ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ
平原克里語
阿爾吉克語系(阿爾岡昆語族,中部阿爾岡昆語支,克里-蒙塔涅-納斯卡皮語)
平原克里語(Nēhiyawēwin,「克里語」)係克里方言連續體中最大嘅一支,即係喺加拿大草原一帶通行嘅 Y 方言。克里方言鏈(平原 crk → 林地 cwd → 沼澤 csw → 駝鹿 crm → 東部 cr-East/cr-James)顯示出原始阿爾岡昆語 *l 後裔嘅漸進音變:平原為 /j/(y)、林地為 /ð/、沼澤為 /n/,如此類推。平原克里語保留咗傳統嘅多式綜合阿爾岡昆語形態,並有精細嘅動詞分類(有生命/無生命 × 及物/不及物)。克里音節文字(1840 年代由 James Evans 為克里語所創,後改編用於因紐特語同奧吉布瓦語)獲廣泛使用。
使用地區
平原克里語嘅31個核心詞
水
ᓂᐱᕀ
/nipiː/
火
ᐃᐢᑯᑌᐤ
/iskoteːw/
日頭
ᐲᓯᒼ
/piːsim/
月光
ᑎᐱᐢᑳᐃᐧᐲᓯᒼ
/tipiskaːwi piːsim/
星
ᐊᒑᐦᑯᐢ
/acaːhkos/
母親
ᓂᑳᐃᐧ
/nikaːwiː/
父親
ᓅᐦᑖᐃᐧ
/noːhtaːwiː/
我
ᓂᔭ
/niya/
你
ᑭᔭ
/kiya/
名
ᐑᐦᐅᐏᐣ
/wiːhowin/
眼
ᒥᐢᑮᓯᐠ
/miskiːsik/
手
ᒥᒋᒋᕀ
/micicij/
心
ᒥᑌᐦ
/miteːh/
愛
ᓵᑭᐦᐃᐍᐃᐧᐣ
/saːkihiweːwin/
樹
ᒥᐢᑎᐠ
/mistik/
屋
ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ
/waːskahikan/
狗
ᐊᑎᒼ
/atim/
貓
ᒥᓅᐢ
/minoːs/
食
ᒨᐍᐤ
/moːweːw/
飲
ᒥᓂᐦᑴᐤ
/minihkweːw/
一
ᐯᔭᐠ
/peːjak/
二
ᓃᓱ
/niːso/
你好
ᑖᓂᓯ
/taːnisi/
多謝
ᐦᐊᕀ ᐦᐊᕀ
/haj haj/
好
ᒥᔼᓯᐣ
/mijwaːsin/
來源
單詞比較
同Algic (Algonquian, Central, Cree-Montagnais-Naskapi)相關語言比較
| 意思 | 平原克里語 | 克里語 (平原) | 阿蒂卡梅克語 | 梅諾米尼語 | 奧吉布瓦語 | 芒西語 | 阿爾岡昆語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | ᓂᐱᕀ /nipiː/ | ᓂᐱᕀ /nipij/ | nipi /nipi/ | nepāew /nəpaːew/ | nibi /nibi/ | mpíi /mbiː/ | nibì /nɪbiː/ |
| 火 | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | ickoteo /iʃkoteo/ | eskotēw /eskoteːw/ | ishkode /iʃkode/ | lúhsuw /luhsuw/ | ishkotè /ɪʃkɔteː/ |
| 日頭 | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | pisim /pisim/ | kēsoq /keːsoʔ/ | giizis /ɡiːzis/ | kíishux /kiːʃux/ | kìzis /kiːzɪs/ |
| 月光 | ᑎᐱᐢᑳᐃᐧᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | ᑎᐱᐢᑳᐍᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | tipikaw pisim /tipikaw pisim/ | tepāhkēsoq /tepaːhkeːsoʔ/ | dibik-giizis /dibik ɡiːzis/ | nipáhum /nipahum/ | tibik-kìzis /tɪbɪkkiːzɪs/ |
| 星 | ᐊᒑᐦᑯᐢ /acaːhkos/ | ᐊᒑᐦᑯᐢ /acaːhkos/ | atcakos /atʃakos/ | anaeq /anɛːʔ/ | anang /anaŋ/ | alaánkw /alaːŋkʷ/ | anang /aˈnaŋ/ |
| 母親 | ᓂᑳᐃᐧ /nikaːwiː/ | ᓂᑲᐎᕀ /nikaːwij/ | okawi /okawi/ | nekīah /nekiːah/ | nimaamaa /nimaːmaː/ | nkáhees /ŋkaheːs/ | ningà /nɪŋɡaː/ |
| 父親 | ᓅᐦᑖᐃᐧ /noːhtaːwiː/ | ᓄᐦᑖᐎᕀ /noːhtaːwij/ | ohi /ohi/ | nōhnāeh /noːhnaːeh/ | indede /indede/ | nóoxw /noːxw/ | nòs /nɔːs/ |
| 我 | ᓂᔭ /niya/ | ᓂᔭ /nija/ | nir /niɾ/ | nenah /nɛnah/ | niin /niːn/ | nii /niː/ | niin /niːn/ |
| 你 | ᑭᔭ /kiya/ | ᑭᔭ /kija/ | kir /kiɾ/ | kenah /kɛnah/ | giin /ɡiːn/ | kii /kiː/ | giin /ɡiːn/ |
