפניים. הנתונים כאן עוקבים אחר פונולוגיית המצע שתיאר שימוג'י (Shimoji 2010) עבור האוקינאווית ופלאר (Pellard) עבור הריוקיואית, ביישום על צורות הציטוט התקניות בשיטת הפבורן (Hepburn).
היכן מדוברת
קריאות תווי האן בסינו-יפנית (אוקינאווה)
| תו | משמעות | קריאה | צורה | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | イツitsu | /itsɯ/ | |
| 二 | two | ジji | /dʑi/ | |
| 三 | three | サンsan | /saɴ/ | |
| 四 | four | シshi | /ɕi/ | |
| 五 | five | グgu | /gu/ | |
| 六 | six | リクriku | /ɾikɯ/ | |
| 七 | seven | シツshitsu | /ɕitsɯ/ | |
| 八 | eight | ハツhatsu | /hatsɯ/ | |
| 九 | nine | キュウkyū | /kjɯː/ | |
| 十 | ten | シュウshū | /ɕɯː/ | |
| 日 | sun | ジツjitsu | /dʑitsɯ/ | |
| 月 | moon | ギツgitsu | /gitsɯ/ | |
| 山 | mountain | サンsan | /saɴ/ | |
| 水 | water | スイsui | /sɯi/ | |
| 火 | fire | カka | /ka/ | |
| 木 | tree | ブクbuku | /bukɯ/ | |
| 土 | soil | ツtu | /tu/ | |
| 天 | sky | ティンtin | /tiɴ/ | |
| 地 | ground | チchi | /tɕi/ | |
| 海 | sea | キーkī | /kiː/ | |
| 龍 | dragon | リュウryū | /ɾjuː/ | |
| 虎 | tiger | クku | /ku/ | |
| 犬 | dog | キンkin | /kiɴ/ | |
| 馬 | horse | バba | /ba/ | |
| 鳥 | bird | チュウchū | /tɕuː/ | |
| 魚 | fish | ギュgyu | /gju/ | |
| 牛 | ox | ギュウgyū | /gjɯː/ | |
| 羊 | sheep | ユウyū | /juː/ | |
| 貓 | cat | ビュウbyū | /bjuː/ | |
| 人 | person | ジンjin | /dʑiɴ/ | |
| 手 | hand | シュウshū | /ɕɯː/ | |
| 足 | foot | スクsuku | /sukɯ/ | |
| 目 | eye | ブクbuku | /bukɯ/ | |
| 耳 | ear | ジji | /dʑi/ | |
| 口 | mouth | クウkū | /kuː/ | |
| 頭 | head | ツウtū | /tuː/ | |
| 心 | heart | シンshin | /ɕiɴ/ | |
| 血 | blood | キツkitsu | /kitsɯ/ | |
| 肉 | meat | ジクjiku | /dʑikɯ/ | |
| 上 | up | シュウshū | /ɕuː/ | |
| 下 | down | カka | /ka/ | |
| 中 | middle | チュウchū | /tɕɯː/ | |
| 中 | hit | チュウchū | /tɕɯː/ | |
| 央 | center | ウウū | /uː/ | |
| 左 | left | サsa | /sa/ | |
| 右 | right | ユウyū | /jɯː/ | |
| 東 | east | ツウtū | /tuː/ | |
| 西 | west | シーsī | /siː/ | |
| 南 | south | ダンdan | /daɴ/ | |
| 北 | north | フクhuku | /hukɯ/ | |
| 行 | go | ギョウgyō | /ɡʲoː/ | |
| 行 | row | クウkū | /kuː/ | |
| 来 | come | リーrī | /ɾiː/ | |
| 去 | leave | キュkyu | /kju/ | |
| 見 | see | キンkin | /kiɴ/ | |
| 聞 | hear | ブンbun | /bɯɴ/ | |
| 食 | eat | シュクshuku | /ɕukɯ/ | |
| 飲 | drink | インin | /iɴ/ | |
| 走 | run | スウsū | /suː/ | |
| 坐 | sit | サsa | /sa/ | |
| 立 | stand | リツritsu | /ɾitsɯ/ |
מקורות
- 下地理則 (Shimoji Michinori) (2010) 'Ryukyuan languages: an introduction' in Shimoji & Pellard (eds.) An Introduction to Ryukyuan Languages, ILCAA, TUFS.
- Pellard, Thomas (2015) 'The linguistic archeology of the Ryukyu Islands' in Heinrich, Miyara & Shimoji (eds.) Handbook of the Ryukyuan Languages, De Gruyter Mouton.
- 国立国語研究所 (NINJAL) 『琉球諸語データベース』および『沖縄県多言語調査』
- Heinrich, Patrick (2015) 'Don't leave Ryukyuan languages alone' in Handbook of the Ryukyuan Languages.
