Mongghul
Mongolic (Shirongol, Monguoric)
Le mongghul (aussi mangghuer ou tu — tu yu) est une langue mongole des Tu (Tu zú) des provinces chinoises du Qinghai et du Gansu, au nord-est du plateau tibétain (sphère culturelle amdo-tibétaine). Bien que regroupés en une seule nationalité officielle en Chine (« Tu »), le mongghul et le mangghuer divergent suffisamment pour que les linguistes les traitent comme des langues distinctes au sein du sous-groupe shirongol du mongol. Fortement influencé par l'amdo-tibétain voisin (région du tibétain khams) et par le chinois du nord-ouest, avec des emprunts persans transmis par la Route de la soie.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en Mongghul
Eau
usu
/usu/
Feu
ghal
/ʁal/
Soleil
nara
/nara/
Lune
sara
/sara/
Mère
ana
/ana/
Père
ada
/ada/
Manger
idi-
/idi/
Boire
uu-
/uː/
Amour
durala-
/durala/
Cœur
jürige
/dʒyriɡe/
Arbre
modu
/modu/
Maison
ger
/ɡer/
Chien
noghui
/noʁui/
Chat
mau
/mau/
Main
ghar
/ʁar/
Œil
nidu
/nidu/
Bonjour
amur sain
/amur sain/
Merci
bayarla-
/bajarla/
Un
nige
/niɡe/
Bon
sain
/sain/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Mongolic (Shirongol, Monguoric) apparentées
| Sens | Mongghul | mongol moyen | Mongol classique | Mongol | kalmouk | bouriate | Mongol (Mongolie-Intérieure) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | usu /usu/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ус /us/ | усн /usn/ | уһан /uhan/ | ᠤᠰᠤ /usu/ |
| Feu | ghal /ʁal/ | ᠭᠠᠯ /ɣal/ | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ | ᠭᠠᠯ /ɡɑl/ |
| Soleil | nara /nara/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | нар /nar/ | нарн /narn/ | наран /naran/ | ᠨᠠᠷᠠ /nɑrɑ/ |
| Lune | sara /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | сар /sar/ | сар /sar/ | һара /hara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sɑrɑ/ |
| Mère | ana /ana/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | ᠡᠬᠡ /eke/ | ээж /eːdʒ/ | ээҗ /eːdʒ/ | эхэ /exe/ | ᠡᠬᠡ /eχe/ |
| Père | ada /ada/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /et͡ʃiɡe/ | аав /aːw/ | аав /aːv/ | эсэгэ /eseɡe/ | ᠠᠪᠤ /ɑβu/ |
| Manger | idi- /idi/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | идэх /idex/ | иде /ide/ | эдеэлхэ /edeːlxe/ | ᠢᠳᠡᠬᠦ /ideχʉ/ |
| Boire | uu- /uː/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | уух /uːx/ | уу /uː/ | ууха /uːxa/ | ᠤᠤᠬᠤ /uːχu/ |
| Amour | durala- /durala/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /xajira/ | хайр /xajr/ | дурлх /durlx/ | дуран /duran/ | ᠬᠠᠢᠷᠠ /χɑir/ |
| Cœur | jürige /dʒyriɡe/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /d͡ʒirüke/ | зүрх /dzyrx/ | зүркн /zyrˈkən/ | зүрхэн /zyrxen/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirʉχe/ |
| Arbre | modu /modu/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | мод /mod/ | модн /moˈdn̩/ | модон /modon/ | ᠮᠣᠳᠤ /mɔdu/ |
| Maison | ger /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | гэр /ɡer/ | гер /ɡer/ | гэр /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ |
| Chien | noghui /noʁui/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noxai/ | нохой /nɔxɔj/ | ноха /noxa/ | нохой /noxoj/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /nɔχɑi/ |
| Chat | mau /mau/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠠᠭᠣ /maɣu/ | муур /muːr/ | миис /miːs/ | миисгэй /miːsɡej/ | ᠮᠤᠤᠷ /muːr/ |
| Main | ghar /ʁar/ | ᠭᠠᠷ /ɣar/ | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | гар /ɡar/ | һар /ɣar/ | гар /ɡar/ | ᠭᠠᠷ /ɡɑr/ |
| Œil | nidu /nidu/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | нүд /nyd/ | нүдн /nyˈdn̩/ | нюдэн /ɲuden/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidʉ/ |
| Bonjour | amur sain /amur sain/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | сайн уу /sajn uː/ | менд /mend/ | сайн байна /sajn bajna/ | ᠰᠠᠢᠨ ᠪᠠᠢᠨᠠ /sɑin bɑinɑ/ |
| Merci | bayarla- /bajarla/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | баярлалаа /bajarlalaː/ | ханҗанав /xandʒanav/ | баярлаа /bajarlaː/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bɑjɑrlɑlɑ/ |
| Un | nige /niɡe/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | нэг /neɡ/ | негн /neɡn/ | нэгэн /neɡen/ | ᠨᠢᠭᠡ /niɡe/ |
| Bon | sain /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | сайн /sajn/ | сән /sæn/ | һайн /hajn/ | ᠰᠠᠢᠨ /sɑin/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.