Kapampangan
Капампанган
австронезійський (центральнолусонський)
Капампанганська (пампанганська) мова — мова регіону Пампанга в центральній частині острова Лусон на Філіппінах, кількість носіїв близько 2,4 млн. Це одна з небагатьох великих філіппінських мов поза межами великої центральнофіліппінської підгрупи; натомість її відносять до центральнолусонських мов поряд із самбальською. Вона зберігає архаїчні австронезійські риси (прамалайсько-полінезійське *q зберігається як гортанний зімкнений), утримує бездієслівну еквативну структуру речення й має надзвичайно багату систему займенникових форм. Латинська писемність; літературна традиція від часів іспанських місіонерів XVII століття; визнана ЮНЕСКО.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Капампанган
Вода
danum
/daˈnum/
Вогонь
api
/ʔaˈpi/
Сонце
aldo
/ʔalˈdoʔ/
Місяць
bulan
/buˈlan/
Зірка
batwin
/batwin/
Мати
ima
/ˈʔimaʔ/
Батько
tata
/ˈtataʔ/
Я
aku
/ʔaku/
Ти
ika
/ʔika/
Ім'я
lagyu
/lagjuʔ/
Око
mata
/maˈtaʔ/
Рука
gamat
/ɡaˈmat/
Серце
pusu
/ˈpusuʔ/
Любов
lugud
/luˈɡud/
Дерево
dutung
/duˈtuŋ/
Дім
bale
/baˈleʔ/
Собака
asu
/ˈʔasu/
Кішка
pusa
/ˈpusaʔ/
Їсти
mangan
/maˈŋan/
Пити
minum
/miˈnum/
Один
metung
/meˈtuŋ/
Два
adwa
/ʔadwa/
Привіт
kumusta
/kuˈmusta/
Дякую
dakal a salamat
/dakal a saˈlamat/
Добрий
mayap
/maˈjap/
Зозуля
siabukut
/siˈabukut/
Гав-гав
kaung
/kaʊŋ/
Комп’ютер
kompyuter
/komˈpjutɛr/
Суші
sushi
/ˈsuʃi/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Austronesian (Central Luzon)
| Значення | Капампанган | Пангасінан | Магинданао | Ілоканська | Тагальська | Таусугська | Варай |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | danum /daˈnum/ | danum /daˈnum/ | ig /ʔiɡ/ | danum /danum/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ |
| Вогонь | api /ʔaˈpi/ | apoy /ˈʔapoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | kayu /kaju/ | kalayo /kalajɔ/ |
| Сонце | aldo /ʔalˈdoʔ/ | agew /ˈʔaɡəw/ | senang /seˈnaŋ/ | init /ʔinit/ | araw /ˈʔaɾaw/ | adlaw /adlaw/ | adlaw /ʔadlaw/ |
| Місяць | bulan /buˈlan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /bulan/ | buwan /buwan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Зірка | batwin /batwin/ | bitewen /bitewɛn/ | bituon /bituʔon/ | bituen /bituˈen/ | bituin /bɪtuˈʔin/ | bituun /bituʔun/ | bitoon /bituʔon/ |
| Мати | ima /ˈʔimaʔ/ | ina /ˈʔina/ | ina /ˈʔina/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | inaꞌ /inaʔ/ | nanay /nanaj/ |
| Батько | tata /ˈtataʔ/ | ama /ˈʔama/ | ama /ˈʔama/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | amaꞌ /amaʔ/ | tatay /tataj/ |
| Я | aku /ʔaku/ | siak /siʔak/ | saki /saki/ | siak /siˈak/ | ako /ʔaˈko/ | aku /aku/ | ako /ʔako/ |
| Ти | ika /ʔika/ | sika /sika/ | seka /səka/ | sika /siˈka/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ikaw /ikaw/ | ikaw /ʔikaw/ |
| Ім'я | lagyu /lagjuʔ/ | ngaran /ŋaran/ | ngala /ŋala/ | nagan /ˈnaɡan/ | pangalan /paˈŋalan/ | ngan /ŋan/ | ngaran /ŋaran/ |
| Око | mata /maˈtaʔ/ | mata /maˈta/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Рука | gamat /ɡaˈmat/ | lima /liˈma/ | lima /liˈma/ | ima /ʔima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | kamot /kamɔt/ |
| Серце | pusu /ˈpusuʔ/ | puso /ˈpuso/ | pusong /puˈsoŋ/ | puso /puso/ | puso /puˈsoʔ/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ |
| Любов | lugud /luˈɡud/ | aro /ˈʔaɾo/ | kalini /kaˈlini/ | ayat /ʔaˈjat/ | pag-ibig /paɡʔibiɡ/ | lasa /lasa/ | gugma /ɡuɡma/ |
| Дерево | dutung /duˈtuŋ/ | kiew /ˈkiəw/ | kayu /kaˈju/ | kayo /kajo/ | puno /puno/ | kahuy /kahuj/ | kahoy /kahɔj/ |
| Дім | bale /baˈleʔ/ | abong /ˈʔaboŋ/ | walay /waˈlaj/ | balay /balaj/ | bahay /bahaj/ | bāy /baːj/ | balay /balaj/ |
| Собака | asu /ˈʔasu/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | iruꞌ /iruʔ/ | ayam /ˈʔajam/ |
| Кішка | pusa /ˈpusaʔ/ | pusa /ˈpusa/ | kuting /kuˈtiŋ/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | kuting /kutiŋ/ | misay /misaj/ |
| Їсти | mangan /maˈŋan/ | mangan /maˈŋan/ | kakan /kaˈkan/ | mangan /maŋan/ | kumain /kumaˈʔin/ | kaun /kaʔun/ | kaon /kaʔon/ |
| Пити | minum /miˈnum/ | oninum /ʔoˈninum/ | inum /ʔiˈnum/ | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | minum /minum/ | inom /ʔinɔm/ |
| Один | metung /meˈtuŋ/ | sakey /saˈkəj/ | isa /ˈʔisa/ | maysa /majsa/ | isa /ʔiˈsa/ | isa /isa/ | usa /ʔusa/ |
| Два | adwa /ʔadwa/ | dua /duʔa/ | dua /duwa/ | dua /duˈa/ | dalawa /dalaˈwa/ | duwa /duwa/ | duha /duha/ |
| Привіт | kumusta /kuˈmusta/ | maabig ya agew /maˈʔabiɡ ja ˈʔaɡəw/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | kablaaw /kablaʔaw/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ |
| Дякую | dakal a salamat /dakal a saˈlamat/ | salamat /saˈlamat/ | sukran /ˈsukɾan/ | agyamanak /ʔaɡjamanak/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ | salamat /salamat/ |
| Добрий | mayap /maˈjap/ | maong /maˈʔoŋ/ | mapiya /maˈpija/ | nasayaat /nasajaʔat/ | mabuti /mabuti/ | marayaw /marajaw/ | maupay /maʔupaj/ |
| Зозуля | siabukut /siˈabukut/ | — | — | — | kakok /kaˈkok/ | saguksuk /saˈɡuksuk/ | — |
| Гав-гав | kaung /kaʊŋ/ | — | — | — | aw aw /ʔaw ʔaw/ | — | — |
| Комп’ютер | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompiuter /komˈpjutɛr/ | kompiyuter /kompiˈjuteɾ/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ |
| Суші | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.