𗼇𗟲
التانغوتية
Sino-Tibetan > Qiangic
كانت اللغة التانغوتية (𗼇𗟲) اللغةَ الرسمية لإمبراطورية شيا الغربية (1038–1227م)، وهي فرع من الفروع القيانغية للأسرة اللغوية الصينية التبتية، كانت تُتحدَّث في منطقتَي نينغشيا وغانسو ومنغوليا الداخلية حالياً. يضمّ الخط التانغوتي — الذي أُنشئ عام 1036م — أكثر من ستة آلاف رمز لوغوغرافي، عُرف من مخطوطات استُخرجت من خارا خوتو على يد كوزلوف في 1908–1909م، وتُحفظ اليوم في سانت بطرسبرغ وبكين. وهذه القراءات ليست مستعارة من الصينية، بل هي مفردات تانغوتية أصيلة، أعاد غونغ هوانغ-تشيرنغ بناءَ فونولوجيتها استناداً إلى الملاحظات الصوتية في المعجم الثنائي اللغة 番漢合時掌中珠 (1190م) والأدلة التيبتية البورمية المقارنة. وقد اندثرت اللغة إثر الغزو المغولي عام 1227م.
أين تُستخدم
قراءات الحروف الهانية في التانغوتية
| الحرف | المعنى | القراءة | الشكل | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | 𘈩lew1 | /lew˩/ | |
| 二 | two | 𗍫nyy2 | /ɲɨː˨/ | |
| 三 | three | 𘕕soo2 | /soː˨/ | |
| 四 | four | 𗥃lier2 | /liər˨/ | |
| 五 | five | 𗏁ngwu1 | /ŋwu˩/ | |
| 六 | six | 𘜶chhiw2 | /tɕʰiw˨/ | |
| 七 | seven | 𗒐shja1 | /ɕja˩/ | |
| 八 | eight | 𘉋ghjar2 | /ɣjar˨/ | |
| 九 | nine | 𗢭ghew2 | /ɣew˨/ | |
| 十 | ten | 𘈫gha2 | /ɣa˨/ | |
| 日 | sun | 𗰜nyy1 | /ɲɨː˩/ | |
| 月 | moon | 𗷫gha1 | /ɣa˩/ | |
| 山 | mountain | 𘀰bo1 | /bo˩/ | |
| 水 | water | 𗗙zjyj2 | /zjɨːj˨/ | |
| 火 | fire | 𗀋mji1 | /mji˩/ | |
| 木 | tree | 𘟌shy1 | /ɕɨ˩/ | |
| 土 | soil | 𗉅lier2 | /liər˨/ | |
| 天 | sky | 𗤓thjy1 | /tʰjɨ˩/ | |
| 地 | ground | 𗡂njiw1 | /njiw˩/ | |
| 海 | sea | 𗣨rjij2 | /rjij˨/ | |
| 龍 | dragon | 𗴂ljow1 | /ljow˩/ | |
| 虎 | tiger | 𘛋gha2 | /ɣa˨/ | |
| 犬 | dog | 𗥑khyy2 | /kʰɨː˨/ | |
| 馬 | horse | 𗧅rjyr1 | /rjɨr˩/ | |
| 鳥 | bird | 𗍱djij2 | /djij˨/ | |
| 魚 | fish | 𗣻ngwer2 | /ŋwər˨/ | |
| 牛 | ox | 𗮔ngwu2 | /ŋwu˨/ | |
| 羊 | sheep | 𗊊ljaa1 | /ljaː˩/ | |
| 貓 | cat | 𗹽mew1 | /mew˩/ | |
| 人 | person | 𘑨zjyj1 | /zjɨːj˩/ | |
| 手 | hand | 𗱢shy2 | /ɕɨ˨/ | |
| 足 | foot | 𗥦lwy2 | /lwɨ˨/ | |
| 目 | eye | 𗘂mjy2 | /mjɨ˨/ | |
| 耳 | ear | 𗋇njy1 | /njɨ˩/ | |
| 口 | mouth | 𗤷khjow1 | /kʰjow˩/ | |
