Cantonese (US heritage)
Tiếng Quảng người Mỹ gốc Hoa
Sinitic > Yue > Cantonese (American diaspora heritage)
Tiếng Quảng Đông của người Hoa sinh tại Mỹ (ABC) — con cháu 2-3 đời của di dân Hong Kong, Quảng Đông, Đài Sơn, có tiếng Anh là tiếng mẹ đẻ. Trên nền tiếng Quảng Đông Hong Kong nhưng có biến đổi hệ thống do nền tiếng Anh: giản hóa thanh điệu (6→3-4 thanh), hữu thanh hóa và bật hơi kiểu Anh, làm yếu phụ âm cuối, mất /ŋ-/ đầu, nguyên âm chịu ảnh hưởng tiếng Anh. Khác với chuẩn Hong Kong và Quảng Châu.
Nơi được sử dụng
Cách đọc chữ Hán trong Tiếng Quảng người Mỹ gốc Hoa
| Chữ Hán | Nghĩa | Âm đọc | Dạng viết | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | jat1 | /jɑʔ˦/ | |
| 二 | two | ji6 | /ji˨/ | |
| 三 | three | saam1 | /sɑːm˦/ | |
| 四 | four | sei3 | /seɪ˧/ | |
| 五 | five | m5 | /m̩˨/ | |
| 六 | six | luk6 | /lʊʔ˨/ | |
| 七 | seven | cat1 | /tsʰɑʔ˦/ | |
| 八 | eight | baat3 | /bɑːʔ˧/ | |
| 九 | nine | gau2 | /gaʊ˦/ | |
| 十 | ten | sap6 | /sɑʔ˨/ | |
| 日 | sun | jat6 | /jɑʔ˨/ | |
| 月 | moon | jyut6 | /juːʔ˨/ | |
| 山 | mountain | saan1 | /sɑːn˦/ | |
| 水 | water | seoi2 | /sɝj˦/ | |
| 火 | fire | fo2 | /fɑː˦/ | |
| 木 | tree | muk6 | /mʊʔ˨/ | |
| 土 | soil | tou2 | /tʰoʊ˦/ | |
| 天 | sky | tin1 | /tʰiːn˦/ | |
| 地 | ground | dei6 | /deɪ˨/ | |
| 海 | sea | hoi2 | /hɑːi˦/ | |
| 龍 | dragon | lung4 | /lʊŋ˨/ | |
| 虎 | tiger | fu2 | /fuː˦/ | |
| 犬 | dog | hyun2 | /hjuːn˦/ | |
| 馬 | horse | maa5 | /mɑː˨/ | |
| 鳥 | bird | liu5 | /liːu˨/ | |
| 魚 | fish | jyu4 | /juː˨/ | |
| 牛 | ox | au4 | /aʊ˨/ | |
| 羊 | sheep | joeng4 | /jɝŋ˨/ | |
| 貓 | cat | maau1 | /maːʊ˦/ | |
| 人 | person | jan4 | /jɑn˨/ | |
| 手 | hand | sau2 | /saʊ˦/ | |
| 足 | foot | zuk1 | /dzʊʔ˦/ | |
| 目 | eye | muk6 | /mʊʔ˨/ | |
| 耳 | ear | ji5 | /jiː˨/ | |
| 口 | mouth | hau2 | /haʊ˦/ | |
| 頭 | head | tau4 | /tʰaʊ˨/ | |
| 心 | heart | sam1 | /sɑm˦/ | |
| 血 | blood | hyut3 | /hjuːʔ˧/ | |
| 肉 | meat | juk6 | /jʊʔ˨/ | |
| 上 | up | soeng6 | /sɝŋ˨/ | |
| 下 | down | haa6 | /hɑː˨/ | |
| 中 | middle | zung1 | /dzʊŋ˦/ | |
| 中 | hit | zung3 | /dzʊŋ˧/ | |
| 央 | center | joeng1 | /jɝŋ˦/ | |
| 左 | left | zo2 | /dzɑː˦/ | |
| 右 | right | jau6 | /jaʊ˨/ | |
| 東 | east | dung1 | /dʊŋ˦/ | |
| 西 | west | sai1 | /saɪ˦/ | |
| 南 | south | laam4 | /lɑːm˨/ | |
| 北 | north | bak1 | /bɑʔ˦/ | |
| 行 | go | hang4 | /hɑŋ˨/ | |
| 行 | row | hong4 | /hɔŋ˨/ | |
| 来 | come | loi4 | /lɑːi˨/ | |
| 去 | leave | heoi3 | /hɝj˧/ | |
| 見 | see | gin3 | /giːn˧/ | |
| 聞 | hear | man4 | /mɑn˨/ | |
| 食 | eat | sik6 | /sɪʔ˨/ | |
| 飲 | drink | jam2 | /jɑm˦/ | |
| 走 | run | zau2 | /dzaʊ˦/ | |
| 坐 | sit | co5 | /tsʰɑː˨/ | |
| 立 | stand | laap6 | /lɑːʔ˨/ |
Nguồn
- Wikipedia: American-born Chinese, Heritage language, Cantonese in the United States
- Wong, Andrew D. 'The Effects of Language Attrition on Cantonese' (UC Berkeley dissertation 2007)
- Chow, Daniel 'Phonological Patterns of Heritage Cantonese Speakers in California' (Heritage Language Journal 2012)
So sánh âm Hán tự
So sánh với các ngôn ngữ Sinitic > Yue > Cantonese (American diaspora heritage) liên quan
| Chữ Hán | Tiếng Quảng người Mỹ gốc Hoa | Tiếng Quảng Hồng Kông | Tiếng Quảng Ma Cao | Tiếng Quảng Đông | tiếng Việt Cao Châu | Tiếng Quảng Đông Đông Hoản | Tiếng Trung Sơn |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | jat1 /jɑʔ˦/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥˥/ |
| 二 | ji6 /ji˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨˨/ | ji6 /jiː˨˨/ | ji6 /ji˨˨/ |
| 三 | saam1 /sɑːm˦/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥˥/ | saam1 /saːm˥˥/ | saam1 /saːm˥˥/ |
| 四 | sei3 /seɪ˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧˧/ | sei3 /sei˧˧/ | sei3 /sei˧˧/ |
| 五 | m5 /m̩˨/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ˩˧/ |
| 六 | luk6 /lʊʔ˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨˨/ |
| 七 | cat1 /tsʰɑʔ˦/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /t͡sʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | baat3 /bɑːʔ˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ |
| 九 | gau2 /gaʊ˦/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ |
| 十 | sap6 /sɑʔ˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ |
| 日 | jat6 /jɑʔ˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | ngat6 /ŋɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨˨/ |
| 月 | jyut6 /juːʔ˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | ngyut6 /ŋyːt̚˨/ | jyut6 /jyt̚˨˨/ |
| 山 | saan1 /sɑːn˦/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥˥/ | saan1 /saːn˥˥/ | saan1 /saːn˥˥/ |