- Wikipedia: ウチナーヤマトゥグチ / Okinawan Japanese
השוואת קריאות האן
בהשוואה לשפות Japonic > Japanese (Okinawan-substrate variety) קשורות
| תו | סינו-יפנית (אוקינאווה) | יפנית | סינو-יפנית (קאגושימה) | סינו-יפנית (טוהוקו) | סינו-קוריאנית של זיינצ'י | סינו-יפנית עתיקה | צ'וסונמל (מונהוואו) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | itsu /itsɯ/ | 漢音 / Kan-onitsu /itsɯ/呉音 / Go-onichi /itɕi/ | it /it̚/ | itsu /idzɯ̈/ | il /iɾɯ/ | iti /iti/ | il /il/ |
| 二 | ji /dʑi/ | 漢音 / Kan-onji /dʑi/呉音 / Go-onni /ni/ | ji /dʑi/ | ji /zɯ̈/ | i /i/ | ni /ɲi/ | i /i/ |
| 三 | san /saɴ/ | san /saɴ/ | san /saɴ/ | san /saɴ/ | sam /sam/ | sam /sam/ | sam /sam/ |
| 四 | shi /ɕi/ | shi /ɕi/ | shi /ɕi/ | si /sɯ̈/ | sa /sa/ | si /ɕi/ | sa /sa/ |
| 五 | gu /gu/ | go /go/ | go /go/ | go /ŋo/ | o /o/ | go /ŋo/ | o /o/ |
| 六 | riku /ɾikɯ/ | 漢音 / Kan-onriku /ɾikɯ/呉音 / Go-onroku /ɾokɯ/ | rik /ɾik̚/ | rigu /ɾiɡɯ/ | yuk /jukɯ/ | roku /roku/ | ryuk /ɾjuk̚/ |
| 七 | shitsu /ɕitsɯ/ | 漢音 / Kan-onshitsu /ɕitsɯ/呉音 / Go-onshichi /ɕitɕi/ | shit /ɕit̚/ | shitsu /sɯ̈tsɯ̈/ | chil /tɕiɾɯ/ | siti /ɕiti/ | ch'il /tsʰil/ |
| 八 | hatsu /hatsɯ/ | 漢音 / Kan-onhatsu /hatsɯ/呉音 / Go-onhachi /hatɕi/ | hat /hat̚/ | hatsu /hatsɯ/ | pal /paɾɯ/ | pati /pati/ | p'al /pʰal/ |
| 九 | kyū /kjɯː/ | 漢音 / Kan-onkyū /kjɯː/呉音 / Go-onku /kɯ/ | kyū /kjɯː/ | kyū /kjɯː/ | gu /ku/ | kiu /kiu/ | ku /ku/ |
| 十 | shū /ɕɯː/ | 漢音 / Kan-onshū /ɕɯː/呉音 / Go-onjū /dʑɯː/ | shū /ɕɯː/ | shū /ɕɯː/ | sip /ɕipɯ/ | zipu /ʑipu/ | sip /ɕip̚/ |
| 日 | jitsu /dʑitsɯ/ | 漢音 / Kan-onjitsu /dʑitsɯ/呉音 / Go-onnichi /nitɕi/ | jit /dʑit̚/ | jitsu /dʑitsɯ/ | il /iɾɯ/ | niti /ɲiti/ | il /il/ |
| 月 | gitsu /gitsɯ/ | 漢音 / Kan-ongetsu /getsɯ/呉音 / Go-ongatsu /gatsɯ/ | get /get̚/ | getsu /ŋetsɯ/ | wol /woɾɯ/ | gwati /ŋwati/ | wŏl /wʌl/ |
| 山 | san /saɴ/ | 漢音 / Kan-onsan /saɴ/呉音 / Go-onsen /seɴ/ | san /saɴ/ | san /saɴ/ | san /san/ | san /san/ | san /san/ |
| 水 | sui /sɯi/ | sui /sɯi/ | sui /sɯi/ | sui /sɯ̈i/ | su /su/ | swi /swi/ | su /su/ |
| 火 | ka /ka/ | ka /ka/ | ka /ka/ | ka /ka/ | hwa /ɸwa/ | kwa /kwa/ | hwa /hwa/ |
| 木 | buku /bukɯ/ | 漢音 / Kan-onboku /bokɯ/呉音 / Go-onmoku /mokɯ/ | bok /bok̚/ | bogu /boɡɯ/ | mok /mokɯ/ | moku /moku/ | mok /mok̚/ |
| 土 | tu /tu/ | 漢音 / Kan-onto /to/呉音 / Go-ondo /do/ | to /to/ | to /to/ | to /to/ | do /do/ | t'o /tʰo/ |
| 天 | tin /tiɴ/ | ten /teɴ/ | ten /teɴ/ | ten /teɴ/ | cheon /tɕʌn/ | ten /ten/ | ch'ŏn /tsʰʌn/ |
