ꕙꔤ
Vai
Niger-Congo (Mande, Western, Vai-Kono)
Vai (Vai: ꕙꔤ) is a Western Mande (Niger-Congo) language spoken by roughly 104,000–120,000 people in Liberia and Sierra Leone. It is written with the Vai syllabary, one of the earliest and most successful of the some two dozen indigenous West African scripts created in the 19th and 20th centuries (alongside Bamum, Nʼko, Mende Kikakui and Bassa Vah); older African scripts such as Geʽez and Tifinagh predate it and remain in use. The syllabary was devised around 1832–33 by Mɔmɔlu Duwalu Bukɛlɛ — reportedly after a dream — with associates, amid heavy Atlantic trade contact but outside European colonial rule (Liberia being a settlement of freed African Americans, independent from 1847). Many scholars attribute it to stimulus diffusion — the idea of writing prompted by exposure to Latin, Arabic and perhaps Cherokee — though its signs are largely original. The Vai sit at the Mande–Atlantic contact zone; the script was encoded in Unicode 5.1 (2008, U+A500–A63F).
Where it is spoken
31 core words in Vai
Water
ꕀ
/dʒi/
Fire
ꕪꔻ
/kaːsi/
Sun
ꔎꔒ
/tele/
Moon
ꕬꖝ
/laro/
Star
ꗋꗏ
/tólò/
Mother
ꖣ
/na/
Father
ꕝ
/dɛ/
I
ꘋ
/ŋ̀/
You
ꔤ
/ì/
Name
ꕿꘌ
/tɔ́ː/
Eye
ꕰ
/ɲa/
Hand
ꗃꗏ
/ɓolo/
Heart
ꔖꕇ
/sɛni/
Love
ꖣꔆ
/nai/
Tree
ꕘ
/wuɾu/
House
ꕜꖢ
/daɛ/
Dog
ꕝꖣ
/dɛni/
Cat
ꖷꖬ
/musu/
Eat
ꕒ
/fa/
Drink
ꕇ
/mi/
One
ꕴꖝ
/do/
Two
ꗱꘌꕟ
/fèːrà/
Hello
ꕒꔢ
/famo/
Thank you
ꖢꕜ
/sɛda/
Good
ꖝꖢ
/sue/
Sources
Words compared
Compared with related Niger-Congo (Mande, Western, Vai-Kono) languages
| Meaning | Vai | Dyula | Western Maninkakan | Kita Maninkakan | Eastern Maninka | Xaasongaxango | Bambara |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | ꕀ /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ |
| Fire | ꕪꔻ /kaːsi/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ |
| Sun | ꔎꔒ /tele/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tle /tle/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ |
| Moon | ꕬꖝ /laro/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ |
| Star | ꗋꗏ /tólò/ | dolo /dólo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | dolo /dòlo/ |
| Mother | ꖣ /na/ | ba /ba/ | na /na/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ |
| Father | ꕝ /dɛ/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ |
| I | ꘋ /ŋ̀/ | ń /ŋ́/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /nè/ |
| You | ꔤ /ì/ | í /í/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /í/ |
| Name | ꕿꘌ /tɔ́ː/ | tɔgɔ /tɔ́gɔ/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔgɔ /tɔ̀ɡɔ/ |
| Eye | ꕰ /ɲa/ | ɲɛ /ɲɛ/ | nya /ɲa/ | ña /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ɲɛ /ɲɛ/ |
| Hand | ꗃꗏ /ɓolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ |
| Heart | ꔖꕇ /sɛni/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ |
| Love | ꖣꔆ /nai/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ |
| Tree | ꕘ /wuɾu/ | yiri /jiri/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | jiri /dʒiɾi/ |
| House | ꕜꖢ /daɛ/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ | lu /lu/ | so /so/ | so /so/ |
| Dog | ꕝꖣ /dɛni/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wuli /wuli/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ |
| Cat | ꖷꖬ /musu/ | jakuma /dʒakuma/ | nyaakuma /ɲaːkuma/ | ñaakuma /ɲaːkuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ |
| Eat | ꕒ /fa/ | dun /dun/ | don /don/ | don /don/ | domu /domu/ | domu /domu/ | dumuni /dumuni/ |
| Drink | ꕇ /mi/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ |
| One | ꕴꖝ /do/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kele /kele/ | kelen /kelen/ |
| Two | ꗱꘌꕟ /fèːrà/ | fila /fìla/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fìla/ |
| Hello | ꕒꔢ /famo/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni sögöma /i ni soɣoma/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni se /i ni se/ | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ |
| Thank you | ꖢꕜ /sɛda/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ |
| Good | ꖝꖢ /sue/ | ɲuman /ɲuman/ | nyuman /ɲuman/ | ñuman /ɲuman/ | ka ɲi /ka ɲi/ | nyi /ɲi/ | ka ɲi /ka ɲi/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.