| 頭 | head | 𘟂ngiej1 | /ŋiej˩/ | |
| 心 | heart | 𗤽nji2 | /nji˨/ | |
| 血 | blood | 𘓿shja2 | /ɕja˨/ | |
| 肉 | meat | 𘟊shjy2 | /ɕjɨ˨/ | |
| 上 | up | 𗰡'jy1 | /ʔjɨ˩/ | |
| 下 | down | 𗰢'jy2 | /ʔjɨ˨/ | |
| 中 | middle | 𗤋chjy1 | /tɕjɨ˩/ | |
| 中 | hit | 𗤋chjy2 | /tɕjɨ˨/ | |
| 央 | center | 𗉘ngjwy1 | /ŋjwɨ˩/ | |
| 左 | left | 𗱆gjoo2 | /gjoː˨/ | |
| 右 | right | 𗰝ghjar1 | /ɣjar˩/ | |
| 東 | east | 𗩾chjow1 | /tɕjow˩/ | |
| 西 | west | 𘞒nee2 | /nə̱˨/ | |
| 南 | south | 𗋂lhjwyj1 | /l̥jwɨj˩/ | |
| 北 | north | 𗲫phjy1 | /pʰjɨ˩/ | |
| 行 | go | 𗓋gjy2 | /gjɨ˨/ | |
| 行 | row | 𗧯lja2 | /lja˨/ | |
| 来 | come | 𘑗ljy2 | /ljɨ˨/ | |
| 去 | leave | 𗑻phjow1 | /pʰjow˩/ | |
| 見 | see | 𗐏chjy2 | /tɕjɨ˨/ | |
| 聞 | hear | 𘟙njy1 | /njɨ˩/ | |
| 食 | eat | 𘔩shjew2 | /ɕjew˨/ | |
| 飲 | drink | 𘙩bjy1 | /bjɨ˩/ | |
| 走 | run | 𗓏lhjy1 | /l̥jɨ˩/ | |
| 坐 | sit | 𗑛dzjy1 | /dzjɨ˩/ | |
| 立 | stand | 𘉒lhjy2 | /l̥jɨ˨/ |
المصادر
- Gong Hwang-cherng (龔煌城) — Xixia yu yanjiu (1997) and 'Tangut and Proto-Tibeto-Burman' (1995)
- Sofronov, M. V. — Grammatika tangutskogo yazyka (1968), 2 vols.
- Kychanov, E. I. & Arakawa Shintaro — Словарь тангутского (Си Ся) языка (2006)
- Li Fanwen (李範文) — 夏漢字典 (2008 revised edition)
- Andrew West — BabelStone Tangut resources; 番漢合時掌中珠 (1190) bilingual glossary
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Qiangic) ذات الصلة
| المعنى | التانغوتية | الأزهية | توجيا | الكارين البوو | الناشية | اللومية | تبتية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | 𗀚 /tjɨ˧/ | ʑɿ /ʑɿ˧˧/ | zi /t͡sɨ˥˧/ | ထံ /tʰi˧/ | gee /ɡɯ˧/ | ཆུ་ /tɕʰu˥/ | ཆུ /t͡ɕʰu˥/ |
| نار | 𘎩 /me˧/ | mi /mi˧˧/ | mi /mi˥˧/ | မ့ၣ် /me˨˩/ | mee /mɯ˧/ | མེ་ /me˥/ | མེ /me˩˧/ |
| شمس | 𘂴 /pjij˧˥/ | ŋni /ŋnʲi˧˧/ | ni /ni˧˥/ | မုန် /mu˧/ | ny-mei /nĩ˧mi˧/ | ཉི་མ་ /ɲi˥ma˩/ | ཉི་མ /ɲima˩˧/ |
| قمر | 𗏯 /lja˧˥/ | ɬɛ /ɬɛ˧˧/ | nie /nie˧˥/ | လး /la˧/ | he-mei /hɯ˧mi˧/ | ཟླ་བ་ /dawa˩/ | ཟླ་བ /tawa˩˧/ |
| أم | 𘎒 /ma˧˥/ | amo /amo˧˧/ | a-mie /a˧mie˧/ | မိ /mu˧˥/ | mei /mei˧/ | ཨ་མ་ /ʔama˩/ | ཨ་མ /ama˥/ |
