ภาษาเซซ

ภาษาเซซ (ชื่อเรียกตนเอง Цез мец หรือเรียกอีกชื่อว่าดิโด Dido) เป็นภาษาตระกูลคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือในสาขาเซซิก มีผู้พูดราว 15,000 คนในเขตซุนตินสกี (Tsuntinsky) ของสาธารณรัฐดาเกสถาน ประเทศรัสเซีย ใกล้ชายแดนจอร์เจีย ในเชิงภาษาศาสตร์ ภาษาเซซมีชื่อเสียงในวิชาแบบลักษณ์ภาษา (typology) ในฐานะภาษาที่มีคลังรูปการก (case) ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก — ราว 64 รูปการกเมื่อนับรวมแบบแผน (paradigm) เชิงพื้นที่–ทิศทางทั้งหมด — ซึ่งนักแบบลักษณ์ภาษา Bernard Comrie และ Maria Polinsky ใช้เป็นตัวอย่างมาตรฐานของวิทยาหน่วยคำการกแบบรูปเกาะติด (agglutinative) ที่ «สุดขั้ว» ลักษณะอื่น ๆ ได้แก่ การจัดเรียงแบบเออร์กาทีฟ–แอบโซลูทีฟ คลังพยัญชนะขนาดใหญ่ที่มีการออกเสียงแบบคอหอย (pharyngealization) และเสียงเอเจกทีฟ (ejective) ตลอดจนการสอดคล้องตามชั้นของคำนาม (4 ชั้น) ในประวัติศาสตร์ ภาษาเซซเป็นภาษาที่ไม่มีระบบการเขียน ยุคหลังสหภาพโซเวียตได้เห็นการพัฒนาอักขรวิธีซีริลลิกของชุมชนซึ่งอิงตามแบบแผนของภาษาอาวาร์ แต่ไม่มีธรรมเนียมวรรณกรรมที่สำคัญแต่อย่างใด