🕌 Tại sao tiếng Nhật Phật giáo nghe khác: Xu hướng âm Ngô (呉音)

Thuật ngữ Phật giáo tiếng Nhật bảo lưu một lớp phát âm tiếng Hán cổ hơn gọi là 呉音 (go-on), được các nhà sư Hàn Quốc đưa vào Nhật Bản thế kỷ 5–6, sớm hơn hàng thế kỷ so với lớp 漢音 (kan-on) thời nhà Đường.

Thẻ: japanese kanji go-on buddhism sinosphere

Một chữ, hai cách đọc âm Hán

Hầu hết chữ Hán có ít nhất hai cách đọc on'yomi: go-on (呉音) và kan-on (漢音). Chữ 経 đọc là kyō theo go-on và kei theo kan-on. Trong thực tế, お経 (kinh Phật) dùng kyō; 経済 (kinh tế) dùng kei.

Làn sóng đầu tiên: Các nhà sư Hàn Quốc

Thế kỷ 5–6, học giả Baekje và Goguryeo đưa chữ Hán vào Nhật Bản. Cách đọc chữ Hán mà họ truyền lại chính là thứ ngày nay gọi là go-on — âm Ngô, đặt tên theo vùng Ngô phía nam sông Dương Tử, dù mãi mấy thế kỷ sau cái tên ấy mới được gán cho nó, nhiều khả năng bởi những người đề cao kan-on. Người ta thường cho rằng go-on phản ánh tiếng Hán vùng Kiến Khang (Nam Kinh ngày nay), kinh đô các triều đại phương Nam, nhưng không thư tịch đương thời nào xác nhận, và cũng chưa rõ con đường qua bán đảo Triều Tiên đã làm biến đổi các âm đọc đến mức nào. Kinh Phật, tụng ca và nghi lễ tự viện được cố định theo âm vị học này trước khi Nhật Bản tiếp xúc trực tiếp với Trung Quốc.

Lớp uy tín đời Đường: Kan-on

Thế kỷ 7–8, sứ thần Nhật Bản mang về phát âm Trường An — kan-on — thay thế từ vựng triều đình: 政治 seiji, 文化 bunka, 経済 keizai. Nhưng Phật giáo đã có truyền thống hàng thế kỷ, không muốn học lại cách tụng kinh.

Ví dụ thực tế

業 là (nghiệp) theo go-on, gyō theo kan-on; 極楽 gokuraku (cực lạc) toàn là go-on; 道 là go-on dō trong 道路 dōro (đường) nhưng là kan-on tō trong Thần đạo (Shintō) — go-on cũng đọng lại trong không ít từ đời thường.

🔢 Xem 心 trên bản đồ📍 Làm nổi lớp âm đọc — Tiếng Nhật

Nguồn

Đọc thêm

Xem thêm: Bài đọc · Word Map — 30 từ cốt lõi · Han Map — Cách đọc chữ Hán

Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.

Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap