ბაცბური მოტტ
Batisch
nordostkaukasisch (Nakh)
Das Bats (Tsowa-Tuschisch, ბაცბური მოტტ batsbuli mott) ist die kleinste nachische Sprache, Schwester des Tschetschenischen und Inguschischen, die nur im einzigen Dorf Zemo Alwani in Georgien gesprochen wird. Es hat acht Nominalklassen (die meisten aller nachischen Sprachen), eine ergativische Ausrichtung und ist berühmt für eine Aufspaltung zwischen agentivischen und nicht-agentivischen intransitiven Subjekten („fluid-S“). Intensiver Kontakt mit dem Georgischen hat massiven lexikalischen und strukturellen Einfluss geliefert; die Sprache ist schriftlos und schwer bedroht.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Batisch
Wasser
ხი
/xi/
Feuer
ცʼე
/tsʼe/
Sonne
მაცხ
/matsx/
Mond
ბუცʼ
/butsʼ/
Stern
სედა
/seda/
Mutter
ნანა
/nana/
Vater
დადა
/dada/
Ich
სო
/so/
Du
ჰო
/ħo/
Name
ცʼე
/tsʼe/
Auge
ბარკʼ
/barkʼ/
Hand
კʼუჲ
/kʼuj/
Herz
დოკ
/dokʼ/
Liebe
დაკარ
/dakar/
Baum
დაჴ
/daq/
Haus
ცʼა
/tsʼa/
Hund
ფჰუ
/pʰu/
Katze
ციცა
/tsitsa/
Essen
ჲაა
/jaː/
Trinken
მალარ
/malar/
Eins
ცхʼა
/tsʰa/
Zwei
შინ
/ʃin/
Hallo
ვუჲ
/vuj/
Danke
მადლობელ ვალ
/madlobel val/
Gut
დიკʼა
/dikʼa/
Kuckuck
გუგუტ
/ɡuɡutː/
Quellen
- Holisky, Dee Ann & Gagua, Rusudan (1994) "Tsova-Tush (Batsbi)." In R. Smeets (ed.) The Indigenous Languages of the Caucasus, vol. 4: 147-212. Delmar, NY: Caravan Books.
- Desheriev, Yunus D. (1953) Бацбийский язык [The Bats Language]. Moscow: Izdatel’stvo AN SSSR.
- Hewitt, B. George (2004) Introduction to the Study of the Languages of the Caucasus. Munich: LINCOM.
- Glottolog: Bats
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Northeast Caucasian (Nakh)-Sprachen
| Bedeutung | Batisch | Tschetschenisch | Inguschisch | Awarisch | Lakisch | Archi | Andisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | ხი /xi/ | хи /xi/ | хий /xij/ | лъим /ɬim/ | щин /ʃin/ | лъан /ɬan/ | лъен /ɬen/ |
| Feuer | ცʼე /tsʼe/ | цӏе /tsʼe/ | цӏе /tsʼe/ | цӏа /tsʼa/ | цӏу /tsʼu/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ |
| Sonne | მაცხ /matsx/ | малх /malx/ | малх /malx/ | бакъ /baqʼ/ | бургъ /burʁ/ | бараг /baɾaɡ/ | миллӏи /milːi/ |
| Mond | ბუცʼ /butsʼ/ | бутт /butː/ | бутт /butː/ | моцӏ /motsʼ/ | барз /barz/ | батӏ /batʼ/ | борцӏцӏо /bortsʼːo/ |
| Stern | სედა /seda/ | седа /seda/ | седкъа /sedqʼa/ | цӀва /tsʼʷa/ | цӀукӀу /tsʼukʼu/ | хӀон /ħon/ | цӀцӀа /tsʼːa/ |
