Kölsch
Cologné
indo-européen (germanique, occidental, haut-allemand, central, ripuaire)
Le kölsch est le dialecte francique ripuaire parlé à Cologne et dans ses environs immédiats — une variété centre-occidentale haut-allemande, distincte à la fois de l'allemand standard (elle n'a pas subi toutes les étapes de la mutation consonantique haut-allemande: par exemple « Aug » et non « Auge », « joot » et non « gut ») et du bas-allemand plus au nord. Forte identité urbaine liée à la ville de Cologne, avec des chansons de carnaval en kölsch (Karneval), la culture de la bière Kölsch et l'Akademie för uns kölsche Sproch (1983) promouvant la codification linguistique. Reconnu comme langue à part par Ethnologue et Glottolog, bien que le gouvernement allemand le traite comme un dialecte.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Cologné
Eau
Wasser
/vasɐ/
Feu
Füer
/fyːɐ/
Soleil
Sonn
/zɔn/
Lune
Mond
/moːnt/
Étoile
Stään
/ʃtɛːn/
Mère
Moder
/moːdɐ/
Père
Vatter
/fatɐ/
Je
ich
/ɪɕ/
Tu
do
/doː/
Nom
Name
/ˈnaːmə/
Œil
Auch
/aʊx/
Main
Hand
/hant/
Cœur
Hätz
/hɛts/
Amour
Leev
/leːf/
Arbre
Boum
/baʊm/
Maison
Huus
/huːs/
Chien
Hongk
/hoŋk/
Chat
Katz
/kats/
Manger
esse
/ɛsə/
Boire
drinke
/dʁɪŋkə/
Un
ein
/aɪn/
Deux
zwei
/tsvai/
Bonjour
Tach
/tax/
Merci
Dankeschön
/daŋkəʃøːn/
Bon
joot
/joːt/
Ordinateur
Computer
/komˈpjuːtɐ/
Sushi
Sushi
/ˈzuʃi/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Indo-European (Germanic, West, High German, Central, Ripuarian) apparentées
| Sens | Cologné | Allemand | Allemand (Luxembourg) | Allemand (autrichien) | Bas allemand | Allemand (Suisse) | Haut allemand moderne précoce (époque de Luther) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Water /vɑːtɐ/ | Wasser /ˈvasər/ | Wasser /ˈvasːər/ |
| Feu | Füer /fyːɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪɐ/ | Füer /fyːɐ/ | Feuer /ˈfɔɪ̯ər/ | Fewr /foɪ̯r/ |
| Soleil | Sonn /zɔn/ | Sonne /zɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sonne /sɔnə/ | Sünn /zʏn/ | Sonne /ˈsɔnə/ | Sonne /ˈzɔnə/ |
| Lune | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Maan /maːn/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ |
| Étoile | Stään /ʃtɛːn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Steern /steːrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ |
| Mère | Moder /moːdɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Moder /moːdɐ/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mutter /ˈmʊtər/ |
| Père | Vatter /fatɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Vater /fɑːtɐ/ | Vader /fɑːdɐ/ | Vater /ˈfaːtər/ | Vater /ˈfaːtər/ |
| Je | ich /ɪɕ/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ik /ɪk/ | ich /ɪx/ | ich /ɪç/ |
| Tu | do /doː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ |
| Nom | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Naam /naːm/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ |
| Œil | Auch /aʊx/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aːɡə/ | Oog /oːx/ | Auge /ˈaʊɡə/ | Aug /aʊk/ |
| Main | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Handt /hant/ |
| Cœur | Hätz /hɛts/ | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛɐts/ | Hart /haɐt/ | Herz /hɛrts/ | Hertz /hɛrts/ |
| Amour | Leev /leːf/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Leev /leːf/ | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ |
| Arbre | Boum /baʊm/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baːm/ | Boom /boːm/ | Baum /baʊm/ | Bawm /baʊm/ |
| Maison | Huus /huːs/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊs/ | Huus /huːs/ | Haus /haʊs/ | Hauß /haʊs/ |
| Chien | Hongk /hoŋk/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ |
| Chat | Katz /kats/ | Katze /katsə/ | Katze /katsə/ | Katze /kɑtsə/ | Katt /kat/ | Katze /ˈkɑtːsə/ | Katze /ˈkatsə/ |
| Manger | esse /ɛsə/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | eten /eːtn̩/ | essen /ˈɛsn̩/ | essen /ˈɛsːən/ |
| Boire | drinke /dʁɪŋkə/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkŋ/ | drinken /drɪŋkn̩/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | trincken /ˈtrɪŋkən/ |
| Un | ein /aɪn/ | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | oans /ɑːns/ | een /eːn/ | eins /aɪ̯ns/ | eyn /aɪ̯n/ |
| Deux | zwei /tsvai/ | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvai/ | twee /tveː/ | zwei /tsvai/ | zwey /tsvaɪ/ |
| Bonjour | Tach /tax/ | Hallo /haloː/ | Hallo /haloː/ | Servus /zɛɐvʊs/ | Moin /mɔɪn/ | Hallo /haˈloː/ | Gott zum Gruß /ɡɔt tsʊm ɡruːs/ |
| Merci | Dankeschön /daŋkəʃøːn/ | danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ | Danke /daŋkə/ | Dankschöön /daŋkʃøːn/ | danke /ˈdaŋkə/ | Danck /daŋk/ |
| Bon | joot /joːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | good /ɡoːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ |
| Ordinateur | Computer /komˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | — | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Rechenmeister /ˈrɛçənˌmaɪstər/ |
| Sushi | Sushi /ˈzuʃi/ | Sushi /ˈzuːʃi/ | — | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈzuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Stockfisch /ˈʃtɔkfɪʃ/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.