Wiradjuri
维拉朱里语
Pama-Nyungan › Central New South Wales(Wiradhuric)
维拉朱里语是维拉朱里民族的帕玛-恩永甘语言,其地域覆盖新南威尔士州中部三分之一,介于 Wambool(麦格理河)、Kalari(拉克伦河)和马兰比吉河之间——是该州最大的单一语言分布区。它的名称本身就是一条语法:wirray「不」加后缀 -dhuray「有」,这是邻近各族相互称呼的标准方式。它的音系是澳大利亚内陆的典型:区分齿音(dh、nh)、硬腭音(dy、ny)和普通齿龈音,三个元音音质各区分长短;计数系统以五为底,建立在 marra 之上,这个词既指「手」也指「五」。第一语言的连续传承在二十世纪中断,但自 1980 年代起,维拉朱里长老小斯坦·格兰特(Stan Grant Snr)与语言学家约翰·拉德(John Rudder)从十九世纪的记录和留存的知识中重建出一部逾 8,000 词的词典,如今这门语言从小学一直教到大学。现代维拉朱里语的多数用法,包括此处所列的形式,都出自这项复原工作,而非未曾中断的日常口语。
使用地区
维拉朱里语的31个核心词
水
galing
/ˈɡaliŋ/
火
wiiny
/wiːɲ/
太阳
yiray
/ˈjiɻaj/
月亮
giwang
/ˈɡiwaŋ/
星
giralang
/ˈɡiɻalaŋ/
母亲
gunhi
/ˈɡun̪i/
父亲
babiin
/ˈbabiːn/
我
ngadhu
/ˈŋad̪u/
你
ngindhu
/ˈŋind̪u/
名字
yuwin
/ˈjuwin/
眼睛
miil
/miːl/
手
marra
/ˈmara/
心
giiny
/ɡiːɲ/
爱
—
/—/
树
madhan
/ˈmad̪an/
房子
ngurang
/ˈŋuɻaŋ/
狗
mirri
/ˈmiri/
猫
—
/—/
吃
dharra
/ˈd̪ara/
喝
widyarra
/ˈwiɟara/
一
ngumbaay
/ˈŋumbaːj/
二
bula
/ˈbula/
你好
yaama
/ˈjaːma/
谢谢
mandaang guwu
/ˈmandaːŋ ˈɡuwu/
好
marang
/ˈmaɻaŋ/
单词比较
与Pama-Nyungan › Central New South Wales (Wiradhuric)相关语言比较
| 含义 | 维拉朱里语 | 迪尔巴尔语 | 马卡赛语 | 瓦尔马贾里语 | 意大利语 | 恩贡纳沃语 | 意大利语(但丁时代) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | galing /ˈɡaliŋ/ | bana /ˈbana/ | ira /ˈira/ | ngapa /ˈŋapa/ | acqua /ˈakkwa/ | kungal /kuŋal/ | acqua /ˈakːwa/ |
| 火 | wiiny /wiːɲ/ | buni /ˈbuni/ | ata /ˈata/ | warlu /ˈwaɭu/ | fuoco /ˈfwɔːko/ | warba /waɻba/ | foco /ˈfɔko/ |
| 太阳 | yiray /ˈjiɻaj/ | garri /ˈɡari/ | watu /ˈwatu/ | ngalyarra /ŋaˈʎara/ | sole /ˈsoːle/ | guma /ɡuma/ | sole /ˈsole/ |
| 月亮 | giwang /ˈɡiwaŋ/ | gagara /ɡaˈɡara/ | uru /ˈuru/ | pira /ˈpira/ | luna /ˈluːna/ | birrang /biɻaŋ/ | luna /ˈluna/ |
| 星 | giralang /ˈɡiɻalaŋ/ | gijiny /ɡiɟiɲ/ | ipi /ipi/ | wirl /wiɭ/ | stella /ˈstɛlla/ | dyurra /ɟura/ | stella /ˈstella/ |
| 母亲 | gunhi /ˈɡun̪i/ | gumbu /ˈɡumbu/ | ina /ˈina/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | madre /ˈmaːdre/ | guni /ɡuni/ | madre /ˈmaːdre/ |
| 父亲 | babiin /ˈbabiːn/ | ngumi /ˈŋumi/ | baba /ˈbaba/ | kirta /ˈkiʈa/ | padre /ˈpaːdre/ | pumba /pumba/ | padre /ˈpaːdre/ |
| 我 | ngadhu /ˈŋad̪u/ | ngaja /ŋaɟa/ | ani /ani/ | ngaju /ŋaɟu/ | io /ˈio/ | ngaya /ŋaja/ | io /ˈio/ |
