Bizisa
土家语
Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Tujia)
土家语(毕兹萨)是中国第八大少数民族土家族的语言,分布于湖南、湖北、贵州、重庆交界的武陵山区。约800万土家族人口中,仅约10%——多为偏远山村长者——仍以土家语为母语,其余已完成向普通话的语言转移。南北土家语分歧显著,许多学者已将其视为汉藏语系下的两种独立语言。自1980年代起,中国政府制定基于拼音的拉丁正字法,分别在北、南土家语区开展扫盲实验。它如今亦被视为土家族文化保存运动的象征性语言。土家族织锦「西兰卡普」的相关词汇是其语言文化遗产的重要组成。土家族传统节日「过赶年」中亦保留独特的语用习俗。
使用地区
土家语的20个核心词
水
zi
/t͡sɨ˥˧/
火
mi
/mi˥˧/
太阳
ni
/ni˧˥/
月亮
nie
/nie˧˥/
母亲
a-mie
/a˧mie˧/
父亲
a-pa
/a˧pa˧/
吃
za
/t͡sa˨˩/
喝
da
/ta˧/
爱
aci
/a˧˥t͡si˥/
心
xin
/ɕin˧/
树
si
/sɨ˧˥/
房子
li
/li˧˥/
狗
kvʼ
/kʰə˨˩/
猫
mau
/mau˧/
手
lo
/lo˨˩/
眼睛
mie
/mie˨˩/
你好
shu shu
/ʃu˧ʃu˧/
谢谢
angzai
/aŋ˧˥t͡sai˥/
一
lao
/lao˧˥/
好
ngaq
/ŋaʔ˧˥/
来源
单词比较
与Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Tujia)相关语言比较
| 含义 | 土家语 | 阿哲语 | 客家话 | 温州吴语 | 兰银官话 | 四川官话 | 西夏语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | zi /t͡sɨ˥˧/ | ʑɿ /ʑɿ˧˧/ | 水 /sui˧˩/ | 水 /sɿ˧˥/ | 水 /sui˥˧/ | 水 /suei˨˩˧/ | 𗀚 /tjɨ˧/ |
| 火 | mi /mi˥˧/ | mi /mi˧˧/ | 火 /fo˧˩/ | 火 /hu˧˥/ | 火 /xo˥˧/ | 火 /xo˨˩˧/ | 𘎩 /me˧/ |
| 太阳 | ni /ni˧˥/ | ŋni /ŋnʲi˧˧/ | 日头 /ŋit˧tʰeu˧˥/ | 日头 /zai˨˩˧dau˧˩/ | 日头 /ʐɨ˨˦tʰəu˨˦/ | 太阳 /tʰai˥˩iaŋ˧˥/ | 𘂴 /pjij˧˥/ |
| 月亮 | nie /nie˧˥/ | ɬɛ /ɬɛ˧˧/ | 月光 /ŋiet˧koŋ˥/ | 月光 /ɦyø˨˩˧kuɔ˧˧/ | 月亮 /yɛ˦˦ljaŋ/ | 月亮 /ye˨˩liaŋ˥˩/ | 𗏯 /lja˧˥/ |
| 母亲 | a-mie /a˧mie˧/ | amo /amo˧˧/ | 阿姆 /a˥me˧/ | 阿娘 /a˧˩ɲiɛ˧˩/ | 妈 /ma˧˧/ | 妈妈 /mama/ | 𘎒 /ma˧˥/ |
| 父亲 | a-pa /a˧pa˧/ | ada /ada˧˧/ | 阿爸 /a˥pa˥/ | 阿爸 /a˧˩pa˧˧/ | 爸 /pa˥˧/ | 爸爸 /papa/ | 𗥃 /pa˧/ |
| 吃 | za /t͡sa˨˩/ | dza /dza˧˧/ | 食 /sɨt˧/ | 食 /d͡zai˨˩˧/ | 吃 /tʂʰɨ˧˧/ | 吃 /tsʰɨ˧˥/ | 𗅋 /dzjij˧˥/ |
| 喝 | da /ta˧/ | du /du˧˧/ | 饮 /iam˧˩/ | 吃 /kʰa˧˧/ | 喝 /xɛ˧˧/ | 喝 /xo˧˥/ | 𘉞 /tʰjij˧˥/ |
| 爱 | aci /a˧˥t͡si˥/ | ŋa /ŋa˧˧/ | 爱 /oi˧/ | 爱 /ai˦˨/ | 爱 /ɛ˨˦/ | 爱 /ai˥˩/ | 𗙊 /lhjij˧˥/ |
| 心 | xin /ɕin˧/ | si /si˧˧/ | 心 /sim˥/ | 心 /saŋ˧˧/ | 心 /ɕin˧˩/ | 心 /ɕin˥/ | 𘃠 /njij˧˥/ |
| 树 | si /sɨ˧˥/ | sɿ /sɿ˧˧/ | 树 /su˧/ | 树 /zɿ˧˩/ | 树 /sɨ˨˦/ | 树 /su˥˩/ | 𘀇 /sji˧/ |
| 房子 | li /li˧˥/ | ɣɯ /ɣɯ˧˧/ | 屋 /vuk˧/ | 屋 /au˧˩/ | 房子 /faŋ˨˦tsɨ/ | 房子 /faŋ˧˥tsɨ/ | 𗩴 /kʰjwa˧˥/ |
| 狗 | kvʼ /kʰə˨˩/ | kʰɯ /kʰɯ˧˧/ | 狗 /kieu˧˩/ | 犬 /kʰyø˧˥/ | 狗 /kəu˥˧/ | 狗 /kəu˨˩˧/ | 𗋒 /kʰwjɨ˧/ |
| 猫 | mau /mau˧/ | vi /vi˧˧/ | 猫 /miau˥/ | 猫 /mau˧˧/ | 猫 /mau˧˧/ | 猫 /mau˥/ | 𗦷 /mji˧˥/ |
| 手 | lo /lo˨˩/ | la /la˧˧/ | 手 /su˧˩/ | 手 /ɕiu˧˥/ | 手 /sou˥˧/ | 手 /sou˨˩˧/ | 𘀔 /lje˧/ |
| 眼睛 | mie /mie˨˩/ | ȵi /ȵi˧˧/ | 目 /muk˧/ | 眼睛 /ŋa˨˩˧t͡saŋ˧˧/ | 眼睛 /jɛn˥˧tɕin/ | 眼睛 /ŋan˨˩˧tɕin˥/ | 𗞴 /mjij˧/ |
| 你好 | shu shu /ʃu˧ʃu˧/ | mosu /mosu˧˧/ | 你好 /nɡi˧˥ho˧˩/ | 你好 /ŋ˧˩hau˧˥/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ | 你好 /ni˨˩˧xau˨˩˧/ | — /—/ |
| 谢谢 | angzai /aŋ˧˥t͡sai˥/ | katɕʰɿ /katɕʰɿ˧˧/ | 多谢 /to˥t͡sia˧/ | 谢谢 /zia˨˩˧zia/ | 谢谢 /ɕjɛ˨˦ɕjɛ/ | 谢谢 /ɕie˥˩ɕie/ | — /—/ |
| 一 | lao /lao˧˥/ | tsʰɿ /tsʰɿ˧˧/ | 一 /it˧/ | 一 /iai̯˥/ | 一 /ji˧˧/ | 一 /i˧˥/ | 𘈩 /lew˧˥/ |
| 好 | ngaq /ŋaʔ˧˥/ | mu /mu˧˧/ | 好 /ho˧˩/ | 好 /hau˧˥/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˨˩˧/ | 𗏁 /tsji˧/ |
页 1/3
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。