ภาษาคริซ

ภาษาคริตส์ (Kryz) เป็นภาษาคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือในสาขาเลซจิก (กลุ่มย่อยชาห์ดัก เป็นภาษาพี่น้องกับภาษาบูดุค) มีผู้พูดราว 9,000 คนในห้าหมู่บ้านของเขตคูบา (Quba Rayon) ทางตะวันออกเฉียงเหนือของอาเซอร์ไบจาน (Khryz, Jek, Haput, Yergüj, Alik) พร้อมด้วยชุมชนพลัดถิ่นที่ย้ายไปตั้งถิ่นฐานบนที่ราบลุ่มต่ำริมทะเลแคสเปียน ภาษานี้โดดเด่นในเชิงประเภทวิทยาด้วยระบบประเภทคำนาม (เพศ) เก้าประเภท — ซึ่งเป็นหนึ่งในระบบที่ใหญ่ที่สุดในบรรดาภาษาเลซจิกใด ๆ และสะท้อนสภาพโปรโต-เลซจิกที่เก่าแก่ — ผนวกกับการจัดเรียงแบบ ergative-absolutive ชุดการกบอกสถานที่ (locative) ที่อุดมสมบูรณ์ และการสอดคล้องของประเภทที่ปรากฏบนคำกริยา «Grammaire kryz» ของ Authier (2009) ซึ่งอิงสำเนียงอาลิก ยังคงเป็นเอกสารอ้างอิงมาตรฐาน ภาษานี้ไม่มีอักขรวิธีของชุมชนและไม่มีการเขียนในการใช้งานประจำวัน การศึกษาใช้ภาษาอาเซอร์ไบจาน และการถ่ายทอดข้ามรุ่นกำลังอ่อนแอลง โดย Ethnologue จัดระดับไว้ที่ 6b (ถูกคุกคาม)