Gayogo̱hó:nǫʼ
Каюґа
Iroquoian (Northern, Five Nations)
Cayuga (Gayogo̱hó:nǫʼ, "people of the marsh") is a Northern Iroquoian language of the historic Cayuga Nation, originally Lake Cayuga (Finger Lakes) NY. The Iroquois Confederacy (Haudenosaunee) Six Nations dispersal after the American Revolution moved most Cayuga to Ontario. Today ~30 fluent elderly speakers remain at Six Nations of the Grand River; immersion preschool (Onǫkwaʼshónaʼ Gayogo̱hó:nǫʼ) and Six Nations Polytechnic adult programs sustain heritage learners.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Каюґа
Вода
ohnekanos
/ohnekanos/
Вогонь
ojistaʼ
/odʒistaʔ/
Сонце
gaehkwa
/ɡaehkwa/
Місяць
sǫi:ya
/sõːja/
Мати
agniha
/aɡniha/
Батько
hagʼniha
/haɡʔniha/
Їсти
gekho
/ɡekʰo/
Пити
gehnegira
/ɡehneɡira/
Любов
gaihwiyu
/ɡaihwiju/
Серце
awéri
/aweri/
Дерево
gaentaʼ
/ɡaentaʔ/
Дім
ganǫhsoot
/ɡanõhsoːt/
Собака
shǫkáos
/ʃõkaos/
Кішка
ditshokwáʔ
/ditʃokwaʔ/
Рука
onénǫhsa
/onenõhsa/
Око
oga:t
/oɡaːt/
Привіт
sgë:nǫʼ
/skẽːnõʔ/
Дякую
niáwę
/niawɛ̃/
Один
skat
/skat/
Добрий
oyanre
/ojanre/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Iroquoian (Northern, Five Nations)
| Значення | Каюґа | Онондага | Могавкська | Тускарора | Черокі | воламо | Ібан |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ohnekanos /ohnekanos/ | ohnekano:s /ohnekanoːs/ | ohnekanos /ohnekanos/ | awę: /awɛ̃ː/ | ᎠᎹ /ama/ | haatta /haːtːa/ | ai /ai/ |
| Вогонь | ojistaʼ /odʒistaʔ/ | oji:staʼ /odʒiːstaʔ/ | o'kara /oʔkara/ | ujihst /udʒihst/ | ᎠᏥᎳ /atʃila/ | tama /tama/ | api /api/ |
| Сонце | gaehkwa /ɡaehkwa/ | gaeh'kwa /ɡaehʔkwa/ | karahkwa /karahkwa/ | hęhts /hɛ̃hts/ | ᏅᏓ /nə̃daː/ | awa /awa/ | mata-ari /mataari/ |
| Місяць | sǫi:ya /sõːja/ | gaeh'kwa enitha /ɡaehʔkwa enitha/ | ahsonthenhne /ahsontʰenhne/ | hęhts uri:węh /hɛ̃hts uɾiːwɛ̃h/ | ᏅᏓ ᏒᏃᏱ /nə̃daː sə̃noji/ | ageena /aɡeːna/ | bulan /bulan/ |
| Мати | agniha /aɡniha/ | ekno:ha' /eknoːhaʔ/ | iste /iste/ | raknų:hak /ɾaknũːhak/ | ᎡᏥ /edʒi/ | aaya /aːja/ | indai /indai/ |
| Батько | hagʼniha /haɡʔniha/ | hak'no:ha' /hakʔnoːhaʔ/ | ranihá /raniha/ | rakhnih /ɾakhnih/ | ᎡᏙᏓ /edoda/ | aawa /aːwa/ | apai /apai/ |
| Їсти | gekho /ɡekʰo/ | ekho:ne' /ekʰoːneʔ/ | kekhwa /kekʰwa/ | kré:nuʼ /kɾeːnuʔ/ | ᎠᎩᏍᏔ /aɡista/ | miya /miːja/ | makai /makai/ |
| Пити | gehnegira /ɡehneɡira/ | ehnega:i'ron /ehneɡaːiʔron/ | kahnek /kahnek/ | kré:hwiʼ /kɾeːhwiʔ/ | ᎠᏗᏔ /adita/ | ushiya /uʃija/ | ngirup /ŋirup/ |
| Любов | gaihwiyu /ɡaihwiju/ | gaonihsdá:wę /ɡaonihsdaːwɛ̃/ | aknoronhkwa /aknoronhkʷa/ | krunyę:tas /kɾuɲɛ̃ːtas/ | ᎠᏓᎨᏳᎯ /adaɡejuhi/ | siiqaa /siːqaː/ | rinduai /rinduai/ |
| Серце | awéri /aweri/ | awé:ri /aweːri/ | awèrià /awɛriã/ | kęhsa' /kɛ̃hsaʔ/ | ᎤᏬᏱ /uwoji/ | wozanaa /wozanaː/ | ati /ati/ |
| Дерево | gaentaʼ /ɡaentaʔ/ | ga:enda' /ɡaːendaʔ/ | okwire /okʷire/ | nyęt /ɲɛ̃t/ | ᏡᎬ /tluɡə̃/ | mittaa /mitːaː/ | kayu /kaju/ |
| Дім | ganǫhsoot /ɡanõhsoːt/ | ganǫhsoht /ɡanõhsoht/ | kanonhsa /kanonhsa/ | kanéhse'ę /kanehseʔɛ̃/ | ᎦᎵᏦᏕ /ɡalitsode/ | keettaa /keːtːaː/ | rumah /rumah/ |
| Собака | shǫkáos /ʃõkaos/ | só:wa:s /soːwaːs/ | érhar /erhar/ | čerʼ /tʃeɾʔ/ | ᎩᏟ /ɡitli/ | kanaa /kanaː/ | ukui /ukui/ |
| Кішка | ditshokwáʔ /ditʃokwaʔ/ | takó:s /takoːs/ | takós /takos/ | takʼo:s /takʔoːs/ | ᏪᏌ /wesa/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | mayau /majau/ |
| Рука | onénǫhsa /onenõhsa/ | onénǫhsa' /onenõhsaʔ/ | o'nentsha /oʔnentsha/ | kéhskweh /kehskweh/ | ᎤᏬᏰᏂ /uwojeːni/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | jari /dʒari/ |
| Око | oga:t /oɡaːt/ | oga:tha' /oɡaːtʰaʔ/ | kakahre /kakahre/ | ka:tæk /kaːtæk/ | ᎠᎦᏘ /aɡati/ | ayfee /ajfeː/ | mata /mata/ |
| Привіт | sgë:nǫʼ /skẽːnõʔ/ | sgë:nǫʼ /skẽːnõʔ/ | she:kon /ʃeːkon/ | skę:nu /skɛ̃ːnu/ | ᎣᏏᏲ /osijo/ | saro /saro/ | salam /salam/ |
| Дякую | niáwę /niawɛ̃/ | nya:wę' /njaːwɛ̃ʔ/ | niáwen /niawen/ | nyaʼwę: /ɲaʔwɛ̃ː/ | ᎢᎴᎯᏍᏗ /ilehisdi/ | galatay /ɡalataj/ | terima kasih /terima kasih/ |
| Один | skat /skat/ | ska:t /skaːt/ | enska /enska/ | ę:cæ /ɛ̃ːtsæ/ | ᏌᏊ /sakʷuː/ | issino /isːino/ | satu /satu/ |
| Добрий | oyanre /ojanre/ | oyá:nre /ojaːnre/ | ió /jo/ | unę:tsweht /unɛ̃ːtsweht/ | ᎣᏍᏓ /osda/ | lo'o /loʔo/ | manah /manah/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.