Bunun
Austronesisch (Bunun)
Das Bunun ist eine formosanische (austronesische) Sprache des Bunun-Volkes, das die höchstgelegenen Dörfer Zentraltaiwans bewohnt, oft über 1.000 m. Mit etwa 60.000 ethnischen Bunun und rund 12.000 täglichen Erstsprachlern gliedert es sich in fünf Hauptdialektgruppen (Isbukun, Takbanuaz, Takivatan, Takbakha sowie das ausgestorbene bzw. moribunde Takituduh); Isbukun ist die moderne Standardvarietät. Weltweit berühmt ist das Bunun für das achtstimmige polyphone Erntelied Pasibutbut, eine der bekanntesten indigenen mehrstimmigen Traditionen Asiens, das 1943 von Kurosawa Takatomo dokumentiert und den ethnomusikologischen Archiven der UNESCO übergeben wurde.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Bunun
Wasser
danum
/danum/
Feuer
sapuz
/sapuz/
Sonne
vali
/vali/
Mond
buan
/buan/
Stern
bintuhan
/bintuhan/
Mutter
tina
/tina/
Vater
tama
/tama/
Ich
saikin
/saikin/
Du
suu
/suʔu/
Name
ngaan
/ŋaan/
Auge
mata
/mata/
Hand
ima
/ima/
Herz
is-ang
/isaŋ/
Liebe
madaidaz
/madaidaz/
Baum
kahu
/kahu/
Haus
lumaq
/lumaq/
Hund
asu
/asu/
Katze
ngingiyaw
/ŋiŋijaw/
Essen
maun
/maun/
Trinken
muqun
/muqun/
Eins
tasa
/tasa/
Zwei
dusa
/dusa/
Hallo
uninang
/uninaŋ/
Danke
uninang
/uninaŋ/
Gut
masial
/masial/
Quellen
- Ethnologue: bnn
- Li (1988) A Comparative Study of Bunun Dialects
- Kurosawa (1943) Takasago-zoku no ongaku
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Austronesian (Bunun)-Sprachen
| Bedeutung | Bunun | Uraustronesisch | Paiwan | Tao/Yami | Mandar | Maranao | Altmalaiisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | danum /danum/ | *daNum /daNum/ | zaljum /zaɭum/ | ranom /ranom/ | uai /uai/ | ig /iɡ/ | ayar /ajar/ |
| Feuer | sapuz /sapuz/ | *Sapuy /Sapuy/ | sapuy /sapui/ | apuy /apuj/ | api /api/ | apoy /apoj/ | api /api/ |
| Sonne | vali /vali/ | *waRi /waRi/ | qadaw /qadaw/ | araw /araw/ | mata allo /mata alːo/ | alongan /aloŋan/ | matari /matari/ |
| Mond | buan /buan/ | *bulaN /bulaN/ | qiljas /qiɭas/ | vehan /vehan/ | bulang /bulaŋ/ | bolan /bolan/ | bulan /bulan/ |
| Stern | bintuhan /bintuhan/ | *bituqen /bituqen/ | vituqan /vituqan/ | vituen /vituən/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bito-on /bitoʔon/ | bintang /bintaŋ/ |
| Mutter | tina /tina/ | *ina /ina/ | kina /kina/ | ina /ina/ | indo /indo/ | ina /ina/ | ibu /ibu/ |
| Vater | tama /tama/ | *ama /ama/ | kama /kama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | bapa /bapa/ |
| Ich | saikin /saikin/ | *aku /aku/ | tiaken /tiakən/ | yaken /jakən/ | iyau /ijau/ | ako /ako/ | aku /aku/ |
| Du | suu /suʔu/ | *iSu /iSu/ | sun /sun/ | imo /ʔimo/ | io /iʔo/ | seka /sɵka/ | kamu /kamu/ |
| Name | ngaan /ŋaan/ | *ŋajan /ŋajan/ | ngadan /ŋadan/ | ngaran /ŋaran/ | sanga /saŋa/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ |
| Auge | mata /mata/ | *maCa /maCa/ | maca /matsa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Hand | ima /ima/ | *lima /lima/ | lima /lima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ |
| Herz | is-ang /isaŋ/ | *pusuq /pusuq/ | varung /vaɾuŋ/ | paso /paso/ | ate /ate/ | pusoʔ /pusoʔ/ | hati /hati/ |
| Liebe | madaidaz /madaidaz/ | — /—/ | nasaqaqa /nasaqaqa/ | makakdeng /makakdəŋ/ | mappinawa /mapːinawa/ | kalimo /kalimo/ | sayang /sajaŋ/ |
| Baum | kahu /kahu/ | *kaSiw /kaSiw/ | kasiw /kasiw/ | kayo /kajo/ | kaju /kaju/ | kayo /kajo/ | kayu /kaju/ |
| Haus | lumaq /lumaq/ | *Rumaq /Rumaq/ | umaq /umaq/ | vahay /vahaj/ | boyang /bojaŋ/ | walay /walaj/ | rumah /rumah/ |
| Hund | asu /asu/ | *asu /asu/ | vatu /vatu/ | ino /ino/ | asu /asu/ | aso /aso/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Katze | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | — /—/ | ngiaw /ŋiaw/ | koving /koviŋ/ | mio /mio/ | pusa /pusa/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Essen | maun /maun/ | *kaen /kaen/ | keman /kəman/ | kuman /kuman/ | ma'ande /maʔande/ | mangan /maŋan/ | makan /makan/ |
| Trinken | muqun /muqun/ | *inum /inum/ | temekel /təməkəl/ | minum /minum/ | minung /minuŋ/ | minom /minom/ | minum /minum/ |
| Eins | tasa /tasa/ | *isa /isa/ | ita /ita/ | asa /asa/ | mesa /mesa/ | isa /isa/ | sa /sa/ |
| Zwei | dusa /dusa/ | *duSa /duSa/ | drusa /ɖusa/ | doa /doa/ | dua /dua/ | dowa /dowa/ | dua /dua/ |
| Hallo | uninang /uninaŋ/ | — /—/ | masalu /masalu/ | akokay /akokaj/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | kapian /kapijan/ | — /—/ |
| Danke | uninang /uninaŋ/ | — /—/ | masalu /masalu/ | ayoy /ajoj/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | salamat /salamat/ | — /—/ |
| Gut | masial /masial/ | — /—/ | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | mapia /mapia/ | macoa /matʃoa/ | mapia /mapija/ | baik /baik/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.