Favorlang
巴布薩語(華武壠)
南岛语系(台湾原住民语 — 西部平原诸语、巴布萨-道卡斯语)
巴布薩語(語言學界以其方言名 Favorlang「華武壠語」更為人知)為南島語系臺灣南島語(西部平原 — 巴布薩-道卡斯群)的語言,使用區域為今彰化縣一帶的臺灣中西部平原。它是少數十七世紀前近代形態被詳細記錄的臺灣南島語之一:荷蘭東印度公司之歸正會傳教士留下了赫爾貝爾圖斯·哈帕特(Gilbertus Happart)約於1650年編纂的華武壠語-荷蘭語辭典(1842年方由范德弗里斯首度刊行)、丹尼爾·格拉維烏斯(Daniel Gravius)於1661年完成的馬太福音與約翰福音譯本,以及一部教理問答;華武壠語因此與西拉雅語並列為荷治臺灣(1624–1662)時期文獻最為豐富的臺灣南島語。歷經清代漢化政策與日治同化政策,至二十世紀初已實際失去日常社群語言之地位,惟近年隨平埔族復名運動,後裔身分認同正在復興。如其他臺灣南島語,巴布薩語對於原南島語的構擬具有重要價值。
使用地区
巴布薩語(華武壠)的31个核心词
水
zalum
/zalum/
火
apoi
/apoi/
太阳
—
/—/
月亮
zilias
/siliəs/
星
botto
/botːo/
母亲
tina
/tina/
父亲
tama
/tama/
我
ka-ina
/kaina/
你
ijo
/ijo/
名字
naan
/naːn/
眼睛
macha
/matʃa/
手
rima
/rima/
心
—
/—/
爱
—
/—/
树
kayu
/kaju/
房子
ruma
/ruma/
狗
asu
/asu/
猫
—
/—/
吃
maan
/maːn/
喝
minum
/minum/
一
nata
/nata/
二
naroa
/naroa/
你好
—
/—/
谢谢
—
/—/
好
—
/—/
来源
- Happart, Gilbertus (c. 1650, ms.) Woord-boek der Favorlangsche taal — Dutch East India Company missionary dictionary, MS. preserved at Batavia and later The Hague
- van der Vlis, C. J. (1842) Formosaansche woorden-lijst, volgens een Utrechtsch handschrift. Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap 18:437–488 — publication of Happart's ms.
- Gravius, Daniel (1661) Het Heylige Euangelium Matthei en Johannis ofte Hagnau ka d'llig matiktik ka na sasoulat ti Mattheus ti Johannes appa — Favorlang translation of the Gospels of Matthew and John
- Medhurst, W. H. (1840) Dictionary of the Favorlang Dialect of the Formosan Language. Batavia: Parapattan
- Tsuchida, Shigeru (2000) "Lexical Prefixes and Prefix Harmony in Siraya", in Grammatical Analysis: Morphology, Syntax, and Semantics — Studies in Honor of Stanley Starosta, Pacific Linguistics
- Glottolog: Babuza (babu1240)
- Ethnologue: bzg
单词比较
与Austronesian (Formosan — Western Plains, Babuza-Taokas)相关语言比较
| 含义 | 巴布薩語(華武壠) | 原始南岛语 | 噶玛兰语 | 巴宰語 | 沃莱艾语 | 古马来语 | 布农语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | zalum /zalum/ | *daNum /daNum/ | zanum /zaˈnum/ | dalum /da.lum/ | shalú /ʃaːlu/ | ayar /ajar/ | danum /danum/ |
| 火 | apoi /apoi/ | *Sapuy /Sapuy/ | ramaz /raˈmaz/ | hapuy /ha.puj/ | yaafi /jaːfi/ | api /api/ | sapuz /sapuz/ |
| 太阳 | — /—/ | *waRi /waRi/ | siban /siˈban/ | rizax /ɾi.zax/ | — /—/ | matari /matari/ | vali /vali/ |
| 月亮 | zilias /siliəs/ | *bulaN /bulaN/ | buran /buˈran/ | ilas /i.las/ | me-rame /meraːme/ | bulan /bulan/ | buan /buan/ |
