Onǫdaʼgegáʼ
Онондага
Iroquoian (Northern, Five Nations)
Onondaga (Onǫdaʼgegáʼ, "people on the hills") is the language of the Onondaga Nation, the central council fire of the Haudenosaunee (Iroquois Confederacy). The Onondaga Council still maintains the wampum-belt records and convenes the Grand Council. ~20 fluent speakers remain on the Onondaga Nation Reservation south of Syracuse NY plus a handful on Six Nations Reserve in Ontario; intensive language revitalization is ongoing through the Onondaga Nation School and the Indigenous Language Institute.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Онондага
Вода
ohnekano:s
/ohnekanoːs/
Вогонь
oji:staʼ
/odʒiːstaʔ/
Сонце
gaeh'kwa
/ɡaehʔkwa/
Місяць
gaeh'kwa enitha
/ɡaehʔkwa enitha/
Мати
ekno:ha'
/eknoːhaʔ/
Батько
hak'no:ha'
/hakʔnoːhaʔ/
Їсти
ekho:ne'
/ekʰoːneʔ/
Пити
ehnega:i'ron
/ehneɡaːiʔron/
Любов
gaonihsdá:wę
/ɡaonihsdaːwɛ̃/
Серце
awé:ri
/aweːri/
Дерево
ga:enda'
/ɡaːendaʔ/
Дім
ganǫhsoht
/ɡanõhsoht/
Собака
só:wa:s
/soːwaːs/
Кішка
takó:s
/takoːs/
Рука
onénǫhsa'
/onenõhsaʔ/
Око
oga:tha'
/oɡaːtʰaʔ/
Привіт
sgë:nǫʼ
/skẽːnõʔ/
Дякую
nya:wę'
/njaːwɛ̃ʔ/
Один
ska:t
/skaːt/
Добрий
oyá:nre
/ojaːnre/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Iroquoian (Northern, Five Nations)
| Значення | Онондага | Каюґа | Тускарора | Могавкська | Консо | Магахі | Ангіка |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ohnekano:s /ohnekanoːs/ | ohnekanos /ohnekanos/ | awę: /awɛ̃ː/ | ohnekanos /ohnekanos/ | inanta /inanta/ | पानी /paːni/ | पानी /paːniː/ |
| Вогонь | oji:staʼ /odʒiːstaʔ/ | ojistaʼ /odʒistaʔ/ | ujihst /udʒihst/ | o'kara /oʔkara/ | iya /ija/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Сонце | gaeh'kwa /ɡaehʔkwa/ | gaehkwa /ɡaehkwa/ | hęhts /hɛ̃hts/ | karahkwa /karahkwa/ | kawa /kawa/ | सूरज /suːraj/ | सूरज /suːrədʒ/ |
| Місяць | gaeh'kwa enitha /ɡaehʔkwa enitha/ | sǫi:ya /sõːja/ | hęhts uri:węh /hɛ̃hts uɾiːwɛ̃h/ | ahsonthenhne /ahsontʰenhne/ | ayeena /ajeːna/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ |
| Мати | ekno:ha' /eknoːhaʔ/ | agniha /aɡniha/ | raknų:hak /ɾaknũːhak/ | iste /iste/ | eedda /eːdːa/ | माय /maːj/ | मय /maj/ |
| Батько | hak'no:ha' /hakʔnoːhaʔ/ | hagʼniha /haɡʔniha/ | rakhnih /ɾakhnih/ | ranihá /raniha/ | abba /abːa/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ |
| Їсти | ekho:ne' /ekʰoːneʔ/ | gekho /ɡekʰo/ | kré:nuʼ /kɾeːnuʔ/ | kekhwa /kekʰwa/ | ihaa /ihaː/ | खैना /kʰaiːnaː/ | खाएक /kʰaːek/ |
| Пити | ehnega:i'ron /ehneɡaːiʔron/ | gehnegira /ɡehneɡira/ | kré:hwiʼ /kɾeːhwiʔ/ | kahnek /kahnek/ | inakkaa /inakːaː/ | पीना /piːnaː/ | पीयक /piːjak/ |
| Любов | gaonihsdá:wę /ɡaonihsdaːwɛ̃/ | gaihwiyu /ɡaihwiju/ | krunyę:tas /kɾuɲɛ̃ːtas/ | aknoronhkwa /aknoronhkʷa/ | jaalla /dʒaːlːa/ | प्रेम /preːm/ | मया /majaː/ |
| Серце | awé:ri /aweːri/ | awéri /aweri/ | kęhsa' /kɛ̃hsaʔ/ | awèrià /awɛriã/ | onna /onːa/ | मन /mən/ | मन /man/ |
| Дерево | ga:enda' /ɡaːendaʔ/ | gaentaʼ /ɡaentaʔ/ | nyęt /ɲɛ̃t/ | okwire /okʷire/ | ergaa /erɡaː/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ |
| Дім | ganǫhsoht /ɡanõhsoht/ | ganǫhsoot /ɡanõhsoːt/ | kanéhse'ę /kanehseʔɛ̃/ | kanonhsa /kanonhsa/ | mana /mana/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ |
| Собака | só:wa:s /soːwaːs/ | shǫkáos /ʃõkaos/ | čerʼ /tʃeɾʔ/ | érhar /erhar/ | kareta /kaɾeta/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुक्कर /kukːər/ |
| Кішка | takó:s /takoːs/ | ditshokwáʔ /ditʃokwaʔ/ | takʼo:s /takʔoːs/ | takós /takos/ | adurree /aduɾːeː/ | बिलाई /bilaːi/ | बिलार /bilaːr/ |
| Рука | onénǫhsa' /onenõhsaʔ/ | onénǫhsa /onenõhsa/ | kéhskweh /kehskweh/ | o'nentsha /oʔnentsha/ | harka /haɾka/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Око | oga:tha' /oɡaːtʰaʔ/ | oga:t /oɡaːt/ | ka:tæk /kaːtæk/ | kakahre /kakahre/ | ila /ila/ | आँख /aːŋkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Привіт | sgë:nǫʼ /skẽːnõʔ/ | sgë:nǫʼ /skẽːnõʔ/ | skę:nu /skɛ̃ːnu/ | she:kon /ʃeːkon/ | akkam /akːam/ | परणाम /prəɳaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ |
| Дякую | nya:wę' /njaːwɛ̃ʔ/ | niáwę /niawɛ̃/ | nyaʼwę: /ɲaʔwɛ̃ː/ | niáwen /niawen/ | galta /ɡalta/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Один | ska:t /skaːt/ | skat /skat/ | ę:cæ /ɛ̃ːtsæ/ | enska /enska/ | takka /takːa/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ |
| Добрий | oyá:nre /ojaːnre/ | oyanre /ojanre/ | unę:tsweht /unɛ̃ːtsweht/ | ió /jo/ | fayye /fajːe/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.