| أب | 𗥃 /pa˧/ | ada /ada˧˧/ | a-pa /a˧pa˧/ | ဖါ /pa˧/ | av /a˧/ | ཨ་པ་ /ʔapa˩/ | ཨ་ཕ /apʰa˥/ |
| أكل | 𗅋 /dzjij˧˥/ | dza /dza˧˧/ | za /t͡sa˨˩/ | အၢင် /ai˧˩/ | zo /d͡zo˧/ | ཟ་ /sa˩/ | ཟ /sa˩˧/ |
| شرب | 𘉞 /tʰjij˧˥/ | du /du˧˧/ | da /ta˧/ | အူ /ɔ˧/ | chil /t͡ʂʰi˥/ | འཐུང་ /tʰuŋ˩/ | འཐུང་ /tʰuŋ˥/ |
| حب | 𗙊 /lhjij˧˥/ | ŋa /ŋa˧˧/ | aci /a˧˥t͡si˥/ | အဲင် /ai˧kʰe˧/ | lai /lɑ˧/ | — /—/ | དགའ་པོ /kapo˩˧/ |
| قلب | 𘃠 /njij˧˥/ | si /si˧˧/ | xin /ɕin˧/ | သး /tʰa˧/ | see-zai /sɯ˧d͡zɑ˧/ | སྙིང་ /ɲiŋ˥/ | སྙིང་ /ɲiŋ˥/ |
| شجرة | 𘀇 /sji˧/ | sɿ /sɿ˧˧/ | si /sɨ˧˥/ | သုၣ် /tʰoŋ˧/ | si /si˧/ | ཤིང་ /ɕiŋ˥/ | ཤིང་སྡོང་ /ɕiŋ˥toŋ˥/ |
| بيت | 𗩴 /kʰjwa˧˥/ | ɣɯ /ɣɯ˧˧/ | li /li˧˥/ | ဟံၣ် /hi˧/ | pee-mei /pɯ˧mi˧/ | ཁྱིམ་ /kʰim˥/ | ཁང་པ /kʰaŋpa˥/ |
| كلب | 𗋒 /kʰwjɨ˧/ | kʰɯ /kʰɯ˧˧/ | kvʼ /kʰə˨˩/ | ထွဲ /tʰwi˧/ | kee /kʰɯ˧/ | ཁྱི་ /kʰi˥/ | ཁྱི /cʰi˥/ |
| قطة | 𗦷 /mji˧˥/ | vi /vi˧˧/ | mau /mau˧/ | ဖၣ် /pə˧/ | lai-mei /lɑ˧mi˧/ | — /—/ | ཞི་མི /ɕimi˩˧/ |
| يد | 𘀔 /lje˧/ | la /la˧˧/ | lo /lo˨˩/ | စူ /sɔ˨/ | lel /lɯ˥/ | ལག་པ་ /lakpa˩/ | ལག་པ /lakpa˩˧/ |
| عين | 𗞴 /mjij˧/ | ȵi /ȵi˧˧/ | mie /mie˨˩/ | မဲာ် /mɛ˧/ | nyi /ɲi˧/ | མིག་ /mik˥/ | མིག /mik˩˧/ |
| مرحبا | — /—/ | mosu /mosu˧˧/ | shu shu /ʃu˧ʃu˧/ | နာမှၤ /na˧ʃi˧/ | nyel-bbeq /ɲɯ˥bɯ˨˩/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /taɕi˥ tele˩/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /taɕi˥ telek˩˧/ |
| شكرا | — /—/ | katɕʰɿ /katɕʰɿ˧˧/ | angzai /aŋ˧˥t͡sai˥/ | တၢ်ဘျုး /ta˧blu˧/ | jjuq jjuq /d͡ʑɯ˨˩d͡ʑɯ˨˩/ | — /—/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukt͡ɕe˥ t͡ɕʰe˥/ |
| واحد | 𘈩 /lew˧˥/ | tsʰɿ /tsʰɿ˧˧/ | lao /lao˧˥/ | တ /ta˧˩/ | ddee /dɯ˧/ | གཅིག་ /tɕik˥/ | གཅིག /t͡ɕik˥/ |
| جيد | 𗏁 /tsji˧/ | mu /mu˧˧/ | ngaq /ŋaʔ˧˥/ | ဂ့ၤ /ɣai˧/ | ai /ɑ˧/ | ཡག་པོ་ /jakpo˩/ | ཡག་པོ /jakpo˩˧/ |
مقارنة قراءات الهان
بالمقارنة مع لغات Sino-Tibetan > Qiangic ذات الصلة
| الحرف | التانغوتية | البايية (الوسطى) | مندرين تشونغتشينغ | Old Xiang (Shuangfeng) | الكورية الوسطى | الدنغانية | مندرين سيتشوان |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | lew1 /lew˩/ | it6 /ʔit̚˨˨˨/ | yi²¹ /i˨˩/ | i /i˨˦/ | ·qilq /ʔilʔ˥/ | yi¹ /ji˦/ | yi²¹ /i˨˩/ |