| 水 | seoi2 /sɝj˦/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ |
| 火 | fo2 /fɑː˦/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔ˧˥/ |
| 木 | muk6 /mʊʔ˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨˨/ |
| 土 | tou2 /tʰoʊ˦/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ |
| 天 | tin1 /tʰiːn˦/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ |
| 地 | dei6 /deɪ˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨˨/ |
| 海 | hoi2 /hɑːi˦/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ |
| 龍 | lung4 /lʊŋ˨/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ |
| 虎 | fu2 /fuː˦/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fu˧˥/ |
| 犬 | hyun2 /hjuːn˦/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ |
| 馬 | maa5 /mɑː˨/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /ma˩˧/ |
| 鳥 | liu5 /liːu˨/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niu˩˧/ |
| 魚 | jyu4 /juː˨/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | ngyu4 /ŋyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ |
| 牛 | au4 /aʊ˨/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ |
| 羊 | joeng4 /jɝŋ˨/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ |
| 貓 | maau1 /maːʊ˦/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥˥/ |
| 人 | jan4 /jɑn˨/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ |
| 手 | sau2 /saʊ˦/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ |
| 足 | zuk1 /dzʊʔ˦/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /t͡sʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ |
| 目 | muk6 /mʊʔ˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨˨/ |
| 耳 | ji5 /jiː˨/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /ji˩˧/ |
| 口 | hau2 /haʊ˦/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ |
| 頭 | tau4 /tʰaʊ˨/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ |
| 心 | sam1 /sɑm˦/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ |
| 血 | hyut3 /hjuːʔ˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ |
| 肉 | juk6 /jʊʔ˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ |
| 上 | soeng6 /sɝŋ˨/ | soeng6 /sœːŋ˨/ | soeng6 /sœːŋ˨/ | 上面・在上(locative: on/above)soeng⁶ /sœːŋ˨/上去・上來(directional verb: go up)soeng⁵ /sœːŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœːŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœːŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœŋ˩˧/ |
| 下 | haa6 /hɑː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨˨/ | haa6 /haː˨˨/ | haa6 /ha˨˨/ |
| 中 | zung1 /dzʊŋ˦/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /t͡sʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ |
| 中 | zung3 /dzʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /t͡sʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ |
| 央 | joeng1 /jɝŋ˦/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ |
| 左 | zo2 /dzɑː˦/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /t͡sɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ |
| 右 | jau6 /jaʊ˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ |
| 東 | dung1 /dʊŋ˦/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ |
| 西 | sai1 /saɪ˦/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ |
| 南 | laam4 /lɑːm˨/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ |
| 北 | bak1 /bɑʔ˦/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ |
| 行 | hang4 /hɑŋ˨/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ |
| 行 | hong4 /hɔŋ˨/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ |
| 来 | loi4 /lɑːi˨/ | loi4 /lɔːi˨˩/ | loi4 /lɔːi˨˩/ | 嚟(colloquial Cantonese: come)lai⁴ /lɐi˨˩/來(literary/formal reading)loi⁴ /lɔːi˨˩/ | lai4 /lɐi˨˩/ | lai4 /lɐi˨˩/ | lai4 /lɐi˨˩/ |
| 去 | heoi3 /hɝj˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ |
| 見 | gin3 /giːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧˧/ | gin3 /kiːn˧˧/ | gin3 /kin˧˧/ |
| 聞 | man4 /mɑn˨/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ |
| 食 | sik6 /sɪʔ˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ |
| 飲 | jam2 /jɑm˦/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ |
| 走 | zau2 /dzaʊ˦/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /t͡sɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ |
| 坐 | co5 /tsʰɑː˨/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /t͡sʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔ˩˧/ |
| 立 | laap6 /lɑːʔ˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨˨/ |
Trang 1/7
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.