| 你 | ngindhu /ˈŋind̪u/ | nginda /ŋinda/ | ai /ai/ | nyuntu /ɲuntu/ | tu /tu/ | ngindu /ŋindu/ | tu /ˈtu/ |
| 名字 | yuwin /ˈjuwin/ | yidyi /jiɟi/ | naran /naran/ | yini /jini/ | nome /ˈnome/ | yini /jini/ | nome /ˈnoːme/ |
| 眼睛 | miil /miːl/ | jili /ˈɟili/ | nana /ˈnana/ | purlka /ˈpuɭka/ | occhio /ˈɔkkjo/ | mil /mil/ | occhio /ˈɔkːjo/ |
| 手 | marra /ˈmara/ | mala /ˈmala/ | tana /ˈtana/ | marnin /ˈmaɳin/ | mano /ˈmaːno/ | mara /maɻa/ | mano /ˈmano/ |
| 心 | giiny /ɡiːɲ/ | mugu /ˈmuɡu/ | — /—/ | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ | cuore /ˈkwɔːre/ | gauar /ɡauar/ | core /ˈkɔre/ |
| 爱 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | amore /aˈmoːre/ | marmit /maɻmit/ | amore /aˈmore/ |
| 树 | madhan /ˈmad̪an/ | yugu /ˈjuɡu/ | ate /ˈate/ | watiya /waˈtija/ | albero /ˈalbero/ | warabi /waɻabi/ | albero /ˈalbero/ |
| 房子 | ngurang /ˈŋuɻaŋ/ | mija /ˈmiɟa/ | oma /ˈoma/ | ngurra /ˈŋura/ | casa /ˈkaːsa/ | kuni /kuni/ | casa /ˈkasa/ |
| 狗 | mirri /ˈmiri/ | guda /ˈɡuda/ | defa /ˈdɛfa/ | kunyarr /kuˈɲar/ | cane /ˈkaːne/ | mirri /miɻi/ | cane /ˈkane/ |
| 猫 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | gatto /ˈɡatto/ | poosi /puːsi/ | gatto /ˈɡatːo/ |
| 吃 | dharra /ˈd̪ara/ | janganyu /ɟaŋˈaɲu/ | nawa /ˈnawa/ | nga- /ŋa/ | mangiare /manˈdʒaːre/ | daring /daɻiŋ/ | mangiare /manˈdʒare/ |
| 喝 | widyarra /ˈwiɟara/ | jiwuli /ɟiˈwuli/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | nga- /ŋa/ | bere /ˈbeːre/ | nyu /ɲu/ | bevere /ˈbevere/ |
| 一 | ngumbaay /ˈŋumbaːj/ | yara /ˈjara/ | u /ʔu/ | kanyjarra /kaɲˈɟara/ | uno /ˈuːno/ | guma /ɡuma/ | uno /ˈuno/ |
| 二 | bula /ˈbula/ | bulgany /bulɡaɲ/ | lolae /loˈlae/ | kujarra /kuɟara/ | due /ˈdue/ | bula /bula/ | due /ˈduːe/ |
| 你好 | yaama /ˈjaːma/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ciao /ˈtʃaːo/ | yumalundi /jumalundi/ | salute /saˈlute/ |
| 谢谢 | mandaang guwu /ˈmandaːŋ ˈɡuwu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | grazie /ˈɡrattsje/ | miyamala /mijamala/ | mercede /merˈtʃede/ |
| 好 | marang /ˈmaɻaŋ/ | — /—/ | rau /rau/ | ngurnu /ˈŋuɳu/ | buono /ˈbwɔːno/ | walunga /waluŋa/ | buono /ˈbwɔno/ |
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。