| 地 | chi /tɕi/ | 漢音 / Kan-onchi /tɕi/呉音 / Go-onji /dʑi/ | chi /tɕi/ | chi /tsɯ̈/ | ji /tɕi/ | di /di/ | chi /tsi/ |
| 海 | kī /kiː/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | hae /hɛ/ | kai /kai/ | hae /hɛ/ |
| 龍 | ryū /ɾjuː/ | 漢音 / Kan-onryō /ɾjoː/呉音 / Go-onryū /ɾjɯː/ | ryō /ɾjoː/ | ryō /ɾjoː/ | yong /joŋ/ | riu /riu/ | ryong /ɾjoŋ/ |
| 虎 | ku /ku/ | ko /ko/ | ko /ko/ | ko /ko/ | ho /ho/ | ko /ko/ | ho /ho/ |
| 犬 | kin /kiɴ/ | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | gyeon /kjʌn/ | ken /ken/ | kyŏn /kjʌn/ |
| 馬 | ba /ba/ | 漢音 / Kan-onba /ba/呉音 / Go-onme /me/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ma /ma/ | me /me/ | ma /ma/ |
| 鳥 | chū /tɕuː/ | chō /tɕoː/ | chō /tɕoː/ | chō /tɕoː/ | jo /tɕo/ | teu /teu/ | cho /tso/ |
| 魚 | gyu /gju/ | 漢音 / Kan-ongyo /gjo/呉音 / Go-ongo /go/ | gyo /gjo/ | gyo /ŋjo/ | eo /ʌ/ | go /ŋo/ | ŏ /ʌ/ |
| 牛 | gyū /gjɯː/ | 漢音 / Kan-ongyū /gjɯː/呉音 / Go-ongo /go/ | gyū /gjɯː/ | gyū /ŋjɯː/ | u /u/ | gu /ŋu/ | u /u/ |
| 羊 | yū /juː/ | yō /joː/ | yō /joː/ | yō /joː/ | yang /jaŋ/ | yau /jau/ | yang /jaŋ/ |
| 貓 | byū /bjuː/ | 漢音 / Kan-onbyō /bjoː/呉音 / Go-onmyō /mjoː/ | byō /bjoː/ | byō /bjoː/ | myo /mjo/ | — | myo /mjo/ |
| 人 | jin /dʑiɴ/ | 漢音 / Kan-onjin /dʑiɴ/呉音 / Go-onnin /niɴ/ | jin /dʑiɴ/ | jin /dʑiɴ/ | in /in/ | nin /ɲin/ | in /in/ |
| 手 | shū /ɕɯː/ | 漢音 / Kan-onshū /ɕɯː/呉音 / Go-onshu /ɕɯ/ | shū /ɕɯː/ | shū /ɕɯː/ | su /su/ | syu /ɕu/ | su /su/ |
| 足 | suku /sukɯ/ | soku /sokɯ/ | sok /sok̚/ | sogu /soɡɯ/ | jok /tɕokɯ/ | soku /soku/ | chok /tsok̚/ |
| 目 | buku /bukɯ/ | 漢音 / Kan-onboku /bokɯ/呉音 / Go-onmoku /mokɯ/ | bok /bok̚/ | bogu /boɡɯ/ | mok /mokɯ/ | moku /moku/ | mok /mok̚/ |
| 耳 | ji /dʑi/ | 漢音 / Kan-onji /dʑi/呉音 / Go-onni /ni/ | ji /dʑi/ | ji /zɯ̈/ | i /i/ | ni /ɲi/ | i /i/ |
| 口 | kū /kuː/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-onku /kɯ/ | kō /koː/ | kō /koː/ | gu /ku/ | kou /kou/ | ku /ku/ |
| 頭 | tū /tuː/ | 漢音 / Kan-ontō /toː/呉音 / Go-onzu /dzɯ/唐音 / Tō-onjū /dʑɯː/ | tō /toː/ | tō /toː/ | du /tu/ | tou /tou/ | tu /tu/ |
| 心 | shin /ɕiɴ/ | shin /ɕiɴ/ | shin /ɕiɴ/ | shin /sɯ̈ɴ/ | sim /ɕim/ | sim /ɕim/ | sim /ɕim/ |
| 血 | kitsu /kitsɯ/ | 漢音 / Kan-onketsu /ketsɯ/呉音 / Go-onkechi /ketɕi/ | ket /ket̚/ | ketsu /ketsɯ/ | hyeol /çjʌɾɯ/ | keti /keti/ | hyŏl /hjʌl/ |
| 肉 | jiku /dʑikɯ/ | 漢音 / Kan-onjiku /dʑikɯ/呉音 / Go-onniku /nikɯ/ | jik /dʑik̚/ | jigu /dʑiɡɯ/ | yuk /jukɯ/ | niku /ɲiku/ | yuk /juk̚/ |