| 二 | nyy2 /ɲɨː˨/ | nox3 /no˨˩˦/ | er²¹⁴ /ɚ˨˩˦/ | er /ɚ˨˩/ | ·zi /zi˥/ | er³ /ɚ˥˩/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ |
| 三 | soo2 /soː˨/ | sae1 /sæ˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | san /san˧˧/ | sam /sam˩/ | san¹ /san˦/ | san⁵⁵ /san˥˥/ |
| 四 | lier2 /liər˨/ | sv4 /sɿ˨˩/ | si²¹⁴ /sɿ˨˩˦/ | si /sɿ˦˥/ | ·sʌ /sʌ˥/ | sy³ /sɨ˥˩/ | si²¹³ /sɿ˨˩˧/ |
| 五 | ngwu1 /ŋwu˩/ | ngux3 /ŋu˨˩˦/ | wu⁴² /u˦˨/ | u /u˦˩/ | :ngwo /ŋo˩˥/ | u² /u˨˦/ | wu⁵³ /u˥˧/ |
| 六 | chhiw2 /tɕʰiw˨/ | lox6 /lo˨˨˨/ | liu²¹ /liəu˨˩/ | leu /ləu˨˦/ | ·lyuk /ljuk̚˥/ | lyu³ /lju˥˩/ | neu²¹ /nəu˨˩/ |
| 七 | shja1 /ɕja˩/ | chi1 /tɕʰi˦˦/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ | qi /tɕʰi˨˦/ | ·chilq /tsʰilʔ˥/ | chi¹ /tɕʰi˦/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ |
| 八 | ghjar2 /ɣjar˨/ | be2 /pe˧˥/ | ba²¹ /pa˨˩/ | pa /pa˨˦/ | ·palq /palʔ˥/ | ba¹ /pa˦/ | ba²¹ /pa˨˩/ |
| 九 | ghew2 /ɣew˨/ | jiux3 /tɕiu˨˩˦/ | jiu⁴² /tɕiəu˦˨/ | jieu /tɕiəu˦˩/ | :kwu /ku˩˥/ | jyu² /tɕju˨˦/ | jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ |
| 十 | gha2 /ɣa˨/ | cix6 /tsʰɿ˨˨˨/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | zhi /ʑɿ˨˦/ | ·ssip /s͈ip̚˥/ | shy² /ʂɨ˨˦/ | si²¹ /sɿ˨˩/ |
| 日 | nyy1 /ɲɨː˩/ | nix4 /ni˨˩/ | zi²¹ /zɿ˨˩/ | nyi /ɲi˨˦/ | ·zilq /zilʔ˥/ | zhyr³ /ʐɚ˥˩/ | zi²¹ /zɿ˨˩/ |
| 月 | gha1 /ɣa˩/ | nyuex4 /ɲyɛ˨˩/ | yue²¹ /ye˨˩/ | ye /ye˨˦/ | ·ngwelq /ŋwəlʔ˥/ | yüe³ /jyɤ˥˩/ | yue²¹ /ye˨˩/ |
| 山 | bo1 /bo˩/ | sae1 /sæ˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | san /san˧˧/ | san /san˩/ | san¹ /san˦/ | san⁵⁵ /san˥˥/ |
| 水 | zjyj2 /zjɨːj˨/ | syq3 /sɿ˨˩˦/ | sui⁴² /suei˦˨/ | xyei /ɕyei˦˩/ | :sywu /sju˩˥/ | shui² /ʂuei˨˦/ | sui⁵³ /suei˥˧/ |
| 火 | mji1 /mji˩/ | hox3 /xo˨˩˦/ | huo⁴² /xo˦˨/ | xo /xo˦˩/ | :hwa /hwa˩˥/ | hue² /xuɤ˨˦/ | huo⁵³ /xo˥˧/ |
