Nheengatú
Nheengatu
Tupian
Nheengatu (Língua Geral Amazônica, "Good speech of the Amazon") is the modern descendant of Tupinambá, the Tupi-Guarani language used by colonial Portuguese Jesuits as a lingua franca for indigenous communication across coastal and Amazonian Brazil from the 16th-18th centuries. By the 19th century, after the colonial decline and Portuguese imposition, Tupinambá largely died as L1, but Nheengatu survived as a regional vernacular in the upper Rio Negro region near the Brazil-Colombia-Venezuela tri-border. In 2002, São Gabriel da Cachoeira (Amazonas, Brazil) became the first Brazilian municipality to recognize indigenous languages as official languages alongside Portuguese, with Nheengatu among them. ~6,000-8,000 speakers maintain it today, primarily in indigenous communities along the Rio Negro and its tributaries.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en Nheengatu
Eau
ig
/iɡ/
Feu
tatá
/tata/
Soleil
kuarasi
/kwaɾasi/
Lune
yasi
/jasi/
Mère
mãi
/mãi/
Père
paiá
/paja/
Manger
ku
/ku/
Boire
yú
/jú/
Amour
saysu
/sajsu/
Cœur
py'ã
/pɨʔã/
Arbre
mira-vra
/miɾavɾa/
Maison
oka
/oka/
Chien
yawara
/jawaɾa/
Chat
mariwa
/maɾiwa/
Main
pó
/po/
Œil
sesa
/sesa/
Bonjour
poranga
/poɾaŋɡa/
Merci
katu
/katu/
Un
yepé
/jepe/
Bon
katu
/katu/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Tupian apparentées
| Sens | Nheengatu | Tupinambá | Guarani | Manyika | Shona | Sena | Soninké |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ig /iɡ/ | 'y /ʔɨ/ | y /ɨ/ | mvura /mvuɾa/ | mvura /mvuɾa/ | madzi /madzi/ | jiyi /dʒiji/ |
| Feu | tatá /tata/ | tatá /taˈta/ | tata /tata/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | ñaaxe /ɲaːxe/ |
| Soleil | kuarasi /kwaɾasi/ | kuarasy /kwaɾaˈsɨ/ | kuarahy /kwaɾahɨ/ | zuva /zuva/ | zuva /zuva/ | dzuwa /dzuwa/ | kiye /kije/ |
| Lune | yasi /jasi/ | iasy /jaˈsɨ/ | jasy /dʒasɨ/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ | kullu /kulːu/ |
| Mère | mãi /mãi/ | sy /sɨ/ | sy /sɨ/ | amai /amai/ | amai /amai/ | mai /mai/ | ma /ma/ |
| Père | paiá /paja/ | tuba /ˈtuβa/ | túva /tuva/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Manger | ku /ku/ | 'u /ʔu/ | karu /kaˈɾu/ | kudya /kudʒa/ | kudya /kudja/ | kudya /kudja/ | lawu /lawu/ |
| Boire | yú /jú/ | 'u /ʔu/ | yʼu /ɨʔu/ | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kumwa /kumwa/ | mini /mini/ |
| Amour | saysu /sajsu/ | aûsub /aˈwsuβ/ | hayhu /haɨhu/ | rudo /ɾudo/ | rudo /ɾudo/ | kufuna /kufuna/ | ñaxando /ɲaxando/ |
| Cœur | py'ã /pɨʔã/ | nhe'ã /ɲẽˈʔã/ | pyʼa /pɨʔa/ | mwoyo /mwojo/ | mwoyo /mwojo/ | mtima /mtima/ | nene /nene/ |
| Arbre | mira-vra /miɾavɾa/ | yby'rá /ɨβɨˈɾa/ | yvyra /ɨvɨɾa/ | muti /muti/ | muti /muti/ | mtengo /mteŋɡo/ | yiribirinde /jiɾibiɾinde/ |
| Maison | oka /oka/ | oka /ˈoka/ | óga /oɡa/ | mhatso /mhatso/ | imba /imba/ | nyumba /ɲumba/ | ka /ka/ |
| Chien | yawara /jawaɾa/ | îagûara /jaˈɣwaɾa/ | jagua /dʒaɡwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | wulle /wulːe/ |
| Chat | mariwa /maɾiwa/ | marakaîá /maɾakaˈja/ | mbarakaja /mbaɾakadʒa/ | katsi /katsi/ | katsi /katsi/ | paka /paka/ | mussu /musːu/ |
| Main | pó /po/ | pó /po/ | po /po/ | ruoko /ɾwoko/ | ruoko /ɾwoko/ | nkono /nkono/ | kitte /kitːe/ |
| Œil | sesa /sesa/ | t-esá /teˈsa/ | tesa /tesa/ | ziso /ziso/ | ziso /ziso/ | diso /diso/ | ñaa /ɲaː/ |
| Bonjour | poranga /poɾaŋɡa/ | ereîubé /eɾejuˈβe/ | mbaʼéichapa /mbaʔeitʃapa/ | makadii /makadiː/ | mhoro /mhoɾo/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | an na siri /an na siɾi/ |
| Merci | katu /katu/ | — /—/ | aguyje /aɡuɨdʒe/ | mazviita /mazviita/ | maita /maita/ | ndatenda /ndatenda/ | inkawu /iŋkawu/ |
| Un | yepé /jepe/ | oîepé /ojeˈpe/ | peteĩ /peteĩ/ | rimwe /ɾimwe/ | potsi /potsi/ | posi /posi/ | baane /baːne/ |
| Bon | katu /katu/ | katu /kaˈtu/ | porã /poɾã/ | kunaka /kunaka/ | chakanaka /tʃakanaka/ | nadidi /nadidi/ | ñaxa /ɲaxa/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.