| 上 | shū /ɕuː/ | 漢音 / Kan-onshō /ɕoː/呉音 / Go-onjō /dʑoː/唐音 / Tō-onshan /ɕaɴ/ | shō /ɕoː/ | shō /ɕoː/ | sang /saŋ/ | zyau /ʑau/ | sang /saŋ/ |
| 下 | ka /ka/ | 漢音 / Kan-onka /ka/呉音 / Go-onge /ge/ | ka /ka/ | ka /ka/ | ha /ha/ | ge /ŋe/ | ha /ha/ |
| 中 | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | jung /tɕuŋ/ | tyuu /tʲuu/ | chung /tsuŋ/ |
| 中 | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | jung /tɕuŋ/ | tyuu /tʲuu/ | chung /tsuŋ/ |
| 央 | ū /uː/ | ō /oː/ | ō /oː/ | ō /oː/ | ang /aŋ/ | au /au/ | ang /aŋ/ |
| 左 | sa /sa/ | sa /sa/ | sa /sa/ | sa /sa/ | jwa /tɕwa/ | sa /sa/ | chwa /tswa/ |
| 右 | yū /jɯː/ | 漢音 / Kan-onyū /jɯː/呉音 / Go-onu /ɯ/ | yū /jɯː/ | yū /jɯː/ | u /u/ | u /u/ | u /u/ |
| 東 | tū /tuː/ | tō /toː/ | tō /toː/ | tō /toː/ | dong /toŋ/ | tou /tou/ | tong /toŋ/ |
| 西 | sī /siː/ | 漢音 / Kan-onsei /sei/呉音 / Go-onsai /sai/ | sei /sei/ | sei /sei/ | seo /sʌ/ | sai /sai/ | sŏ /sʌ/ |
| 南 | dan /daɴ/ | 漢音 / Kan-ondan /daɴ/呉音 / Go-onnan /naɴ/唐音 / Tō-onna /na/ | dan /daɴ/ | dan /daɴ/ | nam /nam/ | nam /nam/ | nam /nam/ |
| 北 | huku /hukɯ/ | hoku /hokɯ/ | hok /hok̚/ | hogu /hoɡɯ/ | buk /pukɯ/ | poku /poku/ | puk /puk̚/ |
| 行 | gyō /ɡʲoː/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-ongyō /gjoː/唐音 / Tō-onan /aɴ/ | kō /koː/ | gyō /ŋʲoː/ | haeng /hɛŋ/ | gyau /ŋʲau/ | haeng /hɛŋ/ |
| 行 | kū /kuː/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-ongyō /gjoː/ | kō /koː/ | kō /koː/ | hang /haŋ/ | kau /kau/ | hang /haŋ/ |
| 来 | rī /ɾiː/ | rai /ɾai/ | rai /ɾai/ | rai /ɾai/ | nae /nɛ/ | rai /rai/ | rae /ɾɛ/ |
| 去 | kyu /kju/ | 漢音 / Kan-onkyo /kjo/呉音 / Go-onko /ko/ | kyo /kjo/ | kyo /kjo/ | geo /kʌ/ | ko /ko/ | kŏ /kʌ/ |
| 見 | kin /kiɴ/ | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | gyeon /kjʌn/ | ken /ken/ | kyŏn /kjʌn/ |
| 聞 | bun /bɯɴ/ | 漢音 / Kan-onbun /bɯɴ/呉音 / Go-onmon /moɴ/ | bun /bɯɴ/ | bun /bɯɴ/ | mun /mun/ | mon /mon/ | mun /mun/ |
| 食 | shuku /ɕukɯ/ | 漢音 / Kan-onshoku /ɕokɯ/呉音 / Go-onjiki /dʑiki/ | shok /ɕok̚/ | shogu /ɕoɡɯ/ | sik /ɕikɯ/ | ziki /ʑiki/ | sik /ɕik̚/ |
| 飲 | in /iɴ/ | 漢音 / Kan-onin /iɴ/呉音 / Go-onon /oɴ/ | in /iɴ/ | in /iɴ/ | eum /ɯm/ | on /on/ | ŭm /ɯm/ |
| 走 | sū /suː/ | sō /soː/ | sō /soː/ | sō /soː/ | ju /tɕu/ | sou /sou/ | chu /tsu/ |
| 坐 | sa /sa/ | 漢音 / Kan-onsa /sa/呉音 / Go-onza /dza/ | sa /sa/ | sa /sa/ | jwa /tɕwa/ | za /za/ | chwa /tswa/ |
| 立 | ritsu /ɾitsɯ/ | ritsu /ɾitsɯ/ | rit /ɾit̚/ | ritsu /ɾitsɯ/ | ip /ipɯ/ | ripu /ripu/ | rip /ɾip̚/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.