Sa'an Sàvǐ Sa San Juan Mixtepec
Mixtepec Mixtec
Oto-Manguean (Mixtecan)
Mixtepec Mixtec (Sa'an Sàvǐ Sa San Juan Mixtepec, "Rain People's Speech of San Juan Mixtepec") is one of the many Mixtec varieties of the Sierra Sur of Oaxaca, Mexico. The Mixtec macro-language (mix) covers ~50 mutually unintelligible varieties spread across the Mixteca region, with each "language" really a cluster of related dialects. Mixtepec specifically is the variety of San Juan Mixtepec municipio, distinct from the prestige Tlaxiaco Mixtec, Yucunany Mixtec, and others. Mixtec varieties share Otomanguean tonal features (3-4 tones, syllable-level), classifier-noun constructions, and a rich vocabulary for Mixtec textile (huipil, ikat) and pre-Columbian iconography (codex Vindobonensis Mexicanus 1).
Dónde se habla
20 palabras esenciales en Mixtepec Mixtec
Agua
ndute
/nduteʔ/
Fuego
ñu'u
/ɲuʔu/
Sol
nikan
/nikan/
Luna
yoo
/joː/
Madre
na'án
/naʔán/
Padre
tatá
/tatá/
Comer
kashi
/kaʃi/
Beber
kohó
/koʔó/
Amor
kúu ini
/kúu iniʔ/
Corazón
ini
/iniʔ/
Árbol
yutu
/jutu/
Casa
veʔe
/veʔe/
Perro
ina
/ina/
Gato
vilú
/vilú/
Mano
ndo'ó
/ndoʔó/
Ojo
nduchi
/ndutʃi/
Hola
nasáa
/nasáː/
Gracias
tachu'un
/tatʃuʔun/
Uno
in
/iʔn/
Bueno
vaha
/vahaʔ/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Oto-Manguean (Mixtecan) relacionadas
| Significado | Mixtepec Mixtec | mixteco | Metlatónoc Mixtec | Uspanteko | Central Mam | Tabasco Chontal | Itzá Maya |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | ndute /nduteʔ/ | ndute /nduteʔ/ | ndute /nduteʔ/ | jaʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ |
| Fuego | ñu'u /ɲuʔu/ | ñu'u /ɲuʔu/ | ñu'un /ɲuʔun/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ |
| Sol | nikan /nikan/ | nikandii /nikandiː/ | nikandii /nikandiː/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼin /kʼin/ | kʼin /kʼin/ |
| Luna | yoo /joː/ | yoo /joː/ | yoo /joː/ | ikʼ /ikʼ/ | xjaaw /ʃhaːw/ | ä /æ/ | uj /uh/ |
| Madre | na'án /naʔán/ | na'án /naʔán/ | na'án /naʔán/ | nan /nan/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ |
| Padre | tatá /tatá/ | tatá /tatá/ | tatá /tatá/ | tat /tat/ | mam /mam/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| Comer | kashi /kaʃi/ | kasi /kasi/ | kasi /kasi/ | waʼ /waʔ/ | waaʼn /waːʔn/ | weʼ /weʔ/ | jant /hant/ |
| Beber | kohó /koʔó/ | kohó /koʔó/ | kohó /koʔó/ | ukʼ /ukʼ/ | kʼaaʼn /kʼaːʔn/ | ukʼe /ukʼe/ | ukʼ /ukʼ/ |
| Amor | kúu ini /kúu iniʔ/ | kúu ini /kúu iniʔ/ | kunduu ini /kundúː iniʔ/ | lóqʼ /lóqʼ/ | oqʼxen /oqʼʃen/ | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | yakunti /jakunti/ |
| Corazón | ini /iniʔ/ | ini /iniʔ/ | ini /iniʔ/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | anmiʼn /anmiʔn/ | pixan /piʃan/ | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ |
| Árbol | yutu /jutu/ | yutu /jutu/ | itun /itun/ | cheʼ /tʃeʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ |
| Casa | veʔe /veʔe/ | ve'e /βeʔe/ | ve'e /βeʔe/ | jaa /haː/ | jaaʼ /haːʔ/ | otot /otot/ | nah /nah/ |
| Perro | ina /ina/ | tina /tina/ | tina /tina/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼyaan /tʃʼjaːn/ | pekʼ /pekʼ/ | pekʼ /pekʼ/ |
| Gato | vilú /vilú/ | vilú /βilú/ | vilu /βilu/ | mis /mis/ | wiix /wiːʃ/ | mis /mis/ | mis /mis/ |
| Mano | ndo'ó /ndoʔó/ | ndo'ó /ndoʔó/ | nda'a /ndaʔa/ | qʼab /qʼab/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | kʼä /kʼæ/ | kʼab /kʼab/ |
| Ojo | nduchi /ndutʃi/ | nduchi /ndutʃi/ | nduchi /ndutʃi/ | wach /watʃ/ | witz /wits/ | wich /witʃ/ | ich /itʃ/ |
| Hola | nasáa /nasáː/ | nasáa /nasáː/ | sa'a /saʔa/ | saʼbʼal /saʔbal/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | bin a bel /bin a bel/ | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ |
| Gracias | tachu'un /tatʃuʔun/ | tachu'un /tatʃuʔun/ | tatu'un /tatuʔun/ | maltyox /maltjoʃ/ | chjonte /tʃhonte/ | dios boʼtik /dios boʔtik/ | dios bʼotik /dios botik/ |
| Uno | in /iʔn/ | in /iʔn/ | i'in /iʔin/ | jun /hun/ | juun /huːn/ | un /un/ | jun /hun/ |
| Bueno | vaha /vahaʔ/ | vate /βate/ | vaha /vahaʔ/ | utz /uts/ | baʼnxh /baʔnʃ/ | tsʼak /tsʼak/ | malobʼ /malob/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.