چام
Західночамська
Австронезійська (малайсько-полінезійський, чамський)
Чамська — нащадок мови царства Чампа, яке панувало в центральному В'єтнамі з II по XVII століття. Найбільший представник чамської гілки (до якої належить й ачехська); пов'язує материкові та острівні австронезійські мови Південно-Східної Азії.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Західночамська
Вода
ايا
/ja/
Вогонь
افوي
/apuei/
Сонце
أديتياء
/aditiak/
Місяць
بيلن
/bilan/
Зірка
فتاۛء
/patɨʔ/
Мати
ماي
/mai/
Батько
أمآ
/amaː/
Я
كاو
/kɔw/
Ти
هاۛ
/hɨ/
Ім'я
أڠن
/aŋan/
Око
متا
/mata/
Рука
تاڠين
/taŋin/
Серце
هتاي
/hatai/
Любов
ڬاوه
/ɡauh/
Дерево
كايو
/kajuv/
Дім
تحاڠ
/tʰaŋ/
Собака
أتحو
/atʰuv/
Кішка
ميٛو
/meuv/
Їсти
هواء
/huak/
Пити
ماوم
/maum/
Один
تحا
/tʰa/
Два
ڎوا
/ɗuə/
Привіт
سلام
/salam/
Дякую
تريما كاسيه
/tarima kasiʔ/
Добрий
سيام
/siam/
Джерела
- Ethnologue: cja
- Thurgood (1999) From Ancient Cham to Modern Dialects
- Aymonier & Cabaton (1906) Dictionnaire čam-français
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Austronesian (Malayo-Polynesian, Chamic)
| Значення | Західночамська | Давньочамська | Східночамська | Банджарська | Мінангкабау | Сасакська | Мусі |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ايا /ja/ | ie /ʔiə/ | ꨀꨳꨩ /ʔiaː/ | banyu /baɲu/ | aia /aia/ | aiq /aiʔ/ | ayek /ajek/ |
| Вогонь | افوي /apuei/ | apuy /ʔapuj/ | ꨀꨚꨶꨬ /apuei/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| Сонце | أديتياء /aditiak/ | adaw /ʔadaw/ | ꨀꨕꨪꨓꨳꩀ /a.ɗi.tiaʔ/ | matahari /matahari/ | matoari /matoaɾi/ | mataari /mataari/ | matahari /matahari/ |
| Місяць | بيلن /bilan/ | bulan /bulan/ | ꨝꨪꨤꩆ /ɓi.lan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Зірка | فتاۛء /patɨʔ/ | bituk /bituʔ/ | ꨝꨪꨓꨭꩀ /ɓi.tuʔ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Мати | ماي /mai/ | amɛ /amɛ/ | ꨀꨟꨰꩀ /a.meʔ/ | uma /uma/ | amak /amaʔ/ | inaq /inaʔ/ | mak /mak/ |
| Батько | أمآ /amaː/ | amaŋ /amaŋ/ | ꨀꨟꨲ /a.mɨ/ | abah /abah/ | abak /abaʔ/ | amaq /amaʔ/ | bapak /bapak/ |
| Я | كاو /kɔw/ | kău /kaw/ | ꨕꨨꨵꩀ /ɗah.laʔ/ | aku /aku/ | ambo /ambo/ | aku /aku/ | aku /aku/ |
| Ти | هاۛ /hɨ/ | hã /haː/ | ꨨꨲ /hɨ/ | ikam /ikam/ | ang /aŋ/ | side /sidə/ | kau /kau/ |
| Ім'я | أڠن /aŋan/ | angan /aŋan/ | ꨀꨋꩆ /a.ŋan/ | ngaran /ŋaran/ | namo /namo/ | aran /aran/ | namo /namo/ |
| Око | متا /mata/ | mata /mata/ | ꨟꨓꨩ /mə.taː/ | mata /mata/ | mato /mato/ | mate /mate/ | mato /mato/ |
| Рука | تاڠين /taŋin/ | taŋin /taŋin/ | ꨓꨊꨪꩆ /ta.ŋɪn/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | ime /ime/ | tangan /taŋan/ |
| Серце | هتاي /hatai/ | hatai /hatai/ | ꨨꨓꨰ /ha.tai/ | ati /ati/ | ati /ati/ | ate /ate/ | hati /hati/ |
| Любов | ڬاوه /ɡauh/ | klɛn /klɛn/ | ꨀꨘꨪꩅ /a.nit/ | sayang /sajaŋ/ | cinto /tʃinto/ | tresne /tresne/ | sayang /sajaŋ/ |
| Дерево | كايو /kajuv/ | phuəŋ /pʰuəŋ/ | ꨆꨢꨮꨭ /ka.jauː/ | batang /bataŋ/ | kayu /kaju/ | lolon kayu /lolon kaju/ | kayu /kaju/ |
| Дім | تحاڠ /tʰaŋ/ | sɔŋ /sɔŋ/ | ꨧꩃ /saːŋ/ | rumah /rumah/ | rumah /ɾumah/ | bale /bale/ | rumah /rumah/ |
| Собака | أتحو /atʰuv/ | asɔ /asɔ/ | ꨀꨧꨮꨭ /ʔa.saʊ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjiang /aɲdʒiaŋ/ | aco /atʃo/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Кішка | ميٛو /meuv/ | mɛw /mɛw/ | ꨟꨢꨥ /mɨ.jaw/ | pusa /pusa/ | kuciang /kutʃiaŋ/ | meong /meoŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Їсти | هواء /huak/ | bɔh /bɔh/ | ꨨꨶꩀ /hʊaʔ/ | makan /makan/ | makan /makan/ | mangan /maŋan/ | makan /makan/ |
| Пити | ماوم /maum/ | mɛnum /mɛnum/ | ꨟꨑꨭꩌ /mɨ.ɲum/ | nginum /ŋinum/ | minum /minum/ | nginem /ŋinəm/ | minum /minum/ |
| Один | تحا /tʰa/ | sa /sa/ | ꨧ /saː/ | asa /asa/ | ciek /tʃieʔ/ | esa /esa/ | siko /siko/ |
| Два | ڎوا /ɗuə/ | dua /dua/ | ꨕꨶ /d̪ʊaː/ | dua /dua/ | duo /duo/ | due /duə/ | duo /duo/ |
| Привіт | سلام /salam/ | — /—/ | ꨦꨤꩌ /sa.lam/ | salam /salam/ | salam /salam/ | salam /salam/ | halo /halo/ |
| Дякую | تريما كاسيه /tarima kasiʔ/ | — /—/ | ꨙꨶ ꨜꨲꩊ /ɗua pʰuəl/ | tarima kasih /tarima kasih/ | tarimo kasiah /taɾimo kasiah/ | tampi asih /tampi asih/ | terimo kasih /terimo kasih/ |
| Добрий | سيام /siam/ | siam /siam/ | ꨧꨳꩌ /siam/ | bagus /baɡus/ | rancak /ɾantʃaʔ/ | solah /solah/ | bagus /baɡus/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.