| 名 | ᐑᐦᐅᐏᐣ /wiːhowin/ | ᐏᐦᐅᐎᐣ /wiːhowin/ | wirowin /wiɾowin/ | -esian /ɛsian/ | izhinikaazowin /ɪʒɪnɪkaːzowɪn/ | wiinzuwaakan /wiːnzuwaːkan/ | wiinzowin /wiːnzowin/ |
| 眼 | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | mickisikw /mitʃkisikʷ/ | oskēsek /oskeːsek/ | oshkiinzhig /oʃkiːnʒiɡ/ | wíikšiit /wiːkʃiːt/ | oshkìnzhig /ɔʃkiːnʒɪɡ/ |
| 手 | ᒥᒋᒋᕀ /micicij/ | ᒥᒋᒋᕀ /miciciːj/ | kicikon /kitʃikon/ | onehkeh /onehkeh/ | ninij /ninidʒ/ | mléelii /mleːliː/ | ninj /nɪndʒ/ |
| 心 | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | mite /mite/ | otēh /oteːh/ | odeʼ /odeʔ/ | ulehyii /ulehjiː/ | odè /ɔdeː/ |
| 愛 | ᓵᑭᐦᐃᐍᐃᐧᐣ /saːkihiweːwin/ | ᓵᑭᐦᐃᐍᐏᐣ /saːkihiweːwin/ | sakitewin /sakitewin/ | kesāenemāew /kesaːenemaːew/ | zaagiʼiwewin /zaːɡiʔiweːwin/ | ahóoluw /ahoːluw/ | sàgi'à /saːɡiʔaː/ |
| 樹 | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | mihtikw /mihtikw/ | metekoh /metekoh/ | mitig /mitiɡ/ | hìttuk /hitːuk/ | mitig /mɪtɪɡ/ |
| 屋 | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | miciwap /mitʃiwap/ | wīkewam /wiːkewam/ | wiigiwaam /wiːɡiwaːm/ | wíikwam /wiːkwam/ | wàkàigan /waːkaːiɡan/ |
| 狗 | ᐊᑎᒼ /atim/ | ᐊᑎᒼ /atim/ | atim /atim/ | anēm /aneːm/ | animosh /animoʃ/ | mwáakaneew /mwaːkaneːw/ | animosh /anɪmɔʃ/ |
| 貓 | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | minoc /minotʃ/ | — /—/ | gaazhagens /ɡaːʒaɡens/ | póshiis /poʃiːs/ | — /—/ |
| 食 | ᒨᐍᐤ /moːweːw/ | ᒨᐍᐤ /moːweːw/ | mitikwa /mitikwa/ | mīcew /miːtʃew/ | wiisini /wiːsini/ | mit /mit/ | wìsini /wiːsɪni/ |
| 飲 | ᒥᓂᐦᑴᐤ /minihkweːw/ | ᒥᓂᐦᐠᐌᐤ /minihkweːw/ | minikwa /minikwa/ | menew /menew/ | minikwe /minikwe/ | mneew /mneew/ | minikwe /mɪnɪkwe/ |
| 一 | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | peikw /pejkʷ/ | nekot /nekot/ | bezhig /beʒiɡ/ | ngwútii /ŋɡwutiː/ | pejig /peʒɪɡ/ |
| 二 | ᓃᓱ /niːso/ | ᓃᓱ /niːso/ | niso /niso/ | nīs /niːs/ | niizh /niːʒ/ | niisha /niːʃa/ | niizh /niːʒ/ |
| 你好 | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | kwei /kwej/ | posoh /posoh/ | boozhoo /boːʒoː/ | hé /heː/ | Kwe /kwe/ |
| 多謝 | ᐦᐊᕀ ᐦᐊᕀ /haj haj/ | ᑭᓇᓈᐢᑯᒥᑎᐣ /kinanaːskomitin/ | mikwetc /mikwetʃ/ | wāēwāēnen /wɛːwɛːnen/ | miigwech /miːɡʷetʃ/ | wanìshi /waniʃi/ | Migwech /mɪɡwetʃ/ |
| 好 | ᒥᔼᓯᐣ /mijwaːsin/ | ᒥᔫ /mijo/ | miloci /milotʃi/ | menwāewen /menwaːewen/ | mino /mino/ | weltóok /weltoːk/ | mino /mɪnɔ/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。