中山白话

使用者約400万人 (中山市域) 罗马字Jyutping-style (Zhongshan/Shiqi Yue, adapted) 读音中山粤语(石岐话)

中山粤语为孙中山故乡所在的珠江三角洲粤语方言,市中心的石岐话为其权威形式。与广州话相比,存在若干元音音值的转变及部分声调的合流。

使用地区

中山白话的汉字读音

汉字 含义 读音 写法 IPA
one jat1 /jɐt̚˥˥/
two ji6 /ji˨˨/
three saam1 /saːm˥˥/
four sei3 /sei˧˧/
five ng5 /ŋ˩˧/
six luk6 /lʊk̚˨˨/
seven cat1 /tsʰɐt̚˥/
eight baat3 /paːt̚˧/
nine gau2 /kɐu˧˥/
ten sap6 /sɐp̚˨/
sun jat6 /jɐt̚˨˨/
moon jyut6 /jyt̚˨˨/
mountain saan1 /saːn˥˥/
water seoi2 /sɵy˧˥/
fire fo2 /fɔ˧˥/
tree muk6 /mʊk̚˨˨/
soil tou2 /tʰou˧˥/
sky tin1 /tʰiːn˥˥/
ground dei6 /tei˨˨/
sea hoi2 /hɔːi˧˥/
dragon lung4 /lʊŋ˨˩/
tiger fu2 /fu˧˥/
dog hyun2 /hyːn˧˥/
horse maa5 /ma˩˧/
bird niu5 /niu˩˧/
fish jyu4 /jyː˨˩/
ox ngau4 /ŋɐu˨˩/
sheep joeng4 /jœŋ˨˩/
cat maau1 /maːu˥˥/
person jan4 /jɐn˨˩/
hand sau2 /sɐu˧˥/
foot zuk1 /tsʊk̚˥/
eye muk6 /mʊk̚˨˨/
ear ji5 /ji˩˧/
mouth hau2 /hɐu˧˥/
head tau4 /tʰɐu˨˩/
heart sam1 /sɐm˥˥/
blood hyut3 /hyːt̚˧/
meat juk6 /jʊk̚˨/
up 上面(locative) soeng6 /sœŋ˨˨/
上去(directional verb) soeng5 /sœŋ˩˧/
down haa6 /ha˨˨/
middle zung1 /tsʊŋ˥˥/
hit zung3 /tsʊŋ˧˧/
center joeng1 /jœŋ˥˥/
left zo2 /tsɔː˧˥/
right jau6 /jɐu˨˨/
east dung1 /tʊŋ˥˥/
西 west sai1 /sɐi˥˥/
south naam4 /naːm˨˩/
north bak1 /pɐk̚˥/
go hang4 /hɐŋ˨˩/
row hong4 /hɔːŋ˨˩/
come lai4 /lɐi˨˩/
leave heoi3 /hɵy˧˧/
see gin3 /kin˧˧/
hear man4 /mɐn˨˩/
eat sik6 /sɪk̚˨/
drink jam2 /jɐm˧˥/
run zau2 /tsɐu˧˥/
sit co5 /tsʰɔ˩˧/
stand lap6 /lɐp̚˨˨/

来源

单词比较

与Sino-Tibetan (Sinitic, Yue, Yuehai)相关语言比较

含义 中山白话东莞粤语粤语高州粤语南宁白话文言文(粵音)平话
/sɵy˧˥/ /sui˧˥/ /sɵy˧˥/ /sɵi˧˥/ /ɬɵy˧˥/ /sɵy˧˥/ /ɬui˦˨/
/fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔː˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fu˦˨/
太阳 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ 日头 /jɐt˨˨tʰɐu˨˩/ 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ 日头 /jɐt˨tʰɐu˧˧/ 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ /jɐt˨/ 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/
月亮 月光 /jyt˨ kwɔŋ˥˧/ 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ 月光 /jyt˨kwɔŋ˥˥/ 月光 /ŋyt˨kʷɔŋ˥˥/ /jyt˨/ 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/
母亲 老母 /lou˩˧ mou˩˧/ 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ 媽媽 /maː˥maː˥/ 妈妈 /maː˥˥maː˥˥/ 老妈 /lau˧˩ma˥˥/ /mou˩˧/ 阿妈 /a˦˦ma˦˦/
父亲 老豆 /lou˩˧ tɐu˨/ 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ 爸爸 /paː˨˩paː˥/ 爸爸 /paː˨˩paː˨˩/ 老窦 /lau˧˩tɐu˨˨/ /fu˨/ 阿爸 /a˦˦pa˦˦/
/sɪk˨/ /sɪk˨/ /sɪk˨/ /sɪk˨˨/ /ɬɪk˨/ /sɪk˨/ /sɐk˨/
/jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /ʔɐm˦˨/
1/3

汉字读音比较

汉字 中山白话高州粤语东莞粤语南宁白话香港粤语澳门粤语粤语
jat1 /jɐt̚˥˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/
ji6 /ji˨˨/ ji6 /jiː˨˨/ ji6 /jiː˨˨/ ji6 /ji˨˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/
saam1 /saːm˥˥/ saam1 /saːm˥˥/ saam1 /saːm˥˥/ thaam1 /θaːm˥˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/
sei3 /sei˧˧/ sei3 /sei˧˧/ sei3 /sei˧˧/ thei3 /θei˧˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/
ng5 /ŋ˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/
luk6 /lʊk̚˨˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/
cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /t͡sʰɐt̚˥/
baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/
gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/
sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ slap6 /ɬɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/
1/7

LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。