Mandarin (US heritage)
Американська мандарин
Sinitic > Mandarin (American diaspora heritage)
Путунхуа американських спадкоємців (ABC) — нащадків іммігрантів із материкового Китаю, Тайваню або Південно-Східної Азії у 2-3 поколінні, для яких перша мова — англійська. На основі стандартного путунхуа, але із системними змінами під впливом англійського субстрату: спрощення тонів (4→2-3 тони), послаблення ретрофлексів до альвеолопалатальних, початковий /r-/ під впливом англійської, спрощення голосних до англійських відповідників. Відмінна від пекінського та тайбейського стандартів.
Де нею розмовляють
Читання ханьських ієрогліфів мовою Американська мандарин
| Ієрогліф | Значення | Читання | Форма | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | yi¹ | /i˥˥/ | |
| 二 | two | er⁴ | /ɚ˥˩/ | |
| 三 | three | san¹ | /san˥˥/ | |
| 四 | four | si⁴ | /sɹ̩˥˩/ | |
| 五 | five | wu³ | /u˨/ | |
| 六 | six | liu⁴ | /ljou˥˩/ | |
| 七 | seven | qi¹ | /t͡ɕʰi˥˥/ | |
| 八 | eight | ba¹ | /pa˥˥/ | |
| 九 | nine | jiu³ | /t͡ɕjou˨/ | |
| 十 | ten | shi² | /sɹ̩˧˥/ | |
| 日 | sun | ri⁴ | /ɹ̩˥˩/ | |
| 月 | moon | yue⁴ | /jwe˥˩/ | |
| 山 | mountain | shan¹ | /san˥˥/ | |
| 水 | water | shui³ | /sweɪ˨/ | |
| 火 | fire | huo³ | /xwo˨/ | |
| 木 | tree | mu⁴ | /mu˥˩/ | |
| 土 | soil | tu³ | /tʰu˨/ | |
| 天 | sky | tian¹ | /tʰjɛn˥˥/ | |
| 地 | ground | di⁴ | /ti˥˩/ | |
| 海 | sea | hai³ | /xaɪ˨/ | |
| 龍 | dragon | long² | /luŋ˧˥/ | |
| 虎 | tiger | hu³ | /xu˨/ | |
| 犬 | dog | quan³ | /t͡ɕʰjwɛn˨/ | |
| 馬 | horse | ma³ | /ma˨/ | |
| 鳥 | bird | niao³ | /njau˨/ | |
| 魚 | fish | yu² | /ju˧˥/ | |
| 牛 | ox | niu² | /njou˧˥/ | |
| 羊 | sheep | yang² | /jaŋ˧˥/ | |
| 貓 | cat | mao¹ | /mau˥˥/ | |
| 人 | person | ren² | /ɹən˧˥/ | |
| 手 | hand | shou³ | /sou˨/ | |
| 足 | foot | zu² | /tsu˧˥/ | |
| 目 | eye | mu⁴ | /mu˥˩/ | |
| 耳 | ear | er³ | /ɚ˨/ | |
| 口 | mouth | kou³ | /kʰou˨/ | |
| 頭 | head | tou² | /tʰou˧˥/ | |
| 心 | heart | xin¹ | /ɕin˥˥/ | |
| 血 | blood | xue⁴ | /ɕjwe˥˩/ | |
| 肉 | meat | rou⁴ | /ɹou˥˩/ | |
| 上 | up | shang⁴ | /saŋ˥˩/ | |
| 下 | down | xia⁴ | /ɕja˥˩/ | |
| 中 | middle | zhong¹ | /tsuŋ˥˥/ | |
| 中 | hit | zhong⁴ | /tsuŋ˥˩/ | |
| 央 | center | yang¹ | /jaŋ˥˥/ | |
| 左 | left | zuo³ | /tswo˨/ | |
| 右 | right | you⁴ | /jou˥˩/ | |
| 東 | east | dong¹ | /tuŋ˥˥/ | |
| 西 | west | xi¹ | /ɕi˥˥/ | |
| 南 | south | nan² | /nan˧˥/ | |
| 北 | north | bei³ | /peɪ˨/ | |
| 行 | go | xing² | /ɕiŋ˧˥/ | |
| 行 | row | hang² | /xɑŋ˧˥/ | |
| 来 | come | lai² | /laɪ˧˥/ | |
| 去 | leave | qu⁴ | /t͡ɕʰju˥˩/ | |
| 見 | see | jian⁴ | /t͡ɕjɛn˥˩/ | |
| 聞 | hear | wen² | /wən˧˥/ | |
| 食 | eat | shi² | /sɹ̩˧˥/ | |
| 飲 | drink | yin³ | /in˨/ | |
| 走 | run | zou³ | /tsou˨/ | |