| Mutter | ნანა /nana/ | нана /nana/ | наьна /næna/ | эбел /ebel/ | нину /ninu/ | буба /buba/ | ила /ila/ |
| Vater | დადა /dada/ | да /da/ | да /da/ | эмен /emen/ | ппу /pːu/ | аба /aba/ | има /ima/ |
| Ich | სო /so/ | со /sʷo/ | со /so/ | дун /dun/ | на /na/ | зон /zon/ | ден /dẽ/ |
| Du | ჰო /ħo/ | хьо /ʜʷo/ | хьо /ʜo/ | мун /mun/ | ина /ina/ | ун /un/ | мин /min/ |
| Name | ცʼე /tsʼe/ | цӀе /tsʼe/ | цӀи /tsʼi/ | цӀар /tsʼar/ | цӀа /tsʼa/ | цӀор /tsʼor/ | цӀер /tsʼeːr/ |
| Auge | ბარკʼ /barkʼ/ | бӏаьрг /bˤæɾɡ/ | бӏаьрг /bˤæɾɡ/ | бер /ber/ | я /ja/ | пӏарак /pʼaɾak/ | гьаркӏо /haɾkʼo/ |
| Hand | კʼუჲ /kʼuj/ | куьг /kyɡ/ | куьг /kyɡ/ | квер /kʷer/ | ка /ka/ | кӏанас /kʼanas/ | рекьа /rekʼa/ |
| Herz | დოკ /dokʼ/ | дог /doɡ/ | дог /doɡ/ | ракӏ /rakʼ/ | дакӏ /dakʼ/ | ракӏ /ɾakʼ/ | рокӏо /rokʼo/ |
| Liebe | დაკარ /dakar/ | безам /bezam/ | безам /bezam/ | рокьи /rotɬʼi/ | ччан /tʃːan/ | икан /ikan/ | — /—/ |
| Baum | დაჴ /daq/ | дитт /ditː/ | га /ɡa/ | гъветӏ /ʁʷetʼ/ | мурхь /muɾħ/ | гард /ɡaɾd/ | рикьва /riqʷːa/ |
| Haus | ცʼა /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ | рукъ /ruq/ | къатта /qatːa/ | хъоʔ /qoʔ/ | хъоро /qʼoro/ |
| Hund | ფჰუ /pʰu/ | жӏала /ʒˤala/ | жӏали /ʒˤali/ | гьой /hoj/ | ккун /kːun/ | хӏвай /ħʷaj/ | хвай /χʷaj/ |
| Katze | ციცა /tsitsa/ | цициг /tsitsiɡ/ | циск /tsisk/ | кету /ketu/ | ккац /kːats/ | к̄ет /kʼet/ | — /—/ |
| Essen | ჲაა /jaː/ | даа /daː/ | даа /daː/ | кваназе /kʷanaze/ | ккаву /kːavu/ | аркьилӏ /aɾqʼili/ | икъвин /iqʷːin/ |
| Trinken | მალარ /malar/ | мала /mala/ | мала /mala/ | гьекӏезе /hekʼeze/ | гьавхь /ʕavħ/ | а́ккур /ʔakːur/ | игьин /iɣin/ |
| Eins | ცхʼა /tsʰa/ | цхьа /tsʜa/ | цаӀ /tsaʔ/ | цо /tso/ | ца /tsa/ | ос /os/ | цеб /tseb/ |
| Zwei | შინ /ʃin/ | шиъ /ʃiʔ/ | шиъ /ʃiʔ/ | кӀиго /kʼiɡo/ | кӀива /kʼiwa/ | кӀетӀу /kʼetˤːu/ | чӀеди /tʃʼedi/ |
| Hallo | ვუჲ /vuj/ | маршалла /maɾʃalːa/ | моаршал /moaɾʃal/ | ворчӏами /voɾtʃʼami/ | салам /salam/ | аимбир /ambiɾ/ | — /—/ |
| Danke | მადლობელ ვალ /madlobel val/ | баркалла /baɾkalːa/ | баркал /baɾkal/ | баркала /baɾkala/ | барчаллагь /baɾtʃalːaʁ/ | хӏама /ħama/ | — /—/ |
| Gut | დიკʼა /dikʼa/ | дика /dika/ | дика /dika/ | лъикӏаб /ɬikʼab/ | хъинсса /qinsːa/ | баилъи /baiɬi/ | — /—/ |
| Kuckuck | გუგუტ /ɡuɡutː/ | — | — | гагу /ɡaɡu/ | ччикку /tʃːikːu/ | гикку /ɡikːu/ | гиггу /ɡiɡːu/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.