| 木 | shy1 /ɕɨ˩/ | mux6 /mu˨˨˨/ | mu²¹ /mu˨˩/ | mu /mu˨˦/ | ·mok /mok̚˥/ | mu³ /mu˥˩/ | mu²¹ /mu˨˩/ |
| 土 | lier2 /liər˨/ | thux3 /tʰu˨˩˦/ | tu⁴² /tʰu˦˨/ | thu /tʰu˦˩/ | :thwo /tʰo˩˥/ | tu² /tʰu˨˦/ | tu⁵³ /tʰu˥˧/ |
| 天 | thjy1 /tʰjɨ˩/ | tie1 /tʰiɛ˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | thien /tʰiẽ˧˧/ | thyen /tʰjən˩/ | tyan¹ /tʰjan˦/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ |
| 地 | njiw1 /njiw˩/ | di4 /ti˨˩/ | di²¹⁴ /ti˨˩˦/ | di /di˨˩/ | ·ti /ti˥/ | di³ /ti˥˩/ | di²¹³ /ti˨˩˧/ |
| 海 | rjij2 /rjij˨/ | hae3 /xæ˨˩˦/ | hai⁴² /xai˦˨/ | xai /xai˦˩/ | :hoy /hʌj˩˥/ | he² /xɛ˨˦/ | hai⁵³ /xai˥˧/ |
| 龍 | ljow1 /ljow˩/ | long2 /loŋ˧˥/ | nong²¹ /noŋ˨˩/ | len /lən˩˧/ | lyong /ljoŋ˩/ | lun² /luŋ˨˦/ | nong²¹ /noŋ˨˩/ |
| 虎 | gha2 /ɣa˨/ | hux3 /xu˨˩˦/ | fu⁴² /fu˦˨/ | fu /fu˦˩/ | :hwo /ho˩˥/ | hu² /xu˨˦/ | fu⁵³ /fu˥˧/ |
| 犬 | khyy2 /kʰɨː˨/ | khoe4 /kʰwɛ˨˩/ | quan⁴² /tɕʰyɛn˦˨/ | qhyen /tɕʰyẽ˦˩/ | :khyen /kʰjən˩˥/ | chyon² /tɕʰyɛn˨˦/ | quan⁵³ /tɕʰyɛn˥˧/ |
| 馬 | rjyr1 /rjɨr˩/ | maq3 /ma˨˩˦/ | ma⁴² /ma˦˨/ | ma /ma˦˩/ | :ma /ma˩˥/ | ma² /ma˨˦/ | ma⁵³ /ma˥˧/ |
| 鳥 | djij2 /djij˨/ | niux3 /niu˨˩˦/ | niao⁴² /niau˦˨/ | tiau /tiau˦˩/ | :tyo /tjo˩˥/ | nyao² /ɲjɔ˨˦/ | niao⁵³ /niau˥˧/ |
| 魚 | ngwer2 /ŋwər˨/ | ngvx2 /ŋɯ˧˥/ | yu²¹ /y˨˩/ | ngy /ŋy˩˧/ | ng(y)e /ŋjə˩/ | yü² /jy˨˦/ | yu²¹ /y˨˩/ |
| 牛 | ngwu2 /ŋwu˨/ | ngiux2 /ŋiu˧˥/ | niu²¹ /niəu˨˩/ | nyiou /ɲiou˩˧/ | ngwu /ŋu˩/ | nyu² /ɲju˨˦/ | niu²¹ /niəu˨˩/ |
| 羊 | ljaa1 /ljaː˩/ | yang2 /jaŋ˧˥/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ | ian /ian˩˧/ | yang /jaŋ˩/ | yan² /jaŋ˨˦/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ |
| 貓 | mew1 /mew˩/ | maox1 /mɑu˥/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | mau /mau˧˧/ | myo /mjo˩/ | mo¹ /mɔ˦/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ |
| 人 | zjyj1 /zjɨːj˩/ | niex2 /niɛ˧˥/ | zen²¹ /zən˨˩/ | in /in˩˧/ | zin /zin˩/ | zhyn² /ʐəŋ˨˦/ | zen²¹ /zən˨˩/ |
| 手 | shy2 /ɕɨ˨/ | shiux3 /ɕiu˨˩˦/ | sou⁴² /səu˦˨/ | xieu /ɕiəu˦˩/ | :sywu /sju˩˥/ | shu² /ʂou˨˦/ | sou⁵³ /sou˥˧/ |
