Yumplatok
Torres Strait Creole
English-based creole (Pacific, Melanesian Pijin family)
Torres Strait Creole (Yumplatok, also known as Brokan or Broken English) is an English-based creole spoken across the Torres Strait Islands between Australia and Papua New Guinea, plus the diaspora in north Queensland mainland (Cairns, Townsville). It emerged in the 19th-century Pacific Islander labour trade and pearl-shelling industry, sharing substrate features with Tok Pisin (tpi) and Bislama as part of the Melanesian Pijin family but with distinct Australian and Eastern Torres Strait (Meriam Mir) Papuan substrate influences. The community name "Yumplatok" ("you+me+altogether+talk") reflects its inclusive identity. Recognized as a separate language by Australian Indigenous Language frameworks since the 1980s.
Dónde se habla
20 palabras esenciales en Torres Strait Creole
Agua
woda
/woda/
Fuego
paya
/paja/
Sol
san
/san/
Luna
mun
/mun/
Madre
mama
/mama/
Padre
papa
/papa/
Comer
kaikai
/kajkaj/
Beber
dringk
/dʒɾiŋk/
Amor
lavem
/lavɛm/
Corazón
hart
/hart/
Árbol
tri
/tʃɾi/
Casa
haus
/haʊs/
Perro
dog
/dɔɡ/
Gato
pusiket
/pusiket/
Mano
han
/han/
Ojo
ai
/aj/
Hola
wis wei
/wis wej/
Gracias
eso
/ɛso/
Uno
wan
/wan/
Bueno
gud
/ɡud/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas English-based creole (Pacific, Melanesian Pijin family) relacionadas
| Significado | Torres Strait Creole | bislama | Pijin | Tok pisin | Pidgin nigeriano | krio | Bahamian Creole |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | woda /woda/ | wota /wota/ | wata /wata/ | wara /waɾa/ | wọtá /wɔta/ | wata /ˈwata/ | watah /wɑːtə/ |
| Fuego | paya /paja/ | faea /faea/ | faea /faja/ | paia /paja/ | faya /faja/ | faya /ˈfaja/ | fyah /fajə/ |
| Sol | san /san/ | san /san/ | san /san/ | san /san/ | sọn /sɔn/ | san /san/ | son /sɔn/ |
| Luna | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | moon /muːn/ |
| Madre | mama /mama/ | mama /mama/ | mami /mami/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ |
| Padre | papa /papa/ | papa /papa/ | dadi /dadi/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /ˈpapa/ | daddy /dadi/ |
| Comer | kaikai /kajkaj/ | kakae /kakae/ | kaikai /kajkaj/ | kaikai /kajkaj/ | chọp /tʃɔp/ | it /it/ | eat /iːt/ |
| Beber | dringk /dʒɾiŋk/ | dring /driŋ/ | dring /driŋ/ | dring /dɾiŋ/ | drink /dɾiŋk/ | drink /drɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ |
| Amor | lavem /lavɛm/ | laekem /laekem/ | lavem /lavem/ | laikim /lajkim/ | lọv /lɔv/ | lɛk /lɛk/ | love /lɔv/ |
| Corazón | hart /hart/ | bel /bel/ | hat /hat/ | bel /bel/ | hat /hat/ | at /at/ | hart /hɑːt/ |
| Árbol | tri /tʃɾi/ | tri /tri/ | tri /tri/ | diwai /diwaj/ | tri /tɾi/ | tik /tik/ | tree /tɹiː/ |
| Casa | haus /haʊs/ | haos /haos/ | haos /haos/ | haus /haʊs/ | haus /haʊs/ | os /ɔs/ | house /haus/ |
| Perro | dog /dɔɡ/ | dog /doɡ/ | dogi /doɡi/ | dok /dok/ | dọg /dɔɡ/ | dɔg /dɔɡ/ | dawg /dɔɡ/ |
| Gato | pusiket /pusiket/ | pusi /pusi/ | puskat /puskat/ | pusi /pusi/ | pus /pus/ | pus /pus/ | cat /kat/ |
| Mano | han /han/ | han /han/ | han /han/ | han /han/ | hand /hand/ | an /an/ | han /han/ |
| Ojo | ai /aj/ | ae /ae/ | ae /ae/ | ai /aj/ | ai /aɪ/ | ay /aj/ | eye /aɪ/ |
| Hola | wis wei /wis wej/ | halo /halo/ | halo /halo/ | halo /halo/ | how far /haʊ faː/ | kushɛ /kuˈʃɛ/ | wuhz hapnin /wʊz hapnɪn/ |
| Gracias | eso /ɛso/ | tangkyu /taŋkju/ | tagio /taɡio/ | tenkyu /tɛŋkju/ | tanx /taŋks/ | tɛnki /ˈtɛŋki/ | tank ya /taŋk jə/ |
| Uno | wan /wan/ | wan /wan/ | wanfala /wanfala/ | wanpela /wanpɛla/ | wan /wan/ | wan /wan/ | one /wan/ |
| Bueno | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gutpela /ɡutpɛla/ | fain /faɪn/ | gud /ɡud/ | good /ɡʊd/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.