Saamaka tongo
Saramaccan
Criollo de base inglesa (inglés mixto / léxico portugués, Akan / sustrato gbe)
El saramacano es un criollo cimarrón de Surinam hablado en el curso alto del río Surinam por descendientes de poblaciones esclavizadas de África Occidental que escaparon de las plantaciones neerlandesas en los siglos XVII-XVIII (el tratado de Saramaca de 1762 aseguró su independencia). Su léxico mixto inglés/portugués es inusual entre los criollos atlánticos y refleja el origen caribeño colonizado por los portugueses de algunos trabajadores esclavizados; tanto las aportaciones inglesas como portuguesas aparecen en el vocabulario básico (p. ej., «wáta» agua del inglés, pero «lúna» luna del portugués, «fáya» fuego del portugués fogo). El saramacano ha cobrado relevancia académica como modelo para estudiar el papel de las lenguas de sustrato en la génesis de los criollos (el sustrato akan-gbe es muy influyente, con tono de origen akan, términos de parentesco y partículas finales de oración).
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Saramaccan
Agua
wáta
/wáta/
Fuego
fáya
/fája/
Sol
masángi
/masáŋɡi/
Luna
líba
/ˈliba/
Estrella
teteei
/teteːi/
Madre
mama
/mama/
Padre
tata
/tata/
Yo
mi
/mi/
Tú
i
/i/
Nombre
nen
/nɛ̃/
Ojo
ái
/ái/
Mano
mãũ
/mãũ/
Corazón
hááti
/háːti/
Amor
lóbi
/lóbi/
Árbol
páu
/páu/
Casa
wósu
/wósu/
Perro
dágu
/dáɡu/
Gato
mísi
/mísi/
Comer
njá
/ɲá/
Beber
biíki
/biíki/
Uno
wán
/wán/
Dos
tu
/tu/
Hola
kɔlɔkɔlɔ
/kɔlɔkɔlɔ/
Gracias
tángi
/táŋɡi/
Bueno
bunu
/bunu/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas English-based creole (mixed English/Portuguese lexicon, Akan/Gbe substrate) relacionadas
| Significado | Saramaccan | Sranan tongo | Aukan (Ndyuka) | Bislama | Krio | Pidgin nigeriano | Pijin |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | wáta /wáta/ | watra /watra/ | watra /watra/ | wota /wota/ | wata /ˈwata/ | wọtá /wɔta/ | wata /wata/ |
| Fuego | fáya /fája/ | faya /faja/ | faya /faja/ | faea /faea/ | faya /ˈfaja/ | faya /faja/ | faea /faja/ |
| Sol | masángi /masáŋɡi/ | son /son/ | son /soŋ/ | san /san/ | san /san/ | sọn /sɔn/ | san /san/ |
| Luna | líba /ˈliba/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ |
| Estrella | teteei /teteːi/ | stari /ˈstari/ | sitari /siˈtari/ | sta /sta/ | star /staː/ | star /staː/ | sta /sta/ |
| Madre | mama /mama/ | mama /mama/ | mma /mːa/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | mami /mami/ |
| Padre | tata /tata/ | papa /papa/ | tata /tata/ | papa /papa/ | papa /ˈpapa/ | papa /papa/ | dadi /dadi/ |
| Yo | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | A /a/ | mi /mi/ |
| Tú | i /i/ | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | you /ju/ | iu /iu/ |
| Nombre | nen /nɛ̃/ | nen /nɛn/ | nen /nɛn/ | nem /nem/ | nem /nɛm/ | nem /nɛm/ | nem /nem/ |
| Ojo | ái /ái/ | ai /ai/ | ai /ai/ | ae /ae/ | ay /aj/ | ai /aɪ/ | ae /ae/ |
| Mano | mãũ /mãũ/ | anu /anu/ | ana /ana/ | han /han/ | an /an/ | hand /hand/ | han /han/ |
| Corazón | hááti /háːti/ | ati /ati/ | ati /ati/ | bel /bel/ | at /at/ | hat /hat/ | hat /hat/ |
| Amor | lóbi /lóbi/ | lobi /lobi/ | lobi /lobi/ | laekem /laekem/ | lɛk /lɛk/ | lọv /lɔv/ | lavem /lavem/ |
| Árbol | páu /páu/ | bon /boŋ/ | bon /boŋ/ | tri /tri/ | tik /tik/ | tri /tɾi/ | tri /tri/ |
| Casa | wósu /wósu/ | oso /oso/ | osu /osu/ | haos /haos/ | os /ɔs/ | haus /haʊs/ | haos /haos/ |
| Perro | dágu /dáɡu/ | dagu /daɡu/ | dagu /daɡu/ | dog /doɡ/ | dɔg /dɔɡ/ | dọg /dɔɡ/ | dogi /doɡi/ |
| Gato | mísi /mísi/ | poesi /pusi/ | poesi /pusi/ | pusi /pusi/ | pus /pus/ | pus /pus/ | puskat /puskat/ |
| Comer | njá /ɲá/ | nyan /ɲan/ | nyan /ɲaŋ/ | kakae /kakae/ | it /it/ | chọp /tʃɔp/ | kaikai /kajkaj/ |
| Beber | biíki /biíki/ | dringi /driŋi/ | diingi /diːŋi/ | dring /driŋ/ | drink /drɪŋk/ | drink /dɾiŋk/ | dring /driŋ/ |
| Uno | wán /wán/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wanfala /wanfala/ |
| Dos | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ |
| Hola | kɔlɔkɔlɔ /kɔlɔkɔlɔ/ | odi /odi/ | fa yu de /fa ju de/ | halo /halo/ | kushɛ /kuˈʃɛ/ | how far /haʊ faː/ | halo /halo/ |
| Gracias | tángi /táŋɡi/ | grantangi /ɡrantaŋi/ | gaantangi /ɡaːntaŋi/ | tangkyu /taŋkju/ | tɛnki /ˈtɛŋki/ | tenki /tɛnki/ | tagio /taɡio/ |
| Bueno | bunu /bunu/ | bun /bun/ | boon /boːŋ/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | fain /faɪn/ | gud /ɡud/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.