| 足 | lwy2 /lwɨ˨/ | jvx6 /tɕɯ˨˨˨/ | zu²¹ /tsu˨˩/ | jy /tɕy˨˦/ | ·cyok /tsjok̚˥/ | jyo² /tɕjɔ˨˦/ | zu²¹ /tsu˨˩/ |
| 目 | mjy2 /mjɨ˨/ | mux6 /mu˨˨˨/ | mu²¹ /mu˨˩/ | mu /mu˨˦/ | ·myuk /mjuk̚˥/ | mu³ /mu˥˩/ | mu²¹ /mu˨˩/ |
| 耳 | njy1 /njɨ˩/ | nix3 /ni˨˩˦/ | er⁴² /ɚ˦˨/ | ng /ŋ̩˦˩/ | :zi /zi˩˥/ | er² /ɚ˨˦/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ |
| 口 | khjow1 /kʰjow˩/ | khux3 /kʰu˨˩˦/ | kou⁴² /kʰəu˦˨/ | khou /kʰəu˦˩/ | :khwu /kʰu˩˥/ | zui² /tsuei˨˦/ | kou⁵³ /kʰəu˥˧/ |
| 頭 | ngiej1 /ŋiej˩/ | thox2 /tʰo˧˥/ | tou²¹ /tʰəu˨˩/ | deu /dəu˩˧/ | twu /tu˩/ | tu² /tʰou˨˦/ | tou²¹ /tʰəu˨˩/ |
| 心 | nji2 /nji˨/ | xim1 /ɕim˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | sin /sin˧˧/ | sim /sim˩/ | shin¹ /ɕin˦/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ |
| 血 | shja2 /ɕja˨/ | xuex4 /ɕyɛ˨˩/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ | xye /ɕye˨˦/ | ·hywelq /hjwəlʔ˥/ | shüe² /ɕyɤ˨˦/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ |
| 肉 | shjy2 /ɕjɨ˨/ | nyux6 /ɲu˨˨˨/ | zou²¹ /zəu˨˩/ | reu /ʐəu˨˦/ | ·zyuk /zjuk̚˥/ | zhu³ /ʐou˥˩/ | zu²¹ /zu˨˩/ |
| 上 | 'jy1 /ʔjɨ˩/ | shanx4 /ʂan˨˩/ | sang²¹⁴ /saŋ˨˩˦/ | zhan /ʑan˨˩/ | :syang /sjaŋ˩˥/ | shang³ /ʂaŋ˥˩/ | sang²¹³ /saŋ˨˩˧/ |
| 下 | 'jy2 /ʔjɨ˨/ | haq4 /xa˨˩/ | xia²¹⁴ /ɕia˨˩˦/ | ghia /ɣia˨˩/ | :hha /ɣa˩˥/ | sha³ /ɕja˥˩/ | xia²¹³ /ɕia˨˩˧/ |
| 中 | chjy1 /tɕjɨ˩/ | zhong1 /ʐoŋ˥/ | zong⁵⁵ /tsoŋ˥˥/ | ten /tən˧˧/ | tyung /tjuŋ˩/ | jun¹ /tɕuŋ˦/ | zong⁵⁵ /tsoŋ˥˥/ |
| 中 | chjy2 /tɕjɨ˨/ | zhong4 /ʐoŋ˨˩/ | zong²¹⁴ /tsoŋ˨˩˦/ | ten /tən˦˥/ | ·tyung /tjuŋ˥/ | jun³ /tɕuŋ˥˩/ | zong²¹³ /tsoŋ˨˩˧/ |
| 央 | ngjwy1 /ŋjwɨ˩/ | yang1 /jaŋ˥/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | ian /ian˧˧/ | qyang /ʔjaŋ˩/ | yan¹ /jaŋ˦/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ |
| 左 | gjoo2 /gjoː˨/ | zvx3 /ʦɯ˨˩˦/ | zuo⁴² /tso˦˨/ | zo /tso˦˩/ | :cwa /tswa˩˥/ | zue² /tsuɤ˨˦/ | zuo⁵³ /tso˥˧/ |
| 右 | ghjar1 /ɣjar˩/ | yux4 /ju˨˩/ | you²¹⁴ /iəu˨˩˦/ | ieu /iəu˨˩/ | :wu /wu˩˥/ | yu³ /jou˥˩/ | you²¹³ /iəu˨˩˧/ |