| 星 | botto /botːo/ | *bituqen /bituqen/ | bituqan /bituqan/ | mintol /mintol/ | fiiu /fiːu/ | bintang /bintaŋ/ | bintuhan /bintuhan/ |
| 母亲 | tina /tina/ | *ina /ina/ | tina /ˈtina/ | ina /i.na/ | sila /sila/ | ibu /ibu/ | tina /tina/ |
| 父亲 | tama /tama/ | *ama /ama/ | tama /ˈtama/ | aba /a.ba/ | taame /taːme/ | bapa /bapa/ | tama /tama/ |
| 我 | ka-ina /kaina/ | *aku /aku/ | aiku /aiku/ | yaku /jaku/ | gaang /ɡaːŋ/ | aku /aku/ | saikin /saikin/ |
| 你 | ijo /ijo/ | *iSu /iSu/ | aisu /aisu/ | isiu /isiu/ | geeli /ɡeːli/ | kamu /kamu/ | suu /suʔu/ |
| 名字 | naan /naːn/ | *ŋajan /ŋajan/ | nangan /naŋan/ | ngadan /ŋadan/ | iit /iːtʲ/ | ngaran /ŋaran/ | ngaan /ŋaan/ |
| 眼睛 | macha /matʃa/ | *maCa /maCa/ | mata /maˈta/ | daurik /da.u.ɾik/ | maate /maːte/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| 手 | rima /rima/ | *lima /lima/ | rima /riˈma/ | rima /ɾi.ma/ | paaú /paːu/ | tangan /taŋan/ | ima /ima/ |
| 心 | — /—/ | *pusuq /pusuq/ | — /—/ | baga /ba.ɡa/ | — /—/ | hati /hati/ | is-ang /isaŋ/ |
| 爱 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | sayang /sajaŋ/ | madaidaz /madaidaz/ |
| 树 | kayu /kaju/ | *kaSiw /kaSiw/ | kasuy /kaˈsuj/ | kahuy /ka.huj/ | — /—/ | kayu /kaju/ | kahu /kahu/ |
| 房子 | ruma /ruma/ | *Rumaq /Rumaq/ | lepaw /ləˈpaw/ | xuma /xu.ma/ | iimʷe /iːmwe/ | rumah /rumah/ | lumaq /lumaq/ |
| 狗 | asu /asu/ | *asu /asu/ | wasu /waˈsu/ | wazu /wa.zu/ | — /—/ | anjing /andʒiŋ/ | asu /asu/ |
| 猫 | — /—/ | — /—/ | ngiyaw /ŋiˈjaw/ | — /—/ | — /—/ | kucing /kutʃiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ |
| 吃 | maan /maːn/ | *kaen /kaen/ | quman /quˈman/ | mekan /mə.kan/ | mʷoŋoo /mwoŋoː/ | makan /makan/ | maun /maun/ |
| 喝 | minum /minum/ | *inum /inum/ | mimum /miˈmum/ | mimaazip /mi.maː.zip/ | úlú /uːlu/ | minum /minum/ | muqun /muqun/ |
| 一 | nata /nata/ | *isa /isa/ | issa /ˈissa/ | adang /a.daŋ/ | yete /jete/ | sa /sa/ | tasa /tasa/ |
| 二 | naroa /naroa/ | *duSa /duSa/ | zusa /zusa/ | dusa /dusa/ | riuuw /ɾiːuw/ | dua /dua/ | dusa /dusa/ |
| 你好 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | uninang /uninaŋ/ |
| 谢谢 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | uninang /uninaŋ/ |
| 好 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | baik /baik/ | masial /masial/ |
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。