| 坐 | sit | zuo⁴ | /tsuo˥˩/ | |
| 立 | stand | li⁴ | /li˥˩/ |
Джерела
- Wikipedia: American-born Chinese, Heritage language, Mandarin in the United States
- Shih, Stephanie 'Phonetic Variability in Heritage Mandarin' (UC Berkeley dissertation 2010)
- He, Agnes Weiyun (ed.) 'Chinese as a Heritage Language' (UH Press 2008)
Порівняння читань ханьцзи
Порівняння зі спорідненими мовами Sinitic > Mandarin (American diaspora heritage)
| Ієрогліф | Американська мандарин | Тайська мандарин | Тайванський мандарин | Китайська (путунхуа) | Північно-східний мандарин | Тяньцзіньський мандарин | Чунцинський мандарин |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | yi¹ /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yi⁵⁵ /i˥˥/ | yi²¹ /i˨˩/ | yi²¹ /i˨˩/ |
| 二 | er⁴ /ɚ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er²¹⁴ /ɚ˨˩˦/ |
| 三 | san¹ /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | san²¹ /sɑn˨˩/ | san⁵⁵ /san˥˥/ |
| 四 | si⁴ /sɹ̩˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | si²¹⁴ /sɿ˨˩˦/ |
| 五 | wu³ /u˨/ | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wu²¹³ /u˨˩˧/ | wu¹³ /u˩˧/ | wu⁴² /u˦˨/ |
| 六 | liu⁴ /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liu⁵³ /liou˥˧/ | liu⁵³ /liou˥˧/ | liu²¹ /liəu˨˩/ |
| 七 | qi¹ /t͡ɕʰi˥˥/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | qi⁵⁵ /tɕʰi˥˥/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ |
| 八 | ba¹ /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | ba⁵⁵ /pa˥˥/ | ba²¹ /pa˨˩/ | ba²¹ /pa˨˩/ |
| 九 | jiu³ /t͡ɕjou˨/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiu²¹³ /tɕiou˨˩˧/ | jiu¹³ /tɕiou˩˧/ | jiu⁴² /tɕiəu˦˨/ |
| 十 | shi² /sɹ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ | si²¹ /sɿ˨˩/ |
| 日 | ri⁴ /ɹ̩˥˩/ | rì /z̩˥˩/ | rì /z̩˥˩/ | rì /ʐ̩˥˩/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ | zi²¹ /zɿ˨˩/ |
| 月 | yue⁴ /jwe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yue⁵³ /ye˥˧/ | yue⁵³ /ye˥˧/ | yue²¹ /ye˨˩/ |
| 山 | shan¹ /san˥˥/ | shān /san˥˥/ | shān /san˥˥/ | shān /ʂan˥˥/ | shan⁵⁵ /ʂan˥˥/ | shan²¹ /ʂɑn˨˩/ | san⁵⁵ /san˥˥/ |
| 水 | shui³ /sweɪ˨/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | shuǐ /ʂueɪ˨˩˦/ | shui²¹³ /ʂueɪ˨˩˧/ | shui¹³ /ʂueɪ˩˧/ | sui⁴² /suei˦˨/ |
| 火 | huo³ /xwo˨/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huo²¹³ /xuo˨˩˧/ | huo¹³ /xuo˩˧/ | huo⁴² /xo˦˨/ |
| 木 | mu⁴ /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mu²¹ /mu˨˩/ |
| 土 | tu³ /tʰu˨/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tu²¹³ /tʰu˨˩˧/ | tu¹³ /tʰu˩˧/ | tu⁴² /tʰu˦˨/ |
| 天 | tian¹ /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | tian²¹ /tʰiɛn˨˩/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ |
