Te Reo Pukapuka
Pukapukan
Austronesia (Polinesio, samoico-outlier)
El pukapukano (Te Reo Pukapuka), hablado por unas 2.000 personas en el aislado atolón de Pukapuka, en el norte de las Islas Cook, y en la cercana Nassau, es una de las lenguas polinesias más debatidas genealógicamente: tradicionalmente clasificada como samoica-periférica, muestra sin embargo rasgos del polinesio oriental y posiblemente un sustrato tokelauano, resultado de migraciones por oleadas anteriores al contacto a través del Pacífico central. Posee una fonología polinesia típica con longitud vocálica fonémica y oclusiva glotal, pero diverge léxicamente lo suficiente del maorí de las Islas Cook (rar) como para que ambas no sean mutuamente inteligibles. La comunidad es pequeña pero lingüísticamente vital, con un trabajo ortográfico activo desde la década de 1990.
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Pukapukan
Agua
wai
/wai/
Fuego
awi
/ˈawi/
Sol
la
/la/
Luna
malama
/maˈlama/
Estrella
wetū
/wetuː/
Madre
mama
/ˈmama/
Padre
matua
/maˈtua/
Yo
au
/au/
Tú
koe
/koe/
Nombre
ingoa
/iŋoa/
Ojo
mata
/ˈmata/
Mano
lima
/ˈlima/
Corazón
loto
/ˈloto/
Amor
aloa
/aˈloa/
Árbol
lākau
/laːˈkau/
Casa
wale
/ˈwale/
Perro
kulī
/kuˈliː/
Gato
pusi
/ˈpusi/
Comer
kai
/kai/
Beber
inu
/ˈinu/
Uno
tayi
/ˈtaji/
Dos
lua
/lua/
Hola
kia orana
/kia oˈɾana/
Gracias
meitaki
/meiˈtaki/
Bueno
lelei
/leˈlei/
Fuentes
- Salisbury, Mary C. (2002) A Grammar of Pukapukan. PhD thesis, University of Auckland.
- Beaglehole, Ernest & Pearl (1938) Ethnology of Pukapuka. Bernice P. Bishop Museum Bulletin 150.
- Teingoa Kaina et al. (1993) Pukapukan-English Dictionary. Pukapuka Dictionary Project.
- Glottolog: Pukapukan
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Austronesian (Polynesian, Samoic-Outlier) relacionadas
| Significado | Pukapukan | Wallisian | Futunano oriental | Tokelauano | Tuvaluano | Samoano | Tongano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Fuego | awi /ˈawi/ | afi /aˈfi/ | afi /ˈafi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Sol | la /la/ | laʻā /laˈʔaː/ | la'ā /laˈʔaː/ | la /la/ | laa /laː/ | lā /laː/ | laʻā /laʔaː/ |
| Luna | malama /maˈlama/ | māhina /maːˈhina/ | māsina /maːˈsina/ | malama /malama/ | masina /masina/ | māsina /maːsina/ | māhina /maːhina/ |
| Estrella | wetū /wetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetu'u /feˈtuʔu/ | fetu /fetu/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| Madre | mama /ˈmama/ | faʻē /faˈʔeː/ | tinana /tiˈnana/ | mātua /maːtua/ | maatua /maːtua/ | tinā /tinaː/ | faʻē /faʔeː/ |
| Padre | matua /maˈtua/ | tāmai /taːˈmai/ | tamana /taˈmana/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamai /tamai/ |
| Yo | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | a'u /aʔu/ | au /au/ |
| Tú | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /ˈkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ |
| Nombre | ingoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ |
| Ojo | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Mano | lima /ˈlima/ | nima /ˈnima/ | lima /ˈlima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ |
| Corazón | loto /ˈloto/ | mafu /ˈmafu/ | mafu /ˈmafu/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | loto /loto/ |
| Amor | aloa /aˈloa/ | ʻofa /ˈʔofa/ | alofa /aˈlofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ |
| Árbol | lākau /laːˈkau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ | la'akau /laʔaˈkau/ | lakau /lakau/ | laakau /laːkau/ | laʻau /laʔau/ | ʻakau /ʔakau/ |
| Casa | wale /ˈwale/ | fale /ˈfale/ | fale /ˈfale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Perro | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kulī /kuliː/ |
| Gato | pusi /ˈpusi/ | pusi /ˈpusi/ | pūsi /ˈpuːsi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Comer | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ |
| Beber | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Uno | tayi /ˈtaji/ | tahi /ˈtahi/ | tasi /ˈtasi/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ |
| Dos | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | ua /ua/ |
| Hola | kia orana /kia oˈɾana/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ | mālō /maːˈloː/ | malo ni /malo ni/ | taalofa /taːlofa/ | talofa /talofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ |
| Gracias | meitaki /meiˈtaki/ | mālō /maːˈloː/ | mālō /maːˈloː/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | faʻafetai /faʔafetai/ | mālō /maːloː/ |
| Bueno | lelei /leˈlei/ | lelei /leˈlei/ | mālie /maːˈlie/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.