| 東 | chjow1 /tɕjow˩/ | dong1 /toŋ˥/ | dong⁵⁵ /toŋ˥˥/ | ten /tən˧˧/ | twong /toŋ˩/ | dun¹ /tuŋ˦/ | dong⁵⁵ /toŋ˥˥/ |
| 西 | nee2 /nə̱˨/ | xi1 /ɕi˥/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ | xi /ɕi˧˧/ | sye /sjə˩/ | shi¹ /ɕi˦/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ |
| 南 | lhjwyj1 /l̥jwɨj˩/ | nae2 /næ˧˥/ | nan²¹ /nan˨˩/ | lan /lan˩˧/ | nam /nam˩/ | nan² /nan˨˦/ | nan²¹ /nan˨˩/ |
| 北 | phjy1 /pʰjɨ˩/ | bei4 /peɪ˨˩/ | be²¹ /pe˨˩/ | pe /pe˨˦/ | ·puk /pɯk̚˥/ | byi² /pei˨˦/ | be²¹ /pe˨˩/ |
| 行 | gjy2 /gjɨ˨/ | hang2 /xaŋ˧˥/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ | 文讀ghin /ɣin˩˧/白讀ghan /ɣan˩˧/ | hhoyng /ɣʌjŋ˩/ | zu² /tsou˨˦/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ |
| 行 | lja2 /lja˨/ | hang2 /xaŋ˧˥/ | han²¹ /xan˨˩/ | ghan /ɣan˩˧/ | hhang /ɣaŋ˩/ | han² /haŋ˨˦/ | han²¹ /xan˨˩/ |
| 来 | ljy2 /ljɨ˨/ | lae2 /læ˧˥/ | lai²¹ /lai˨˩/ | lai /lai˩˧/ | ·loy /lʌj˥/ | le² /lɛ˨˦/ | nai²¹ /nai˨˩/ |
| 去 | phjow1 /pʰjow˩/ | qvx4 /tɕʰɯ˨˩/ | qu²¹⁴ /tɕʰy˨˩˦/ | qhy /tɕʰy˦˥/ | ·khe /kʰə˥/ | chi³ /tɕʰi˥˩/ | qu²¹³ /tɕʰy˨˩˧/ |
| 見 | chjy2 /tɕjɨ˨/ | jie4 /tɕiɛ˨˩/ | jian²¹⁴ /tɕiɛn˨˩˦/ | jien /tɕiẽ˦˥/ | ·kyen /kjən˥/ | jyon³ /tɕjɛn˥˩/ | jian²¹³ /tɕiɛn˨˩˧/ |
| 聞 | njy1 /njɨ˩/ | wen2 /wɛn˧˥/ | wen²¹ /uən˨˩/ | uen /uən˩˧/ | mwun /mun˩/ | vun² /vəŋ˨˦/ | wen²¹ /uən˨˩/ |
| 食 | shjew2 /ɕjew˨/ | zhix6 /ʐɿ˨˨˨/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | zhi /ʑɿ˨˦/ | ·zik /zik̚˥/ | sy² /ʂɨ˨˦/ | si²¹ /sɿ˨˩/ |
| 飲 | bjy1 /bjɨ˩/ | im3 /ʔim˨˩˦/ | yin⁴² /in˦˨/ | in /in˦˩/ | :qum /ʔɯm˩˥/ | yin² /jin˨˦/ | yin⁵³ /in˥˧/ |
| 走 | lhjy1 /l̥jɨ˩/ | zvx3 /ʦɯ˨˩˦/ | zou⁴² /tsəu˦˨/ | zeu /tsəu˦˩/ | :cwu /tsu˩˥/ | zu² /tsou˨˦/ | zou⁵³ /tsəu˥˧/ |
| 坐 | dzjy1 /dzjɨ˩/ | zvx4 /ʦɯ˨˩/ | zuo²¹⁴ /tso˨˩˦/ | dzo /dzo˨˩/ | :ccwa /t͈swa˩˥/ | zue³ /tsuɤ˥˩/ | zuo²¹³ /tso˨˩˧/ |
| 立 | lhjy2 /l̥jɨ˨/ | li6 /li˨˨˨/ | ni²¹ /ni˨˩/ | li /li˨˦/ | ·lip /lip̚˥/ | zhan³ /tʂan˥˩/ | ni²¹ /ni˨˩/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.