| 地 | di⁴ /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | di⁵³ /ti˥˧/ | di⁵³ /ti˥˧/ | di²¹⁴ /ti˨˩˦/ |
| 海 | hai³ /xaɪ˨/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hai²¹³ /xai˨˩˧/ | hai¹³ /xai˩˧/ | hai⁴² /xai˦˨/ |
| 龍 | long² /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | long³⁵ /luŋ˧˥/ | long⁴⁵ /luŋ˦˥/ | nong²¹ /noŋ˨˩/ |
| 虎 | hu³ /xu˨/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hu²¹³ /xu˨˩˧/ | hu¹³ /xu˩˧/ | fu⁴² /fu˦˨/ |
| 犬 | quan³ /t͡ɕʰjwɛn˨/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | quan²¹³ /tɕʰyɛn˨˩˧/ | quan¹³ /tɕʰyɛn˩˧/ | quan⁴² /tɕʰyɛn˦˨/ |
| 馬 | ma³ /ma˨/ | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma²¹³ /ma˨˩˧/ | ma¹³ /ma˩˧/ | ma⁴² /ma˦˨/ |
| 鳥 | niao³ /njau˨/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niao²¹³ /niɔ˨˩˧/ | niao¹³ /niau˩˧/ | niao⁴² /niau˦˨/ |
| 魚 | yu² /ju˧˥/ | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yu³⁵ /y˧˥/ | yu⁴⁵ /y˦˥/ | yu²¹ /y˨˩/ |
| 牛 | niu² /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niu³⁵ /niou˧˥/ | niu⁴⁵ /niou˦˥/ | niu²¹ /niəu˨˩/ |
| 羊 | yang² /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang³⁵ /iaŋ˧˥/ | yang⁴⁵ /iɑŋ˦˥/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ |
| 貓 | mao¹ /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | mao²¹ /mau˨˩/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ |
| 人 | ren² /ɹən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | rén /ʐən˧˥/ | ren³⁵ /ʐən˧˥/ | ren⁴⁵ /ʐən˦˥/ | zen²¹ /zən˨˩/ |
| 手 | shou³ /sou˨/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shǒu /ʂou˨˩˦/ | shou²¹³ /ʂou˨˩˧/ | shou¹³ /ʂou˩˧/ | sou⁴² /səu˦˨/ |
| 足 | zu² /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zu³⁵ /tsu˧˥/ | zu⁴⁵ /tsu˦˥/ | zu²¹ /tsu˨˩/ |
| 目 | mu⁴ /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mu²¹ /mu˨˩/ |
| 耳 | er³ /ɚ˨/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ | er¹³ /ɚ˩˧/ | er⁴² /ɚ˦˨/ |
| 口 | kou³ /kʰou˨/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kou²¹³ /kʰou˨˩˧/ | kou¹³ /kʰou˩˧/ | kou⁴² /kʰəu˦˨/ |
| 頭 | tou² /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tou³⁵ /tʰou˧˥/ | tou⁴⁵ /tʰou˦˥/ | tou²¹ /tʰəu˨˩/ |
| 心 | xin¹ /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ |
| 血 | xue⁴ /ɕjwe˥˩/ | xuè /ɕye˥˩/ | xuè /ɕye˥˩/ | 血液(文讀・書面)xuè /ɕye˥˩/流血(白讀・口語)xiě /ɕje˨˩˦/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ |
| 肉 | rou⁴ /ɹou˥˩/ | ròu /zou˥˩/ | ròu /zou˥˩/ | ròu /ʐou˥˩/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ | zou²¹ /zəu˨˩/ |
| 上 | shang⁴ /saŋ˥˩/ | shàng /saŋ˥˩/ | shàng /saŋ˥˩/ | shàng /ʂaŋ˥˩/ | shang⁵³ /ʂaŋ˥˧/ | shang⁵³ /ʂɑŋ˥˧/ | sang²¹⁴ /saŋ˨˩˦/ |
