Mayangna
Sumo
Misumalpa
Das Sumo (Mayangna) ist eine der beiden überlebenden misumalpanischen Sprachen, Schwestersprache des Miskito (msu/miq). Die misumalpanische Familie ist eine kleine isolierte Sprachfamilie Mittelamerikas (Nicaragua, Honduras), die als lebende Sprachen nur Sumo und Miskito sowie mehrere ausgestorbene Varietäten umfasst. Das Sumo- (oder Mayangna-, das Autonym) Volk ist im Bergbaudreieck Bonanza-Rosita-Siuna der Autonomen Region Karibikküste Nicaraguas konzentriert, mit kleineren Bevölkerungsgruppen in der honduranischen Mosquitia. Sprachlich teilt das Sumo misumalpanische Merkmale mit dem Miskito: SOV-Konstituentenfolge, Postpositionen, komplexe polypersonale Verbmorphologie und ein Tonsystem. Die Mayangna-Identität steht seit den 1990er Jahren im Mittelpunkt einer gemeinschaftsgeleiteten Revitalisierung, wobei die Indigene Föderation Mayangna Yamni den Spracherhalt unterstützt.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Sumo
Wasser
was
/was/
Feuer
kuh
/kuh/
Sonne
ma
/ma/
Mond
waikuh
/waikuh/
Stern
sirihma
/siɾihma/
Mutter
nuh
/nuh/
Vater
papang
/papaŋ/
Ich
yang
/jaŋ/
Du
man
/man/
Name
pani
/paˈni/
Auge
nakra
/nakɾa/
Hand
ting
/tiŋ/
Herz
mâ
/maː/
Liebe
walai
/walai/
Baum
âu
/aːu/
Haus
utla
/utla/
Hund
suluk
/suluk/
Katze
mistuh
/mistuh/
Essen
piru
/piɾu/
Trinken
di
/di/
Eins
as
/as/
Zwei
bu
/bu/
Hallo
naksa
/naksa/
Danke
yaisi
/jaisi/
Gut
pain
/pain/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Misumalpan-Sprachen
| Bedeutung | Sumo | Iban | Hiri Motu | Tuvaluisch | Banjar | Motu | Māori |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | was /was/ | ai /ai/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | banyu /baɲu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ |
| Feuer | kuh /kuh/ | api /api/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | api /api/ | lahi /lahi/ | ahi /ahi/ |
| Sonne | ma /ma/ | mata-ari /mataari/ | dina /dina/ | laa /laː/ | matahari /matahari/ | dina /dina/ | rā /ɾaː/ |
| Mond | waikuh /waikuh/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | masina /masina/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | marama /maɾama/ |
| Stern | sirihma /siɾihma/ | bintang /bintaŋ/ | hisiu /hisiu/ | fetū /feˈtuː/ | bintang /bintaŋ/ | hisiu /hisiu/ | whetū /ɸɛtuː/ |
| Mutter | nuh /nuh/ | indai /indai/ | sina /sina/ | maatua /maːtua/ | uma /uma/ | sinana /sinana/ | whaea /ɸaea/ |
| Vater | papang /papaŋ/ | apai /apai/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | abah /abah/ | tamana /tamana/ | matua /matua/ |
| Ich | yang /jaŋ/ | aku /aku/ | lau /lau/ | au /au/ | aku /aku/ | lau /lau/ | au /au/ |
| Du | man /man/ | nuan /nuan/ | oi /oi/ | koe /koe/ | ikam /ikam/ | oi /oi/ | koe /koe/ |
| Name | pani /paˈni/ | nama /nama/ | ladana /laˈdana/ | igoa /iˈŋoa/ | ngaran /ŋaran/ | ladana /ladana/ | ingoa /iŋoa/ |
| Auge | nakra /nakɾa/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matana /matana/ | karu /ˈkaɾu/ |
| Hand | ting /tiŋ/ | jari /dʒari/ | ima /ima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | ima /ima/ | ringa /ɾiŋa/ |
| Herz | mâ /maː/ | ati /ati/ | kudouna /kudouna/ | fatu /fatu/ | ati /ati/ | kudouna /kudouna/ | ngākau /ŋaːkau/ |
| Liebe | walai /walai/ | rinduai /rinduai/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | sayang /sajaŋ/ | lalokau /lalokau/ | aroha /aɾoha/ |
| Baum | âu /aːu/ | kayu /kaju/ | au /au/ | laakau /laːkau/ | batang /bataŋ/ | au /au/ | rākau /ɾaːkau/ |
| Haus | utla /utla/ | rumah /rumah/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | rumah /rumah/ | ruma /ɾuma/ | whare /ɸaɾe/ |
| Hund | suluk /suluk/ | ukui /ukui/ | sisia /sisia/ | kuli /kuli/ | anjing /andʒiŋ/ | sisia /sisia/ | kurī /kuɾiː/ |
| Katze | mistuh /mistuh/ | mayau /majau/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusa /pusa/ | gosi /ɡosi/ | ngeru /ŋeɾu/ |
| Essen | piru /piɾu/ | makai /makai/ | ania /ania/ | kai /kai/ | makan /makan/ | aniani /aniani/ | kai /kai/ |
| Trinken | di /di/ | ngirup /ŋirup/ | inua /inua/ | inu /inu/ | nginum /ŋinum/ | inuinu /inuinu/ | inu /inu/ |
| Eins | as /as/ | satu /satu/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ | asa /asa/ | ta /ta/ | tahi /tahi/ |
| Zwei | bu /bu/ | dua /dua/ | rua /rua/ | lua /ˈlua/ | dua /dua/ | rua /rua/ | rua /ɾua/ |
| Hallo | naksa /naksa/ | salam /salam/ | namona /namona/ | taalofa /taːlofa/ | salam /salam/ | namo gida /namo ɡida/ | kia ora /kia oɾa/ |
| Danke | yaisi /jaisi/ | terima kasih /terima kasih/ | tanikiu /tanikiu/ | fakafetai /fakafetai/ | tarima kasih /tarima kasih/ | oi namo /oi namo/ | ngā mihi /ŋaː mihi/ |
| Gut | pain /pain/ | manah /manah/ | namo /namo/ | lei /lei/ | bagus /baɡus/ | namo /namo/ | pai /pai/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.