Pintupi-Luritja
Pama-Nyungan
Pintupi-Luritja is a Western Desert Pama-Nyungan language, spoken by around 1,000 people in the central Australian desert communities of Papunya, Mt Liebig, and Kintore Walungurru in the Northern Territory. The Pintupi are best known internationally as the homeland of the Papunya Tula Artists movement, which began in 1971 when senior Pintupi artists at Papunya pioneered the modern Western Desert dot-painting style that has become globally recognized as Aboriginal contemporary art. The language is the easternmost variety of the Western Desert cluster, mutually intelligible with Pitjantjatjara (pjt) but with distinctive Luritja-language features that reflect long contact with Arrernte. The Pintupi Nine, the last "uncontacted" Pintupi family, emerged from the Gibson Desert at Kiwirrkurra in 1984 — the last documented case of Aboriginal Australians making first European contact in modern times.
Where it is spoken
31 core words in Pintupi-Luritja
Water
kapi
/kapi/
Fire
waru
/waɻu/
Sun
tjintu
/cintu/
Moon
pira
/piɻa/
Star
kililpi
/kiˈlilpi/
Mother
ngunytju
/ŋuɲcu/
Father
mama
/mama/
I
ngayulu
/ŋajulu/
You
nyuntu
/ɲuntu/
Name
yini
/jini/
Eye
kuru
/kuɻu/
Hand
mara
/maɻa/
Heart
kurunpa
/kuɻunpa/
Love
mukulya
/mukuʎa/
Tree
punu
/punu/
House
ngura
/ŋuɻa/
Dog
papa
/papa/
Cat
pusi
/pusi/
Eat
ngalkuni
/ŋalkuni/
Drink
tjikini
/cikini/
One
kutju
/kucu/
Two
kutjarra
/kucaɾa/
Hello
palya
/paʎa/
Thank you
palya
/paʎa/
Good
palya
/paʎa/
Sources
Words compared
Compared with related Pama-Nyungan languages
| Meaning | Pintupi-Luritja | Pitjantjatjara | Warnman | Martu Wangka | Nhanda | Warlpiri | Ngunnawal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | ngapa /ŋapa/ | kungal /kuŋal/ |
| Fire | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɾu/ | warla /waɻla/ | warlu /waɭu/ | warba /waɻba/ |
| Sun | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | wanta /wanta/ | guma /ɡuma/ |
| Moon | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kayalany /kajalaɲ/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | birrang /biɻaŋ/ |
| Star | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | biyi /biji/ | piriny /piriɲ/ | indiya /indija/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | dyurra /ɟura/ |
| Mother | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | yakaji /jakaɟi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngati /ŋati/ | guni /ɡuni/ |
| Father | mama /mama/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirda /kiɖa/ | pumba /pumba/ |
| I | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ngayi /ŋaji/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngaya /ŋaja/ |
| You | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | ngindu /ŋindu/ |
| Name | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ |
| Eye | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | kuru /kuɻu/ | milpa /milpa/ | mil /mil/ |
| Hand | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | rdaka /ɖaka/ | mara /maɻa/ |
| Heart | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | pulpara /pulpaɻa/ | wankaru /waŋkaɻu/ | gauar /ɡauar/ |
| Love | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | kanyji /kaɲdʒi/ | nyangu /ɲaŋu/ | marmit /maɻmit/ |
| Tree | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | warabi /waɻabi/ |
| House | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋura/ | kuni /kuni/ |
| Dog | papa /papa/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | jarntu /caɳʈu/ | mirri /miɻi/ |
| Cat | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | paka /paka/ | mungalpa /muŋalpa/ | poosi /puːsi/ |
| Eat | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarni /ŋaɳi/ | daring /daɻiŋ/ |
| Drink | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | nyuna /ɲuna/ | purrami /purami/ | nyu /ɲu/ |
| One | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kuyu /kuju/ | jinta /cinta/ | guma /ɡuma/ |
| Two | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | wuthada /wut̪aɖa/ | jirrama /ɟiɾama/ | bula /bula/ |
| Hello | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ |
| Thank you | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ |
| Good | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | ngurrju /ŋurcu/ | walunga /waluŋa/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.