| 下 | xia⁴ /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xia⁵³ /ɕja˥˧/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ | xia²¹⁴ /ɕia˨˩˦/ |
| 中 | zhong¹ /tsuŋ˥˥/ | zhōng /t͡suŋ˥˥/ | zhōng /t͡suŋ˥˥/ | zhōng /t͡ʂuŋ˥˥/ | zhong⁵⁵ /tʂuŋ˥˥/ | zhong²¹ /tʂuŋ˨˩/ | zong⁵⁵ /tsoŋ˥˥/ |
| 中 | zhong⁴ /tsuŋ˥˩/ | zhòng /t͡suŋ˥˩/ | zhòng /t͡suŋ˥˩/ | zhòng /t͡ʂuŋ˥˩/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ | zong²¹⁴ /tsoŋ˨˩˦/ |
| 央 | yang¹ /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | yang²¹ /iɑŋ˨˩/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ |
| 左 | zuo³ /tswo˨/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuo²¹³ /tsuo˨˩˧/ | zuo¹³ /tsuo˩˧/ | zuo⁴² /tso˦˨/ |
| 右 | you⁴ /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | you⁵³ /iou˥˧/ | you⁵³ /iou˥˧/ | you²¹⁴ /iəu˨˩˦/ |
| 東 | dong¹ /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong⁵⁵ /tuŋ˥˥/ | dong²¹ /tuŋ˨˩/ | dong⁵⁵ /toŋ˥˥/ |
| 西 | xi¹ /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ | xi²¹ /ɕi˨˩/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ |
| 南 | nan² /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nan³⁵ /nan˧˥/ | nan⁴⁵ /nan˦˥/ | nan²¹ /nan˨˩/ |
| 北 | bei³ /peɪ˨/ | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei²¹³ /pei˨˩˧/ | bei¹³ /pei˩˧/ | be²¹ /pe˨˩/ |
| 行 | xing² /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xing³⁵ /ɕiŋ˧˥/ | xing⁴⁵ /ɕiŋ˦˥/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ |
| 行 | hang² /xɑŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | háng /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | hang³⁵ /xaŋ˧˥/ | hang⁴⁵ /xɑŋ˦˥/ | han²¹ /xan˨˩/ |
| 来 | lai² /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lai³⁵ /lai˧˥/ | lai⁴⁵ /lai˦˥/ | lai²¹ /lai˨˩/ |
| 去 | qu⁴ /t͡ɕʰju˥˩/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ | qu²¹⁴ /tɕʰy˨˩˦/ |
| 見 | jian⁴ /t͡ɕjɛn˥˩/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ | jian²¹⁴ /tɕiɛn˨˩˦/ |
| 聞 | wen² /wən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wen³⁵ /uən˧˥/ | wen⁴⁵ /uən˦˥/ | wen²¹ /uən˨˩/ |
| 食 | shi² /sɹ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ | si²¹ /sɿ˨˩/ |
| 飲 | yin³ /in˨/ | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yin²¹³ /in˨˩˧/ | yin¹³ /in˩˧/ | yin⁴² /in˦˨/ |
| 走 | zou³ /tsou˨/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zou²¹³ /tsou˨˩˧/ | zou¹³ /tsou˩˧/ | zou⁴² /tsəu˦˨/ |
| 坐 | zuo⁴ /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuo²¹⁴ /tso˨˩˦/ |
| 立 | li⁴ /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | li⁵³ /li˥˧/ | li⁵³ /li˥˧/ | ni²¹ /ni˨˩/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.