Sidaamu Afoo
сідамо
Afro-Asiatic (Cushitic, Highland East)
Sidamo (Sidaama) is the largest Highland East Cushitic language, spoken by ~3M in Ethiopia's newly formed Sidama Region (split from SNNPR in 2020). Closely related to Hadiyya, Kambaata, and Gedeo. Features ejective consonants, glottalised stops, complex case marking, and SOV word order. The Sidama people are renowned coffee cultivators of southern Ethiopia. Uses Latin orthography developed in the 1990s for primary education and the regional Sidaamu Afoo broadcasting system.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою сідамо
Вода
waayyo
/waːjːo/
Вогонь
giiraa
/ɡiːraː/
Сонце
arrishshe
/arːiʃːe/
Місяць
agana
/aɡana/
Мати
ama
/ama/
Батько
anna
/anːa/
Їсти
itaa
/itaː/
Пити
aguraa
/aɡuraː/
Любов
baxa
/baxa/
Серце
wodanaa
/wodanaː/
Дерево
haqqe
/haqːe/
Дім
mine
/mine/
Собака
minceeti
/mintʃeːti/
Кішка
adurree
/adurːeː/
Рука
anga
/anɡa/
Око
ille
/ilːe/
Привіт
nagaa yi'ne
/naɡaː jiʔne/
Дякую
gali'ne
/ɡaliʔne/
Один
mitto
/mitːo/
Добрий
danchu
/dantʃu/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Afro-Asiatic (Cushitic, Highland East)
| Значення | сідамо | Гедео | Консо | Оромо | воламо | Дасанач | Ірула |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | waayyo /waːjːo/ | woyye /wojːe/ | inanta /inanta/ | bishaan /biʃaːn/ | haatta /haːtːa/ | no /no/ | nīr /niːɾ/ |
| Вогонь | giiraa /ɡiːraː/ | gira /ɡiɾa/ | iya /ija/ | ibidda /ibidːa/ | tama /tama/ | mes /mes/ | tī /tiː/ |
| Сонце | arrishshe /arːiʃːe/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | kawa /kawa/ | aduu /aduː/ | awa /awa/ | sicho /sitʃo/ | čūriyen /tʃuːɾijen/ |
| Місяць | agana /aɡana/ | agina /aɡina/ | ayeena /ajeːna/ | jiʼa /dʒiʔa/ | ageena /aɡeːna/ | mar /mar/ | niLā /niɭaː/ |
| Мати | ama /ama/ | aaki /aːki/ | eedda /eːdːa/ | haadha /haːɗa/ | aaya /aːja/ | waana /waːna/ | ammā /amːaː/ |
| Батько | anna /anːa/ | eke /eke/ | abba /abːa/ | abbaa /abːaː/ | aawa /aːwa/ | kaaba /kaːba/ | ayyā /ajːaː/ |
| Їсти | itaa /itaː/ | ittu /itːu/ | ihaa /ihaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | miya /miːja/ | icho /itʃo/ | činnu /tʃinːu/ |
| Пити | aguraa /aɡuraː/ | agittu /aɡitːu/ | inakkaa /inakːaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ushiya /uʃija/ | ʔurro /ʔuro/ | kuDi /kuɖi/ |
| Любов | baxa /baxa/ | baxxa /baxːa/ | jaalla /dʒaːlːa/ | jaalala /dʒaːlala/ | siiqaa /siːqaː/ | kashed /kaʃed/ | kāhal /kaːhal/ |
| Серце | wodanaa /wodanaː/ | mishi /miʃi/ | onna /onːa/ | onnee /onːeː/ | wozanaa /wozanaː/ | lubeen /lubeːn/ | idayam /idajam/ |
| Дерево | haqqe /haqːe/ | haqqa /haqːa/ | ergaa /erɡaː/ | muka /muka/ | mittaa /mitːaː/ | hecho /hetʃo/ | maram /maɾam/ |
| Дім | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | mana /mana/ | keettaa /keːtːaː/ | mar /maɾ/ | vīDu /viːɖu/ |
| Собака | minceeti /mintʃeːti/ | kaneessa /kaneːsːa/ | kareta /kaɾeta/ | saree /saɾeː/ | kanaa /kanaː/ | kashe /kaʃe/ | nāyi /naːji/ |
| Кішка | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | adurree /aduɾːeː/ | adurree /aduɾːeː/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | paka /paka/ | pūne /puːne/ |
| Рука | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | harka /haɾka/ | harka /haɾka/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | hark /haɾk/ | kayyu /kajːu/ |
| Око | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ila /ila/ | ija /idʒa/ | ayfee /ajfeː/ | ill /ilː/ | kaNN /kaɳː/ |
| Привіт | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | akkam /akːam/ | akkam /akːam/ | saro /saro/ | nagaya /naɡaja/ | vannakkam /vanːakːam/ |
| Дякую | gali'ne /ɡaliʔne/ | galaata /ɡalaːta/ | galta /ɡalta/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galatay /ɡalataj/ | galche /ɡaltʃe/ | nanri /nanɾi/ |
| Один | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | issino /isːino/ | takka /takːa/ | onnu /onːu/ |
| Добрий | danchu /dantʃu/ | danee /daneː/ | fayye /fajːe/ | gaarii /ɡaːriː/ | lo'o /loʔo/ | ash /aʃ/ | nalla /nalːa/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.